نوشته‌ی بعدی

 

براي انتخاب محل احداث باغ و مزرعه، بررسي دقيق خاک اهميت زيادي دارد. خاك بخش قابل توجهي از اراضي كشاورزي ايران، براي رشد گياهان محدوديت‌هاي مرفولوژيكي، فيزيكي و شيميايي متعدد دارد و بر اساس نوع و شدت آن، پيشنهادات و توصيه‌هاي لازم براي رفع محدوديت‌ها مي‌تواند اعمال شود. آگاهي از محدوديت‌ها و قابليت‌هاي خاک نيازمند مطالعه صحرايي و اندازه‌گيري آزمايشگاهي دقيق مي‌باشد. عدم شناخت کامل خصوصيات خاک ممکن است باعث از دست رفتن کامل سرمايه‌گذاري انجام شده براي احداث باغ يا مزرعه گردد. برخي خواص خاک کاربری کشاورزی و غیر کشاورزی را بيشتر تحت تاثیر قرار می دهد. اگر چه برخي محدوديت‌هاي خاک را با صرف هزينه اضافي مي‌توان تا حدودي اصلاح نمود ولي در مورد بسياري از اين محدوديت‌ها، هزينه عمليات اصلاحي به قدري سنگين است که انجام آن توجيه‌ اقتصادي ندارد. در مورد برخي ديگر از مشکلات ذاتي خاک، حتي با صرف هزينه‌هاي گزاف، برطرف نمودن آن امکان‌پذير نيست. توصيه مي‌شود پيش از هر گونه سرمايه‌گذاري با کمک کارشناس با تجربه نسبت به انجام  مطالعات صحرايي و آزمايشگاهي براي اطلاع از ميزان و نوع محدوديت‌هاي خاک اقدام نمود.

براي آگاهي اوليه از وضعيت خاک مورد نظر در برخي مناطق که مطالعات خاکشناسي و تعيين قابليت اراضي در آنها به انجام رسيده است،  مي‌توان با مراجعه به سازمان‌هاي مربوط از نقشه خاک و گزارش‌هاي خاکشناسي استفاده نمود. یک مطالعه خاکشناسی حاوی اطلاعات فراوانی است که در مدیریت مزرعه و کشت و کار قابل استفاده می باشد. عمق لایه محدودکننده ریشه، ظرفیت آب قابل استفاده، شوری، توان ذخیره عناصرغذائی درخاک، پتانسیل فرسایش، شیب وجهت آن از جمله اين داده‌ها مي‌باشد.

در ايران راهنماي شناسايي خاك و طبقه بندي اراضي براي آبياري در سال 1954 توسط بنگاه مستقل آبياري تهيه و تنظيم گرديد و در حال حاضر به عنوان سند و ملاك طبقه بندي اراضي براي آبياري محسوب مي شود.  در مطالعات امكان سنجي توسعه آبياري تحت فشار ضروري است تا تغييراتي در معيارهاي طبقه بندي اراضي ايجاد گردد تا بتوان از نتايج مطالعات انجام شده قبلی براي براي آبياري تحت فشار بهره گرفت .جهت استفاده بهتر از منابع آب و خاك، مشاهدات صحرايي و مطالعات خاكشناسي و نتايج تجزيه هاي فيزيكي و شيميايي و نفوذپذيري سطحي خاكهاي مختلف و محدوديتهايي از قبيل شوري و قلياييت، سنگ و تخته سنگ، در سطح و عمق خاك، گچ و آهك در متن خاك، بافت، شيب و پستي و بلندي، فرسايش و ساختمان و مواد آلي و سطح آب زيرزميني مي بايست مورد مطالعه قرارگيرد.

            اطلاعات خاکشناسی در مقاصد غیر کشاورزی مانند مدیریت آلاینده ها وجلوگیری از ورودآن به آبهای زیرزمینی، احداث ابنیه، راه و ساختمان قابل استفاده است. شايان ذکر است که در ايران اغلب مطالعات خاکشناسي بصورت اجمالي انجام شده است و نتايج آن به تنهايي از نظر ارزيابي قابليت خاک مورد نظر براي کشت و کار کفايت نمي‌کند. در اين موارد ضروري است قبل از هر گونه سرمايه‌گذاري، نسبت به انجام مطالعه دقيق صحرايي و اندازه‌گيري آزمايشگاهي خصوصيات خاک اقدام نمود و از ميزان وجود عوامل مشکل ساز از نظر قابليت نفوذ آب در لايه زيرين خاک، وجود سنگريزه در لايه‌ زيرين، بافت خاک، عمق خاک، نوع لايه محدود‌کننده ريشه، سرعت نفوذ آب به درون خاک، شوري و قليائيت خاک اطمينان حاصل نمود. علاوه بر اين  بايد برخي عوامل مانند شيب اصلي و جانبي زمين، پستي و بلندي، فرسايش آبي و بادي، رسوبات ناشي از باد و آب، عمق آب زيرزميني، وضعيت زهکشي، ماندابي و سيل‌گير بودن زمين مورد نظر توسط کارشناس به دقت بررسي گردد.

مي توان گفت کشت هر محصولي، در بسیاری از اراضی از نظر تئوري غير ممکن نيست.همچنين امکان تغییر بعضی از خصوصیات خاک در موارد خاص و براي اراضي کوچک، وجود دارد. اما به دليل هزینه سنگين اصلاح  محدوديت‌هاي خاک، لزوم انجام فعالیت های زراعی  اضافي در خاک‌هاي مشکل‌دار و عدم دستيابي به حداکثر عملکرد در اين اراضي حتي بعد از انجام اصلاحات، ضروري است که وضعیت خاک در انتخاب محل احداث باغ و مزرعه در نظر گرفته شود و بعضی خاک ها را به کاشت محصولات خاصی اختصاص داد. به عنوان مثال خاک های  اغلب نواحی خشک  ايران  آهکي و قليايي  بوده و برای گیاهان اسید دوست مناسب نیست. در اراضی شور قبل از احداث مزرعه و باغ بايد نسبت به اجراي سيستم زهکشی  و آبشويي نمک اضافي از خاک اقدام نمود. در اين اراضي کشت محصولات مقاوم  به شوري مانند جو، گلرنگ،پنبه و چغندر توصيه مي‌شود. بافت خاک نقش تعیین کننده در انتخاب محل  باغ و مزرعه دارد. بسیاری از خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک به بافت آن بستگی دارد. خاک های سبک از نظر غذایی فقیرتر از خاک های سنگین هستند و به کوددهی بیشتر نیاز دارند. خاكهاي رسي سنگین و یا اراضي سنگریزه‌اي برای تولید گیاهان غده ای مثل سیب زمینی یا چغندر مناسب نیست. این گیاهان در خاک‌های دارای بافت متوسط عملکرد بیشتری دارند. اراضی رسی به شدت سله می بندد و برای کاشت گیاهانی مانند یونجه که بذر ریز دارند مطلوب نیست. سله‌هاي سخت سطح خاک سبز شدن بذر را دچار اختلال می سازد. خاک های شنی هم برای اینگونه گیاهان مناسب نیست، زیرا سطح این خاک ها به سرعت خشک شده و آبیاری مداوم برای سبز شدن بذر ضرورت پیدا می کند. خاكهاي شني در بهار بسيار سريع گرم مي‌شود و براي كاشت محصولات نوبرانه مناسب مي‌باشد. حركت ماشين‌الات و عمليات شخم و شيار خاك‌هاي شني در اغلب فصول سال به دليل خشك شدن به موقع پس از آبياري و بارندگي،  امكان‌پذير است. اراضی شنی به دلیل پائین بودن ظرفیت آبگیری  در شرايط كمبود آب، تنها برای گیاهان مقاوم به خشکی مطلوب است. اراضی رسی و زمین هایی که دارای تحت الارض غیر قابل نفوذ هستند، به علت ظرفیت آبگیری بالا و پائین بودن سرعت آبگذری و برای برنج کاری بسیار مطلوبند.  تولید موفق بسیاری از محصولات زراعی به خاک عمیق نیاز دارد . حتی ریشه افشان گندم ظرفیت نفوذ و استفاده از خاک را تا عمق دو متری دارد. حداقل عمق خاک زراعی (لایه های سطحی و زیر سطحی ) برای تولید موفق بسیاری از محصولات زراعی 50 سانتیمتر است. خاک های کم عمق ذخیره رطوبت کمی دارند و لازم است با فواصل کوتاه آبیاری شوند. دفعات زیاد آبیاری به طریق سطحی سبب افزایش تلفات آب و فواصل کم بین آبیاری ها موجب بروز مشکلات تهویه در خاک می شود . برای کاهش این مشکلات بهتر است در اراضی کم عمق از آبیاری بارانی به جای آبیاری سطحی استفاده شود. اراضی را که عمق خاک زراعی آنها کمتر از 50 سانتیمتر می باشد بهتر است به کاشت علف های مرتعی خانواده‌ی غلات پرداخت. 

 

 

خاک محيطي بي نهايت مرکب و غير متجانس است که در اصل از 3 بخش جامد و مايع گاز تشکيل يافته و بسته به کميت و کيفيت اين سه بخش و رابطه متقابل آنها با يکديگر مي تواند به طور متفاوت در برآورد نيازهاي گياه سهيم باشد. بخش جامد خاک را ذرات و اجزاء معدني مانند قلوه سنگ، سنگريزه ، شن ، سيلت، رس و نمک هاي معدني و اجزاء مواد آلي مانند بقاياي اعضاي گياهان و جانوران تجزيه يافته و موجودات ذره بيني و غيره ذره بيني ساکن خاک تشکيل مي دهد. بخش مايع خاک از آب و املاح معدني و آلي و ساير ترکيبات محلول در آب تشكيل شده است. بخش گازي خاک شامل هواي درون خاک است که ترکيباتي مشابه هواي جو زمين دارد، با اين تفاوت که مواد گازي حاصله از فعل و انفعالات شيميايي و بيولوژيکي، به ويژه گازهاي توليد شده از تجزيه مواد آلي در آن غلظت بيشتري دارند. مواد جامد و غيرمحلول خاک تقريباً نيمي از حجم خاک را تشکيل مي دهند و نيمه ديگر به منافذ موجود در خاک اختصاص دارد که بخش اعظم آن از آب و بقيه مملو از هواي اتمسفر است.

ميزان آب و هواي موجود در خاک در ارتباط مستقيم با يکديگر مي باشد. مقدار و ميزان منافذ خاک بستگي کامل به اندازه ذرات جامد خاک و سهم هر کدام دارد. در مناطق باتلاقي به علت انباشته شدن مواد آلي ممکن است نسبت اين مواد به 80% هم برسد و گاهي هم بيشتر که به اين خاک ها، خاک هاي آلي مي گويند از اين خاک ها به عنوان منبع افزايش مواد آلي خاک هاي معدني استفاده مي کنند و تحت عنوان تورب (peat) ناميده مي شود. در اغلب خاک هاي جنوب و غرب و مرکزي ايران ميزان مواد آلي در حدود 1%  و در بعضي مناطق کمتر از اين ميزان است.  به طور کلي در خاک خوب کشاورزي 5 تا 6 درصد هوموس موجود است که بيشتر در لايه هاي O,A متمرکز شده و رنگ تيره را ايجاد مي کند که به راحتي قابل تشخيص است.

دانشمندان خاكشناس خاكهاي جهان را در دوازده رده طبقه‌بندي مي‌كنند.اين روش در سراسر جهان پذيرفته شده و مورد استفاده مي‌باشد.

 

Alfisol: هوازدگي متوسط مواد سازنده خاك

Andisol: بر روي خاكسترهاي آتشفشاني بوجود آمده‌اند

Aridisol: خاك مناطق خشك و بياباني

Entisol: خاكهاي جوان و تازه تشكيل يافته

Gelisol: خاك مناطق منجمد

Histosol: خاك‌هاي تشكيل شده از مواد آلي

Inceptisol: خاكهاي نسبتا جوان با تكامل كم

Mollisol: خاكهاي عميق و حاصلخيز

Oxisol: خاكهاي پير

Spodosol: خاكهاي اسيدي شني

Ultisol: خاكهاي با هوازدگي زياد

Vertisol: خاكهاي با درز و شكاف زياد

 

 

هوا 25%

آب 25%

مواد معدني

45%

آب 25%

مواد آلي5 %

هوا 25%

نسبت اجزاء مختلف خاك

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول 1 – ميزان محدوديت  برخي ويژگيهاي خاک

 

ميزان محدوديت براي رشد گياه

 

ويژگي خاک

کم

متوسط

شدید

بسیار شدید

1

بافت

لوم، لوم شني ريز، لوم سيلتي، لوم سيلتي رسي لوم شني رسي

لوم شني درشت، شن لومي درشت، شن لومي ريز، شن رسي، رس سيلتي و رس

شن ريز و شن لومي درشت

شن درشت

2

سنگدانه ريز %

2 تا 25 ميلي‌متر

%15 – %3

 %35- %15

%75 – %35

بيش از %75

3

سنگدانه درشت %

5/2 تا 5/7 سانتي‌‌متر

____

%15 – %3

%35- %15

بيش از %35

4

سنگ %

5/7 تا 25 سانتي‌متر

 ____

%15 – %3

%35- %15

بيش از %35

5

لاشه‌سنگ %

2 تا 25 ميلي‌متر

___

___

%15- %3

بيش از %35

6

درصد سنگريزه افقهاي زيرين خاک

 کمتر از %15

%35- %15

%75 – %35

بيش از %75

 

 

 

 

خواص فيزيکي خاک در تعيين قابليت استفاده از آن براي مقاصد گوناگون حائز اهميت مي باشد. استحکام و تحمل فشار، قابليت زهکشي در حالت مرطوب و خشک، قدرت ذخيره رطوبت، سهولت نفوذ ريشه گياهان در خاک، تهويه و قابليت نگهداري عناصر غذايي گياهان در خاک، ارتباط نزديک با خواص فيزيکي خاک دارد. خاک هاي شني سريع تر از خاک هاي ديگر خشک و گرم مي شوند و راحت تر قابل شخم زدن هستند. اما به دليل كمبود رس و لاي حاصلخيزي كمي دارند. اين خاك ها نمي تواند آب را نگهداري نمايد و عناصر غذايي آن ناچيز است. خاك هاي رسي حاصلخيز است و آب و عناصر غذايي را به خوبي نگهداري مي كند. ولي به هنگام خشكي بسيار سخت و هنگام مرطوب بودن چسبنده شده، تهويه آنها كاهش مي يابد.  در کل خاك‌هايي كه بافت متوسط دارند مرغوبترند. خاک هاي رسي از بقيه خاک ها ديرتر خشک و گرم مي شوند و از همه سخت تر قابل شخم زدن مي باشند. خاک هاي لوم وضعيتي متوسط دارند يعني قابليت نگهداري آب در آنها خوب است و نسبتاً خوب شخم زده مي شوند.  

 

 

جدول شماره  – انواع ذرات تشکيل دهنده خاک

 

انواع ذرات تشکيل دهنده خاک (سيستم آمريکايي)

نام

اندازه

(ميلي متر)

تعداد ذرات

 در يک گرم

شن  خيلي درشت ( Very Coars sand )

2 – 1

90

شن درشت ( Coars sand )

1 – 5/

722

شن متوسط ( Medium sand )

5/0 – 25/0

5780

شن ريز ( Fine sand )

25/0 – 1/0

46200

شن خيلي ريز ( Very Fine sand )

1/0 – 05/0

722000

سيلت ( Silt )

05/0 – 002/0

5780000

رس (  Clay )

کمتر از 002/0

90300000

 

 

 

 

بافت خاك

            به اندازه نسبي ذرات خاک بافت گفته مي‌شود. بافت خاک  نشان‌دهنده ريزي و درشتي  ذرات خاک مي باشد. به عبارت ديگر مقدار نسبي شن و سيلت و رس ( ذرات کوچکتر از2 ميلي متر) بافت خاک را تشکيل مي دهد.  بافت سبک به خاک شني و سنگين به خاک رسي اطلاق مي شود. خاک لوم (loam) داراي اندازه ذرات متوسط مخلوط مناسبي از شن و سيلت و رس است. بافت خاک تا حدودي نشان‌دهنده نوع خاک، رفتار آب در خاک ، ظرفيت نگهداري آب ، نفوذ پذيري و تخلخل و نقطه پژمردگي گياه است.  

 

مشخصات

روش بهبود

نوع خاك

– ساختمان ضعيف

– حاصلخيزي ناچيز

– عدم توان ذخيره آب كافي

– افزودن منظم  كود‌هاي آلي

– استفاده از كودهاي سبز

– افزودن مواد اصلاح كننده

 

 

– شني

– ساختمان ضعيف

– افزودن مواد آلي دانه درشت

– سيلتي

– عدم خشك شدن و گرم شدن به موقع خاك

– ذخيره زياد آب

– افزودن كود آلي، كمپوست و گچ

– رسي

– مخلوط شن، رس و سيلت

 

– افزودن متناوب كو‌هاي شيميايي و كمپوست

– لومي

 

ذرات تشکيل دهنده خاک  شامل ماسه، سيلت و رس است.  قطر ذرات شن 2-05/0 ميلي متر است و خلل و فرج درشت بين ذرات آن جريان هوا و آب را در خاک تسهيل مي نمايد. قطر ذرات لاي 05/0 – 002/0 ميلي متر است. اين ذرات پودر مانند و نرم هستند و مقدار قابل توجهي آب مورد نياز گياه را در خود نگه مي دارد.  ذرات رس قطري کم تر از 002/0 ميلي متر دارد. اين ذرات به علت ريز بودن بيش از حد با نام کلوييد در خاک شناخته مي شود. اين ذرات آب و عناصر غذايي مورد نياز گياه را درسطح خود نگهداري کرده و به مرور در اختيار گياه قرار مي دهد. رسها فعالترین بخش خاک محسوب می شوند و اکثر آنها دارای ساختمان بلوری هستند. قبل از مطالعه کانیها توسط اشعه ایکس تصور می‌شد که کانیهای رسی ذرات کوچک و ریز کانیهای اولیه نظیر ذرات کوارتز ، فلدسپار و میکاها باشند، در حالی که در حال حاضر کانیهای رسی ، ترکیب شناخته شده‌ای دارند که شبیه این کانیها نیست و تنها کانی میکا به آنها شبیه است. کانیهای رسی ، اغلب کانیهای جدید یا حاصل انحلال کانیهای اولیه یا کانیهای ثانویه هستند.

رس

ريزتر از 002/0 ميليمتر

شن

05/0 –2 ميليمتر

سيلت

05/0 – 002/0 ميليمتر

شكل 1- مقايسه اندازه نسبي ذرات خاك

ذرات رس عليرغم اندازه بسيار ريز، منافذ ريز زيادي نسبت به حجم‌شان دارند. اين سطح بسيار بزرگ قابليت آن را دارد تا يون هاي مواد مغذي را جذب و نگهداري کند. اين مواد مغذي بصورت غذا در اختيار ريشه گياه قرار مي گيرد. رسها، کانیهاي سیلیکات آلومینیوم آبداری هستند که ساختمان ورقه‌ای داشته و مانند میکاها ، از فیلوسیلیکاتها می‌باشند. ذرات رس بدليل ساختار شبکه مانند خود، تا حدي قابليت شکل پذيري و پلاستيکي دارند. اين ويژگي باعث مي شود تا ذرات رس قادر به جذب آب و ديگر مواد در داخل شبکه ساختاري خود باشد. وجود كلوئيدهاي رس، حاصلخيزي خاك را افزايش مي دهد. زيرا به علت دارا بودن بار الكتريكي منفي مي توانند كاتيون هاي (يون هاي مثبت) كلسيم، منيزيم، پتاسيم و آمونيوم را (كه جزء عناصر غذايي مورد نياز گياه اند) به خود جذب كنند. اين كاتيون ها در صورت نياز گياه به راحتي از سطح ذرات كلوئيدي جدا شده و جذب مي شوند.

 

 

 

شكل شماره  – مثلث تعيين بافت خاك

 

 

 

روش صحرايي تشخيص بافت خاك

معیار تشخیص

شن

لوم شنی

لوم

لوم سیلتی

لوم رسی

رس

زبری و نرمی گل در بین انگشت ها و ظاهر قابل رویت آن

گل در بین انگشت ها کاملا زبر به نظر می رسد و ذرات شن کاملا ملموس است

زبری کمتری دارد و دانه های درشت کمتری در آن دیده می شود

زبری متوسط

ذرات درشت کم و گل نسبتا نرم و صابونی

نرم و دارای ذرات درشت ناچیز

کاملا نرم بوده و ذرات شن در آن ملموس نیست و سطح براق بنظر می رسد

پایداری کلوخه خشک

شکل نمی پذیرد

شکل نمی پذیرد

براحتی از هم می پاشد

نسبتا براحتی از هم می پاشد

سفت و پایدار

خیلی سفت و پایدار

پایداری کلوخه مرطوب

ناپایدار

پایداری کم

پایداری متوسط

پایدار

خیلی پایدار

خیلی پایدار

پایداری و ثبات نوار تشکیل شده در بین انگشت های شست و سبابه

نوار تشکیل نمی شود

نوار تشکیل نمی شود

نوار تشکیل نمی شود

نوار بصورت بریده تشکیل می شود

نوار نازک و شکننده تشکیل می شود

نوار خیلی دراز و مقاوم تشکیل می شود

لوله کردن در کف دو دست

لوله نمی شود

لوله نمی شود

به سختی لوله می شود

لوله می شود ولی در سطح خمیر ترک می خورد

لوله می شود ولی بصورت حلقه در نمی آید

براحتی لوله شده و تشکیل حلقه می دهد

چسبندگی

کاملا غیر چسبنده

تقریبا غیر چسبنده

چسبندگی کم

چسبندگی متوسط

چسبندگی نسبتا زیاد

پسبندگی بسیار زیاد

اثر باقیمانده روی دست

هیچگونه اثری روی دست باقی نمی ماند

اثر ناچیزی بصورت رنگ روی دست می ماند

مقداری رنگ بر روی دست می ماند

مقداری رنگ و مقداری گل بر روی دست باقی می ماند

مقداری گل روی انگشت باقی می ماند

مقدار زیادی گل روی انگشت ها باقی می ماند

 

 

روش تشخيص (خاك مرطوب)

كلاس بافت خاك

اندازه ذرات

لمس ذرات شن زير انگشت و عدم تشكيل نوار

شن و شن لومي

درشت تا خيلي درشت

 لمس دانه‌هاي شن زير انگشت و خرد شدن سريع گلوله خاك

لوم شني

نسبتا درشت

حالت ليزي زير انگشتان و تشكيل نوار كوتاه وتكه تكه شدن آن

لوم، لوم سيلتي، سيلت

متوسط

تشكيل نوار، نوار طولاني‌تر در خاك رسي و لمس تعداد كمتر ذرات شن در لوم رسي

رس شني، لوم شني رسي، لوم رسي، لوم سيلتي رسي،رس سيلتي ورس

بسيار ريز

 

 

خاک هاي شني بسيار نفوذ پذيرند و رطوبت خود را زود از دست مي دهند. مقدار رس اين خاك ها كمتر از 12 درصد و يا مجموع رس و سيلت آن ها كمتر از 20 درصد بوده و درصد شن آن ها بيش از 80 درصد است. عمليات شخم در اين خاك ها به سهولت انجام مي شود. خاکهای شنی استحکام کمتر، حساسیت بیشتر به فرسایش بادی دارند. زهکشي خاک سبک به طور طبيعي صورت مي‌گيرد.

ریزش دیواره کانالها وزهکش ها در خاکهای شنی بیشتر ديده مي‌شود. خاک هاي شني تغييرات دمايي سريع دارند وچون در اوايل بهار گرم مي شود ريشه گياهان فعاليت خود را زودتر آغاز مي‌کند. با افزودن رس، کود دامي، کود سبز و پخش سيلاب در مناطق مساعد مي‌توان تا حدودي  مشکلات خاک هاي شني را اصلاح نمود.  

            خاك هاي متوسط خاك هايي هستند كه مقدار رس آن ها 30-10 درصد مي باشد. اين خاك ها حاصلخيزي بالايي دارند و رطوبت خود را حفظ مي نمايند. بنا بر اين در دوره خشكسالي بهتر مي‌توان آب خاك را مديريت كرد. بافت هاي لوم ، لوم سيلتي، لوم رس ماسه اي در اين گروه جاي دارند.  ميزان رس خاك هاي سنگين بيش از 30 درصد است. اين خاك ها قدرت نگهداري آب و حاصلخيزي خوب دارند ولي به دليل جذب آب به مدت طولاني خاکهاي رسي  تهويه مناسب براي گياهان ندارد و  زهکشي  آنها دشوار است . در اين خاک‌ها به علت تهويه ضعيف و کمبود اکسيژن، مواد آلي ديرتر مي پوسد.  سطح خاک‌هاي رسي پس از خشک ومرطوب شدن متناوب  داراي درز و ترک  شده که باعث انتقال بهتر آب و هوا در خاک مي‌گردد.

خاكهاي رسي مدت بيشتري پس از آبياري و بارندگي رطوبت را در خود نگاه مي‌دارد و به موقع خشك نمي‌شود بنابر اين انجام عمليات كشت و كار در آنها  با تاخير مواجه مي‌شود. رفت و آمد ماشين آلات در رطوبت نامناسب باعث از بين رفتن ساختمان خاكهاي رسي و تشكيل لايه سخت و محكم زير عمق شخم مي‌گردد. اين امر كاهش قابل توجه حاصلخيزي خاك را به دنبال دارد. شروع كشت و برداشت محصول در خاك رسي نسبت به خاك‌هاي ديگر ديرتر امكان‌پذير مي‌گردد. يخ زدن و ذوب شدن خاك در زمستان سبب تشكيل خاكدانه‌هاي جديد در خاك‌هاي رسي و بهبود شرايط فيزيكي مي‌گردد، بنا بر اين توصيه مي‌شود خاك‌هاي رسي در فصل پاييز شخم زده و بصورت آيش رها شود. شود تا در اثر يخ زدن و ذوب شدن خاكدانه‌هاي جديد بوجود آيد.

   خاک هاي رسي از لحاظ مواد غذايي غني بوده و شستشوي عناصر در آنها کمتر صورت مي گيرد. خاکهایی که رس ومواد آلی بیشتری داشته باشد، ظرفیت کاتیونهای تبادلی آنها بالاتر است. همچنین درخاکهای رسی فسفر بیشتر با خطر تثبیت مواجه است. خاکهایی که رس آنها از جنس مونتموریلونیت باشد، انقباض بیشتری نشان می دهند. چون دراین خاکها توان ذخیره آب نیز بالا است در ابتدای فصل کشت دیرتر خشک شده و برای شخم و شیار مشکل ایجاد می کنند. درصورتی‌که خاکهای رسي مونتموریلونیتی برروی شیبهای تندقرارگرفته باشد خطرلغزش زمین بیشتر است. قدرت چسبندگی رس های مونتموریلونیتی واسماگتایت بیشتر از انواع دیگر رس است.  مقدار قابل توجهي  درز و ترك و شكاف  در سطح خاك‌هاي رسي پس از خشك شدن بوجود مي‌آيد. اين شكاف‌ها گاهي تا 5 سانتيمتر عرض و  اين امر باعث بروز مشكلاتي براي گياه مي‌شود. از طريق اضافه کردن کود حيواني مي‌توان تا حدودي مشکلات خاک‌هاي رسي را برطرف نمود.

 خاک‌هاي سبک از نظر ذخيره رطوبت کافي براي رشد گياه مشکل دارند. رطوبت قابل استفاده در هر متر از عمق خاک شني کمتر از 125 ميلي متر است. بنا بر اين لازم است آبياري در آنها به دفعات بيشتري انجام شود. خاک هاي سبک  زهکشي خوبي دارد  و رطوبت خود را به سرعت از دست مي دهد. خاک سبک  در برابر فرسايش بادي حساس است. ساختمان خاکهاي سبک بسيار سست است و با فشار ناچيز متلاشي مي شود. شخم و شيار  اين خاک‌ها در حالت مرطوب باعث تراکم در سطح خاک مي‌شود. به دليل وجود رس ناچيز  در اين خاکها حتي  پس از خشک و مرطوب شدن متناوب درز و شکاف در سطح خاک ايجاد نمي‌گردد و در نتيجه نفوذ آب به خاک و تنفس ريشه با مشکل مواجه مي‌شود. اين عوامل نيز باعث کاسته شدن باردهي خاک‌هاي سبک‌بافت مي‌گردد. وجود سنگريزه در خاک نيز باعث کم شدن حاصلخيزي و دشوارشدن فعاليت ماشين آلات کشاورزي مي‌گردد. ذخيره رطوبت قابل استفاده گياه در خاک هاي سبک و شني ناچيز است بنابر اين بايد آبياري با تناوب بيشتر صورت گيرد. آبشويي (leaching) املاح و کودهاي شيميايي در خاک شني قابل توجه است و تلفات و ضايعات کودي و آلودگي زيست‌محيطي ناشي از آن بيشتر از ساير خاکها است.  

ساختمان خاک رسي حتي در صورتي که مواد آلي آن ناچيز باشد از پايداري مطلوب برخوردار است. سطح خاکهاي رسي در اثر خشک و مرطوب شدن متناوب، داراي درز و ترک مي‌شود . اين امر باعث نفوذ بهتر آب و هوا به درون خاک مي‌شود. رطوبت قابل استفاده گياه در اين خاکها قابل توجه است بنا بر اين بدون هيچگونه نگراني در اين نوع خاک مي‌توان تعداد دفعات آبياري کم‌تر در مقايسه با ساير گروه‌هاي بافتي انجام داد. يکي از مشکلات خاک رسي زهکشي نامناسب و کند است. از نقاط مثبت خاک‌هاي سنگين‌بافت اين است که در رطوبت کمتر از اشباع، هدايت آبي ناچيز است بنا بر اين به مدت طولاني رطوبت خود را حفظ نموده و در دوره خشکي آب مورد نياز گياه را تامين مي‌کند. انتخاب زمان شخم در حفظ ساختمان در خاک رسي اهميت به سزايي دارد. شخم در رطوبت بالا و پايين باعث تخريب ساختمان خاک و کاهش باردهي آن مي‌شود. حاصل‌خيزي خاک رسي به علت ظرفيت تبادل کاتيوني زياد، در حد مطلوب است .

 

  ساختمان خاک

بسیاری از خواص فیزیکی خاک مانند حرکت آب، تهویه، انتقال حرارت، وزن مخصوص ظاهری و ميزان منافذ به ساختمان خاک بستگی دارد. در واقع تمام عملیات از قبیل شخم و زهکشی، افزودن کود حیوانی و آهک که برای بهبود وضعیت فیزیکی خاک انجام می‌شود، روی ساختمان خاک اثر گذاشته و تاثیری روی بافت آن ندارد.

 ترتيب قرار گرفتن ذرات شن، سيلت و رس در کنار هم و تشكيل ذرات بزرگتر (خاكدانه) را ساختمان خاك گويند. نحوه قرارگيري ذرات خاک منجر به تشکيل خاک‌دانه‌هاي به هم پيوسته ريز و درشت مي گردد. سهولت نفوذ ريشه، فعاليت هاي موجودات ذره بيني خاك، تهويه و استفاده گياهان از مواد غذايي، همگي تحت تأثير ساختمان خاك هستند. تراكم خاك در لايه‌هاي زيرين نفوذ آب و هوا را در خاك با مشكل مواجه كرده و توسعه ريشه را محدود مي‌نمايد.

در تشكيل ساختمان خاك، عوامل مختلف فيزيكي، شيميايي، بيولوژيكي و آب و هوايي مؤثر مي باشد. مولکول هاي آب در اثر خاصيت دو قطبي، جذب ذرات خاک شده و آنها را را به هم اتصال مي‌دهد. به تدريج که خاک خشک مي شود، ذرات آن به هم نزديک تر شده و سبب تشکيل خاکدانه مي شود. يون هاي ديگر نيز همراه با آب وجود دارد. به نظر مي رسد که تشکيل خاکدانه بيشتر تحت تأثير خاصيت سيماني اين يونها است.

 

نفوذ آب

زهكشي

تهويه

نوع ساختمان

خوب

خوب

خوب

ستوني

خوب

متوسط

متوسط

مكعبي

خوب

بهترين

بهترين

دانه‌اي

متوسط

متوسط

متوسط

بشقابي

 

            خاك ها ممكن است بدون ساختمان يا داراي ساختمان باشد. شن خالص چون ذرات آن از هم جدا هستند، فاقد ساختار می باشد، ولی در خاکی که مواد آلی و یا ذرات ریزتر از شن  به نسبت مناسب وجود داشته باشد، ذرات مجتمع شده و خاک دارای ساختار می‌شود، اینگونه تجمع ذرات باعث تهویه بهتر خاک می گردد. ایجاد خاکی با ساختار خوب به کندی بسیار صورت می گیرد، ولی برعکس، خراب شدن ساختار یک خاک، به علت عدم دقت لازم در حفاظت خاک، ممکن است بسیار سریع رخ دهد. خاک رسی سنگین در صورتی که در موقع مرطوب بودن شخم زده می شود، ساختارش به هم می ریزد و پس از خشک شدن، سطح خاک سفت شده، سله می بندد و بصورت کلوخ در می آید.

خاك هاي داراي ساختمان كروي و اسفنجي شرايط مناسبي را براي جوانه زدن بذر و رشد ريشه فراهم مي نمايد. تهويه اين خاك ها بهتر است. خاك هايي كه ساختمان آنها ثبات و پايداري ندارد پس از آبياري سله بسته، از خروج بذر جوانه زده جلوگيري مي نمايد. در خاك هايي كه رس و سيلت آن ها زياد است اين وضعيت حادتر مي شود. در اين وضعيت، بذرها فقط در شكاف و ترك هايي كه پس از خشك شدن خاك ايجاد مي گردد مي تواند رشد نمايد.

ساختمان مناسب  باعث نفوذ بهتر آب در خاک، کاهش فشردگي و نفوذ بهتر ريشه ها مي گردد. وجود فشردگي و تراكم لايه‌هاي سطحي و عمقي خاك باعث تجمع آب در سطح خاك می گردد. بافت و ساختمان خاک تعيين کننده مقدار و اندازه منافذ در بين ذرات خاک است. اندازه خلل و فرج، شکل آن و ممتد و غير ممتد بودنشان در نحوه حرکت و ذخيره آب در خاک موثر است. اتصال ذرات ريز خاک و تشکيل ذرات بزرگ توسط يون‌هاي کلسيم، منيزيوم و هوموس صورت مي‌گيرد. يون سديم  در خاک  باعث  ازهم پاشيدگي و تخريب ساختمان خاک مي‌شود. به طور کلي  بر اساس ترکيب فيزيکي، شيميايي و بيولوژيکي هر خاک، ذرات جامد به اشکال خاص، در کنار هم قرار گرفته و خاکدانه، و کلوخه‌ها را بوجود مي‌آورد. ساختمان  مناسب باعث کاهش اثرات نامطلوب بافت خاک در خاکهاي رسي و شني و اصلاح تهويه و تامين آب مورد نياز گياه در خاک‌هاي مذکور مي‌شود. وجود خاکدانه باعث ايجاد  منافذ وفضاهاي خالي در خاک مي گردد. اين منافذ به مراتب از خلل و فرج بين ذرات شن، سيلت و رس بزرگتر است  و در حقيقت همين تأثير ساختمان بر روي اندازه خلل و فرج خاک باعث بهبود حاصل‌خيزي مي‌شود.

در یک خاک ممکن است یک يا چند نوع ساختمان یافت شود. ساختمان خاک ها به اشکال مختلف ديده مي شود. در ساختمان بشقابی توده‌های خاک به صورت لایه‌های نازک افقی روی هم قرار گرفته ‌و بیشتر در لایه‌های سطحی خاک وجود دارد ولی گاهی در لایه‌های عمیق هم دیده می‌شود. در خاك هاي بدون ساختمان خلل و فرج بسيار كم است و عمل تهويه به خوبي انجام نمي شود. در حقيقت اين خاك ها هيچ گونه خاكدانه اي ندارد. خاك هاي بدون ساختمان به صورت تك دانه اي يا توده اي ديده مي شود. در ساختمانهای ستونی و منشوری  توده‌های خاک بطور عمودی روی هم قرار گرفته‌است. ارتفاع ستونهای حاصل متغیر و قطر آنها گاهی به 15 سانتیمتر می‌رسد و بیشتر در لایه‌های عمیق خاک مناطق خشک و نیمه خشک دیده می‌شود. در صورتی که قسمت بالايی این نوع ساختمان گرد باشد، آن را ستونی و اگر مسطح باشد، منشوری گویند.

در ساختمانهای مکعبی و فندقی، توده‌های خاک به صورت مکعب‌هایی با سطوح نامنظم، ولی ابعاد تقریبا مساوی در آمده است. اگر لبه‌های سطوح تیز و مشخص باشد، ساختمان را مکعبی و اگر این لبه‌ها صاف شده باشد، ساختمان را فندقی گویند. این نوع ساختمان در لایه‌های عمیق خاک دیده می‌شود.

در ساختمانهای کروی، دانه‌ای و اسفنجی توده‌های خاک گرد است و قطر آن از یک سانتیمتر کمتر است. این ساختمان کاملا متخلخل بوده و اتصال بین ذرات ضعیف است. درصورتی که ساختمان کاملا باز و درجه تخلخل زیاد باشد، ساختمان را اسفنجی گویند. ساختمانهای کروی بیشتر در لایه‌های سطحی خاک یافت می‌شوند و به آسانی تحت تاثیر عملیات زراعی قرار می‌گیرند. درتخريب ساختمان خاك عواملي نظير فشار، گرما ، بارندگي شديد، نوع زراعت و غيره نقش دارد. هنگامي كه خاك مرطوب باشد، حركت ماشين‌آلات در زمين هاي كشاورزي،  باعث از بين رفتن ساختمان، متراكم شدن خاك و كم شدن خلل و فرج آن مي گردد و وزن مخصوص ظاهري خاك را افزايش مي دهد. اين امر باعث كاهش نفوذپذيري و تهويه شده و در نتيجه جذب عناصر غذايي را دچار مشكل مي‌سازد. جهت كاهش اين محدوديت توصيه مي‌شود هنگام كاشت با افزايش كود دامي  و شخم عميق  شرايط فيزيكي خاك بهبود يابد. در صورتي‌كه لايه متراكم  ناشي از حركت ماشين‌آلات در فاصله 30 سانتي‌متري سطح خاك قرار گرفته باشد و لايه‌هاي زيرين، خاك از ساختمان مناسبي برخوردار باشد مي‌توان با اجراي شخم عميق و افزايش كود آلي اثرات منفي لايه متراكم  را کاهش داد و رشد مطلوب گياه را امكان‌پذير نمود. اگر لايه متراكم  در اعماق خاك باشد (60 سانتي‌متر و بيشتر) مي‌توان گياهان داراي ريشه سطحي ومناسب خاك‌هاي داراي زهكش ضعيف را  براي كشت توصيه نمود.

مكعبي بدون زاويه

مكعبي

دانه‌اي

بشقابي

ورقه‌اي

بدون ساختمان (دانه‌اي)

ستوني

منشوري

مكعبي بدون زاويه

مكعبي

دانه‌اي

بشقابي

ورقه‌اي

بدون ساختمان (دانه‌اي)

ستوني

منشوري

مكعبي بدون زاويه

مكعبي

دانه‌اي

بشقابي

ورقه‌اي

بدون ساختمان (دانه‌اي)

ستوني

منشوري

مكعبي بدون زاويه

مكعبي

دانه‌اي

بشقابي

ورقه‌اي

بدون ساختمان (دانه‌اي)

ستوني

منشوري

مكعبي بدون زاويه

مكعبي

دانه‌اي

بشقابي

ورقه‌اي

بدون ساختمان (دانه‌اي)

ستوني

منشوري

ستوني

منشوري

بدون ساختمان (دانه‌اي)

 

 

انوع ساختمان خاك

 

 

پایداری خاکدانه ها به برخي عوامل بستگی دارد. نیروي هم‌چسبي (Cohission) از بار منفی ذرات رسی مشتق می‌شود و در نتیجه هنگامی جالب توجه است که ذرات از سطح ویژه زياد برخوردار باشد. بنابراین تاثیر جذب ملکولی در خاک خشک زياد و در خاک مرطوب، کم خواهد بود. ذرات رس مانند چسب ذرات خاک را به هم متصل می کند و از طرفی در اثر انقباض و انبساط تودة خاک را به قطعات کوچک تر تبدیل می نماید. معمولاً پوسته رسی دور ذرات خاک را احاطه کرده و خاکدانه ها را به وجود می‌آورد. نوع یون های تبادلی خاک نیز در پايداري ساختمان خاک اهمیت دارد. کلیسم ، منیزیم و پتاسیم باعث بهبود وضع ساختمان خاک و هیدروژن و سدیم  سبب تخریب ساختمان مي‌شود. ریشه گیاهان با ترشح ترکیبات ژلاتینی ذرات را به هم پیوند می دهد. رشد ریشه گیاه سبب ایجاد خاکدانه می گردد. ترکیبات آلی نیز بسته به نوع خود می تواند در خاکدانه سازي موثر واقع شود. بعضی از این ترکیبات برای تثبیت خاک Soil conditioning  استفاده می شود. این ترکیبات یک رشته طولانی از حلقه کربن است که جذب سطحی ذرات رس گردیده و مانند زنجيره‌اي ذرات خاک را به یکدیگر متصل می سازد.

به فضاهاي خالي بين ذرات جامد خاک، خلل و فرج مي گويند. در يک خاک خوب به طور معمول 50 درصد مواد جامد و 50 درصد خلل و فرج وجود دارد. بين حجم هوا و حجم آب يک رابطه دو طرفه وجود دارد. يعني با افزايش حجم آب از حجم هوا کاسته مي شود خلل و فرج، هوا و آب مورد نياز ريشه گياهان را در خود جاي مي دهد. آب موجود در خلل و فرج درشت تحت تأثير نيروي ثقل تخليه مي شود. اين منافذ بصورت معمول محل ذخيره هوا محسوب مي شود. خلل و فرج متوسط  خاک در انتقال و هدايت آب و خلل و فرج ريزمحل نگهداري و ذخيره آب نقش دارد.  

 

هواي خاک از نظر فیزیکی به دو طریق در ساختمان آن موثر است. هوا در تماس با آب، تولید کشش سطحی می نماید و  ذرات خاک را به هم متصل مي‌کند. دیگر اینکه هنگام مرطوب شدن، مقداری هوای محبوس در خاک حاصل می شود که اگر راه گریزی نداشته باشد به متلاشی شدن توده‌اي متراکم خاک  و تشکيل خاکدانه منجر می‌گردد. از نظر شیمیایی  اکسيژن هوا، رسوب کلوئیدهای آهن و آلومینیوم را تسهیل کرده و توام با گاز کربنیک موجب حل شدن کلسیم و سایر یون های موثر در دانه بندی خاک مي‌شود. از نظر بیولوژیکی هوا برای تنفس ریشه ها و موجودات زنده ضروری است و اگر خاکی به مدت طولانی غرقاب شود در اثر توقف فعاليت موجودات زنده، ساختمان آن تخریب مي‌شود. در شرایط بی هوایی ترکیبات آلی که مانند ملاتی ذرات خاک را به هم وصل می کند، تشکیل نمی شود. ساختمان خاک در انتقال و جذب و هدایت آب ، نقش مهمتری از بافت خاک دارد. در بعضی اراضی، ایجاد درز و ترک در خاک سبب می شود که بخش عمده آب آبیاری از خاک سطحي خارج شود و مورد استفاده گیاه قرار نگیرد. 

            وزن يك سانتي متر مكعب از خاك خشك در شرايط طبيعي را «وزن مخصوص ظاهري» مي گويند. براي تعيين اين شاخص از استوانه هاي مخصوص استفاده مي شود. اين استوانه ها را آرام و با دقت و بدون ضربه زدن وارد خاك مي كنند پس از قرار دادن نمونه خاك استوانه، خاك خشك شده را وزن نموده و وزن مخصوص را محاسبه مي كنند.  

  وزن يك سانتي متر مكعب خاك خشك بدون خلل و فرج را وزن مخصوص حقيقي مي گويند. وزن مخصوص حقيقي خاك ها بسته به نوع خاك 75/2 تا 5/2 گرم در سانتي متر مكعب متغير است. براي تعيين اين شاخص، وسايل آزمايشگاهي مخصوص وجود دارد.  

 عمق لایه محدودکننده

     هر چه عمق خاک زيادتر باشد، براي رشد و نمو گياه مساعدتر است. در برخی خاکها لایه هایی وجود دارد که برای نفوذ آب وریشه مشکل ایجاد می کند. محدودیت فیزیکی نفوذ ریشه در بستر های سنگی سخت و برخی لایه ها مانند سخت کفه رسی و لایه های سیمانی شده بوجود می آید. غلبه بر مشکلات ناشی از محدودیت عمق نفوذ ریشه و بالا بودن سطح ایستابی در این نوع خاکها نیازمند عملیات مدیریتی خاص و هزینه بر می باشد. لایه های سخت و سیمانی شده بطور قطعی مانع از عبور آب و ریشه گیاه می شوند. در مورد برخی دیگر از سخت لایه ها، ایجاد محدودیت فیزیکی برای نفوذ ریشه هنوز به اثبات نرسیده است. وجود یک لایه باتغيیر بافت شدید نسبت به لایه بالائی که دارای شن، سنگریزه و سنگ باشد ممکن است باعث محدودیت نفوذ ریشه شود. در خاكهاي كم عمق روشهاي آبياري سطحي راندمان مطلوبي نداشته ولي آبياري باراني را مي توان با راندمان خوبي بكار برد.

به لايه هاي محكمي كه به صورت طبيعي و يا در اثر حركت بيش از حد ماشين ها و ادوات كشاورزي در بسياري از خاك ها در زير سطح تشكيل مي شود هم سخت لايه گفته مي شود. اين لايه ها، از نفوذ ريشه گياهان به اعماق خاك جلوگيري مي‌کند. با كاهش رشد ريشه، امكان جذب آب و مواد غذايي از سوي گياهان كاهش مي يابد و در نتيجه، ميزان رشد و نمو گياهان و عملكرد محصول كم مي شود. در سخت لايه هاي طبيعي، تجمع املاح كربنات كلسيم و منيزيم و يا سولفات كلسيم، باعث اتصال محكم ذرات خاك به يكديگر مي شود و سخت لايه هاي بسيار محكمي را تشكيل مي دهد. عبور مکرر ماشين ها و ادوات كشاورزي (در مزراع يونجه و در كشت هاي جوي پشته اي) نيز باعث تراكم خاك در محل عبور چرخ ها مي‌شود. عمق شخم به حدي نيست كه لايه متراکم را متلاشي نمايد. در نتيجه در زير خاك به تدريج لايه سخت پديد مي آيد.

يكي ديگر از عوامل محدود كننده سخت لايه‌هاي رسي است كه به دليل فشردگي و غير قابل نفوذ بودن، رشد ريشه را با مشكل مواجه مي‌كند. سخت لايه رسي نفوذ آب در خاك با مشكل مواجه كرده و ضمن ايجاد حالت ماندابي شرايط احيائي را در لايه‌هاي فوقاني ايجاد مي‌نمايد. وزن مخصوص ظاهري در اين لايه‌ها حداقل 8/1 گرم بر سانتي‌متر مكعب بوده كه بيانگر تراكم و فشردگي خاك مي‌باشد. وجود اين لايه باعث عدم توسعه ريشه‌ شده و به دليل ايجاد شرايط ماندابي و عدم نفوذ آب به اعماق پايين‌تر باعث خفگي ريشه‌ها مي‌شود.

 

 

 جدول 2- محدودیت های ناشی از عمق خاک و لایه های محدود کننده براي رشد گياه

 

 نوع لايه محدود کننده

کم

متوسط

شدید

بسیار شدید

1

  عمق سخت‌لايه سنگدانه‌اي و شبه‌سنگي (سانتي‌متر)

 

120 – 80

80 – 50

 50 – 25

25 – 10

2

عمق سخت‌لايه سنگي (سانتي‌متر)

120

120 –  80

50 – 80

کمتر از 50

 

لايه سنگدانه‌اي

تشکيل شده از سنگدانه و شن درشت که حداقل 75 درصد حجم اين لايه سنگ و سنگدانه دارد و ضخامت آن از 30 سانتي‌متر بيشتر است

 

شبه‌سنگي

مواد سخت و يک‌پارچه که با بيل به سختي کنده مي‌شود مانند مارن‌هاي گچي و آهکي، سنگ سيلت و شيل

 

‌سنگي

لايه صخره‌اي سخت و منسجم که با بيل قابل حفر نمي‌باشد مانند لايه پتروکلسيک و پتروجيسپسيک

 

 

            هیجده لایه محدودکننده رشد گياه مانند سخت کفه های شیمیائی،لایه یخ زده دائمی، افقهای حاوی نمک و لایه سنگی در خاک وجود دارد.

عمق و جنس لایه محدودکننده، پتانسیل خاک برای کشت وکار را تعیين می‌کند. در خاک هاي عميق امکان جذب مواد غذايي و آب به دليل گسترش ريشه بيشتر مي باشد و در نتيجه افزايش جذب عناصر غذايي، رشد و نمو گياه بيشتر بوده و ميزان محصول افزايش مي يابد. درصورتیکه سنگ بستردرعمق کم قرارگرفته باشد، ظرفیت ذخیره رطوبت ناچیز بوده و عمق خاک در دسترس ریشه محدودمي‌شود. سنگ بستر سست و عميق محدوديت کمتري براي گياه ايجاد مي‌کند.   

آهک

            آهک جذب برخی عناصر غذايی را درگیاه محدود می کند. آهك زياد مي‌تواند گياهان حساس را دچار مشكل نمايد. در خاكهاي با درصد بالاي آهك مشهود و نامشهود (بيش از 40 درصد و با ضخامت 30 سانتي‌متر) محدوديت‌هايي جهت گياهان حساس به آهك ايجاد مي‌گردد. اندازه ذرات آهک بر شدت بروز مشکلات تغذیه ای موثر است. علاوه برمقدار و اندازه ذرات آهک، مقدار يون بي‌کربنات آب آبياري و محلول خاک بر کلروز ناشي از كمبود آهن گياه  موثر است. به دليل محدوديت رشد گياه، توصيه مي‌شود در اراضي آهكي از گياهان مقاوم به آهك استفاده نمود.

 عناصری از قبیل فسفر، مولیبدن، آهن، بر، روی و منگنز در گیاهان کشت شده در خاکهای آهکی دچار کمبود می شود. درجه حساسیت گیاهان به آهک متفاوت است. محصولات حساس  حتی با2  درصد آهک در خاک علائم کمبود نشان می دهند.

 

گچ

محدوديت گچ در بخش قابل توجهي از اراضي كشور مشاهده مي‌شود. محدوديت گچ براي گياهان به علت بيشتر بودن فعاليت شيميايي آن در خاك، نسبت به محدوديت آهك شديدتر مي‌باشد. به علاوه حل شدن و رسوب مجدد گچ باعث محدوديت فيزيکي و تجمع آب و در نهايت پوسيدگي ريشه مي‌شود. امكان اصلاح گچ در اعماق پايين خاك و در مناطقي که مقدار گچ خيلي زياد باشد، وجود ندارد. توصيه مي‌شود در اين مناطق از گياهان مقاوم به گچ استفاده نمود.

ظرفیت کاتیونهای قابل تبادل

            CEC  یا ظرفیت کاتیونهای قابل تبادل، نشان دهنده توان خاک برای ذخیره و نگهداری کاتیونها می باشد. این ویژگی از خصوصیات مهم خاک است که ارتباط نزدیکی با درجه حاصلخیزی خاک دارد. بخشی از عناصرغذائی مورد نیازگیاه مانندکلسیم، منیزیم، پتاسیم، آهن و آمونیم بصورت کاتیون درخاک ذخیره می شود. درخاکهایی با ظرفیت تبادلی پائین،کود مورد نیازگیاه را باید در دفعات بیشتری و مقادیر کم مصرف نمود. درغیر این صورت کود مصرفی سریع آبشویی شده وازدسترسی گیاه خارج می شود. کودهای آبشویی شده همچنین وارد آبهای سطحی وزیرزمینی شده وباعث آلودگی آنها می شوند.    

زهکشی

            مفهوم وضعيت زهكشي، نحوه خروج آب اضافي و آبشويي انواع املاح محلول از خاك است كه در اثر آبياري با آبهايي با كيفيت نامناسب در دل خاك انباشته شده و يا در زمينهاي آيش و باير خيز سطح ايستابي شور موجبات شوري خاك را فراهم ساخته و يا هر دو عامل توامان عمل كرده است. در مناطقی که حجم آب قابل زهکشی بسیار زیاد باشد، با مدیریت صحیح و خارج کردن آب بارندگی می‌توان حجم عملیات لازم برای زهکشی را کاهش داد. زه آب ممکن است ناشی از بارندگی، ذوب برف، آب آبیاری، جریانات سطحی و نشت زیر سطحی از اراضی مجاور، سریز و طغیان رودخانه ها، نشت از کانالهای آبیاری و صعود سطح ایستابی باشد. در نواحی مرطوب بارندگی های مداوم، در نواحی سردسیر تغذیه ناشی از ذوب برف و در نواحی خشک ونیمه خشک، آبیاری طغیانهای فصلی، آبشویی اراضی و صعود سطح ایستابی، منشآ اصلی زه آب به شمار می‌رود. با توجه به موارد ذکر شده، عواملی چون روش آبیاری ( ثقلی – تحت فشار)، فیزیوگرافی (توپوگرافی، شکل زمین)، شبکه آبراهه‌ها، عمق لایه نفوذ ناپذیر،لایه‌بندی خاک، ویژگیهای هیدرودینامیکی خاک (نفوذ پذیری سطحی ، هدایت هیدرولیکی) و خصوصیات شیمیایی خاک( شوری ،کسر آبشویی ، قلیائیت)بطور غیر مستقیم بر زهدار شدن اراضی موثرند. کلاس زهکشی نشان دهنده تعداد دفعاتی است که در طول سال تمام یا قسمتی از خاک از آب اشباع می شود. کلاس زهکشی در مطالعات خاکشناسی استفاده می شود و زهکشی خیلی ضعیف تا خیلی سریع را شامل می شود.

زهکشی دو هدف ایجاد وضعیت مناسب برای رشد گیاه و ایجاد شرایط لازم برای کاربرد ماشین آلات کشاورزی را دنبال می نماید. زهدار بودن اراضی و شرایط ماندابی علاوه بر محدود نمودن کاربرد ماشین آلات و جلو گیری از اجرای به موقع عملیات کاشت و داشت، شرایط نامساعدی را برای رشد گیاه بوجود می آورد که منجر به کاهش محصول می شود. رطوبت زیاد خاک، شرایط مساعدی برای رشد قارچها و با کتریهاي بيماريزا فراهم می آورد. علاوه بر اين  شرایط غیر هوازی، جذب مواد غذایی و بهره گیری از کودها را کاهش می دهد. همچنين در محیطهای ماندآبی، جذب مواد سمی و عناصر سنگین افزایش می یابد. شرایط ماندابی، تهویه خاک را کاهش و فعالیتهای متابولیکی گیاه یعنی تنفس و تبخیر و تعرق را مختل می نماید. از سوي ديگر در خاك زهدار، به دلیل کاهش درجه حرارت خاک، جوانه زنی به تاخیر افتاده، طول دوره رشد کاهش می یابد و تقویم زراعی مختل می‌گردد. زهكشي خوب خاك، حفظ ساختمان و حركت آسان ماشين‌آلات(workability)، تسریع در جوانه زنی و افزایش دوره رشد، گسترش عمق توسعه ریشه گیاه، امکان کشت گیاهان مختلف، جذب بهتر مواد غذایی خاک بوسیله ریشه، کاهش آفات و امراض و هزینه های مقابله با آنها و کنترل علفهای هرز را باعث مي‌شود.

 سنگریزه‌ای بودن خاک، شیب زیاد، بافت سیلیسی با رس کم و وجود سخت کفه درپروفیل خاک احداث وکارایی سیستم زهکشی را کاهش می دهد. برای احداث زهکشی درخاکهای سست ملاحظات ویژه ضروری می باشد. خاکهای سیلتی با رس کم بتدریج وارد منافذ تنبوشهای زهکش شده و آنها را مسدود می کند. بنابراین تهویه فیلتر مناسب دراطراف تنبوشها درخاکهای سیلتی ضروری است. عدم استحکام خاک و خشک شدن سریع خاکهای شنی پس از احداث زهکش باعث بروز مشکلاتي می شود. در برخی از خاکهای غرقابی مقدارزیاد ترکیبات سولفید وجود دارد که درصورت احداث زهکش،این ترکیبات بصورت ناگهانی اکسید شده و خاک را اسیدی می کند. درصورتی‌که آب زهکشی شده حاوی آهن احیاء باشد رسوب این ترکیب می تواند باعث مسدود شدن منافذ زهکش شود. سیستم زهکشی باید به نحوی طراحی شود که آب اضافی تا عمقی که ریشه حضوردارد بصورت کامل ازخاک خارج کند. درخاکهایی با بافت سنگین یا دارای لایه محدودکننده خارج نمودن آب اضافی تا عمق مورد نظر با مشکل مواجه می باشد. 

اثر محدودیت زهکشی و سیل گیری بر توان توليد خاک

 

کم

متوسط

شدید

بسیار شدید

سطح ايستايي آب شور (متر)

بيش از 3

 3 – 2

 2 – 2/1

 کمتر از 2/1

سطح ايستايي آب شيرين (متر)

بيش از 2

2 – 2/1

2/1 – 75/0

کمتر از 75/0

تعداد دفعات سيل‌گيري

10 سال يک‌بار

 

6 تا 10 سال يک‌بار

3 تا 5 سال يک‌بار

1 تا 2 سال يک‌بار

ميانگين مدت غرقاب ماندن زمين در اثر سيلاب

کم‌تر از 2 هفته

 6- 2 هفته

10 – 6 هفته

بيش از 10 هفته

 

 

 

 

           

سیلگیری

            برخی از اراضی تحت تاثیر روان آب ناشی از زمینهای مجاور قرار گیرد که باعث بروز خسارت در محصولات کشاورزی می شود. رسوب ذرات خاک همراه با روان آب در برخی مناطق برای تقویت خاک مفید و در برخی مناطق زیان آور است.

تغیر متناوب بافت در لایه های خاک، از مشخصات خاکهای سیلابی است. طولانی بودن زمان مانداب ماندن خاک در معرض سیلاب باعث بروز خسارات شدید به محصولات کشاورزی می شود.            

 

سطح آب زیرزمینی

            سطح آب زیرزمینی نشان دهنده عمقی از خاک است که بصورت موقت يا دايم تحت تاثير آبهاي زيرزميني قرار مي‌گيرد. ممکن است سطح آب زيرزميني در خاک بصورت موقت در اثر بارانهای سنگین بالا بيايد. عمق آب زیرزمینی در خاک و مدت ماندگاري آن، نحوه مدیریت خاکهای مانداب را تعیین می کند. سطح آب زیرزمینی بالا بعلت وجود لایه های سخت و سخت کفه های رسی و یا دیگر سخت کفه ها در اعماق بوجود می آید.

6- موادآلی

            مواد معدني به تنهايي يک خاک را تشکيل نمي دهد. خاک بوسيله موجودات زنده بصورت مداوم تحت تاثير قرار گرفته و تغيير مي کند. موجودات ذره بيني شامل انواع قارچ ها و باكتري ها و اكتينوميست ها مي باشند. يک سانتي متر مکعب از خاک حاوي بيش از يک ميليون باکتري است. اين موجودات با جذب ازت و با تجزيه باقي مانده گياهان و جانوران موجب تشكيل هوموس در خاك مي شوند. بنابراين هر چه تعداد و فعاليت آنها در خاك بيشتر باشد خاك  حاصلخيزتر خواهد بود. افزودن مواد آلي به خاك و وجود شرايط رطوبت و حرارت مناسب باعث رشد سريع جمعيت اين موجودات مي شود. در حالي كه دماي بالا و رطوبت كم، از تعداد آن ها مي كاهد. در اثر فعاليت انواع جانداران درشت ( کرم ها – موريانه ها و حشرات …) و انواع جانداران ريز ( قارچ ها – باکتري ها – جلبک ها …) مواد آلي درخاک ايجادمي شود. به طور مثال باکتري ها و قارچ ها باعث پوسيدن گياهان شده و مواد آلي ريزي به نام هوموس (گياخاک) توليد مي کنند. اين مواد ضمن جذب آب و نگهداري مواد غذايي، ذرات معدني خاک را به هم مي چسباند.

 در مطالعات خاكشناسي، مواد آلی برای هرلايه خاک بصورت جداگانه اندازه گیری می‌شود. هر یک در صد ماده آلی معادل 6/0در صد کربن آلی است. حضور مواد آلی درخاک موجب بهبود ساختمان و خاکدانه سازی، افزایش تخلخل، کاهش وزن مخصوص، بهبود نفوذ پذیری، کاهش چسبندگی وافزایش قدرت ذخیره آب می گردد. مواد آلی همچنین باعث افزایش ظرفیت کاتیون قابل تبادل درخاک می شود. بقاياي گياهي پس از تجزیه عناصر غذائی بویژه ازت، فسفر و گوگرد را در اختيار ريشه قرار مي‌دهد. 

            گياهان و جانوران از طريق افزودن مواد آلي نقش مهمي در خاک  دارند. قارچ ها و باکتري ها مواد آلي را به ترکيبات شيميايي نيمه محلول يا هوموس تبديل مي‌کند و موجودات بزرگ‌تر مانند کرم‌هاي خاکي، سوسک ها و موريانه‌ها، هوموس را با مواد معدني خاک مخلوط مي‌کند. حشرات و کرم هاي خاکي در به هم آميختن و تهويه خاک  نقش موثري دارند. بخش مهمي از هوموس بر اثر تغييرات بيوشيميايي مواد آلي در دستگاه گوارش موجودات زنده ايجاد مي‌شود. در يک هکتار خاک مرتعي در نواحي مرطوب، حدود يک ميليون کرم خاکي و بيست و پنج ميليون حشره وجود دارد.

هوموس يک ماده بيوشيميايي به رنگ قهوه اي تيره تا سياه است. تفکيک هوموس از خاک بسيار مشکل است. هوموس تنها از یک ماده تشکیل نشده، بلکه مخلوطی از مواد است. مواد آلی حاصل از تجزیه معمولا به رنگ تیره است. هوموس در خاک با ذرات ريز مواد معدني مخلوط مي‌باشد. اسيدهاي هوميک و فوليک، قارچها، باکتريها، دياستازها و ترکيبات آلي ديگر بويژه ليگنين تشکيل دهنده هوموس هستند. مواد ازتي و گلوسيدها بر روي ليگنين تثبيت شده، و مولکولهاي بزرگ آلي را تشکيل مي‌دهد. اين مولکولها به ذرات رس متصل مي گردد. خاکدانه هاي رسي- هوموسي که به اين ترتيب پديد مي آيد ساختماني نرم و قابل تهويه با ظرفيت بالاي ذخيره آب و عناصر غذايي در خاک ايجاد مي‌کند.

مواد پروتئيني موجود در هوموس که از بقاياي موجودات زنده ايجاد مي شود، توسط موجودات ذره بيني با منشاء گياهي و جانوري تجزيه شده و  مواد غذايي  را به طور پيوسته در اختيارگياه قرار مي‌دهد. به بيان ديگر هوموس عامل اصلي حاصلخيزي خاک را تشکيل مي دهد.

هوموس اثرات مفيد ديگري هم در خاک فراهم مي آورد.  هوموس توانايي نگهداري و ذخيره رطوبت را افزايش مي‌دهد و  باعث ته نشست مواد حمل شده توسط باد و باران و جلوگيري از فرسايش خاک مي‌شود. همچنين هوموس منبع مهم تامين نياز نيتروژن گياهان است و باعث بهبود ساختمان خاک مي شود.

 هوموس داراي انواع گوناگوني است که بستگي به کيفيت مواد آلي و معدني دارد. هوموس نوع مول با ذرات معدني پيوند دارد و در نواحي معتدل و مرطوب بر روي خاکهاي قليايي و رسي با خاک برگ فراوان و تجزيه پذير تشکيل مي‌شود. هوموس مور فشرده تر بوده، در مناطق سردتر و بر روي خاک برگهايي که به دشواري تجزيه مي شوند(مانند برگهاي سوزني کاج) و بر روي خاکهاي ماسه اي و اسيدي فاقد رس تشکيل مي شود. و بالاخره هوموس مودرحالت بينابين دو نوع هوموس فوق مي باشد. نمونه هوموس اسيد در اطراف کوه هاي آلپ مشاهده مي‌شود.

 

حرکت آب در خاک

            در مورد اغلب گیاهان زراعی مناسبترین خاک برای آبیاری، خاک عمیق، مسطح و دارای زهکشی عالی می باشد. دراین خاک بایستی هدایت آبی سطحی مناسب بوده و ظرفیت آب قابل ذخیره کافی داشته باشد. دبی آب، هزینه تسطیح زمین و اثر آن بر خاک، امکان فرسایش سطحی و محدودیتهای ناشی از شیب زیاد، در صد سنگریزه خاک وخطر سیلاب ملاحظات مهم برای طراحی سیستم آبیاری مي‌باشد. در صورتی‌که عمق خاک از 100سانتیمتر کمتر باشد، عملیات آبیاری با مشکل مواجه می شود. در خاکهای کم عمق میزان آب قابل استفاده کمتر بوده و برای آبیاری محصول به مدیریت خاص نیاز می باشد. خاکهای کم عمق، شنی و سنگریزه دار نیازمند افزایش دفعات آبیاری می‌باشد. درخاکهای رسي با بافت ریز، آبیاری متناوب تر با مقدار کمتر آب جهت جلوگیری از سله بندی و تلفات آب از راه تبخیر توصیه می شود. از نظر قابليت نفوذ آب در خاك كاربرد سيستمهاي آبياري تحت فشار نسبت به آبياري سطحي دامنه وسيعتري را تحت پوشش قرار مي دهند. لذا درجات و محدوديت عوامل موثر در نفوذ آب براي آبياري سطحي و تحت فشار متفاوت است. در اجرای موفق کشت آبی، خواص شیمیایی آب وخاک نیز از اهمیت خاصی برخوردار است. درشرایط نامناسب بودن زهکش خاک، املاح تجمع  مي‌يابد، املاح آبشویی شده از بالا دست باعث شور شدن اراضی درمناطق پست می شود.   

در بعضي خاك‌ها، آب به سرعت به اعماق پايين‌تر حرکت مي كند در حالي كه در بعضي ديگر، جابجايي آب به كندي صورت مي گيرد. هدایت آبی خاک تحت تاثیر بافت، ساختمان، وزن مخصوص ظاهری ودرصد منافذ درشت قرار می گیرد. ساختمان خاک بر سرعت حرکت آب اثر می‌گذارد. تاثیر ساختمان خاک از طريق اندازه منافذ و شکل آن می باشد. ساختمان خاکدانه‌ای باعث سهولت حرکت آب می شود. درحالی‌که ساختمان ورقه ای یا پلیتی مسیر حرکت آب را مسدود مي‌کند. اندازه‌گیری هدایت آبی در طراحی سیستم زهکشی، بر نامه ریزی آبیاری و عملیات حفاظت از خاک کاربرد دارد.

ميزان محدودیت ناشي از نفوذپذیری خاک

 

 

کم

متوسط

شدید

بسیار شدید

 

 

 

 

 

 

1

ميزان نفوذ آب در لايه زيرين خاک

(سانتي‌متر در ساعت)

6 -2

25 – 6

2 – 1/0

بيشتر از 25

کم‌تر از 1/0

 

2

ميزان ورود آب به خاک سطحي

(سانتي‌متر در ساعت)

بيشتر از 2

2 – 1

1- 5/0

 کم‌تر از 5/0

اندازه گيري ميزان آب ورودي به خاک سطحي در حالت اشباع به وسيله استوانه‌مضاعف انجام مي‌گيرد.

 

            آب در جهت عمودي و افقي  در خاک حركت مي‌کند. در حالت اشباع، آب کليه خلل و فرج خاك را پر مي‌کند و تحت تأثير نيروي ثقل به سرعت به سمت پايين حركت مي‌كند. در حالت غير اشباع نيروي ثقل در جابجايي آب در خاک تأثير كمي دارد و نيروي كشش سطحي باعث جريان آب در اطراف ذرات خاك بصورت بسيار کند مي‌شود. 

حركت آب از پايين به بالا سبب مي شود كه آب از سطح آب هاي زير زميني به طرف بالا حركت كرده و بخشي از آب مورد نياز گياه تأمين شود. در اثر حرکت آب به سمت بالا، بخشي از نمك ها و املاح محلول به سطح خاك آمده و تجمع مي يابد. علت اين نوع حركت آب، خاصيت موئينگي خلل و فرج خاك است.  

آب علاوه بر حركت عمودي، در جهت افقي هم  در خاک حركت مي كند. عامل حركت افقي آب، نيروي كششي ذرات است. آب خاك از قسمت مرطوب به قسمت خشك حركت مي نمايد.

 

جدول 2-3  ارزيابي سرعت نفوذ آب در خاك

 

درجه نفوذ‌پذيري

ميزان نفوذ (ميلي‌متر درساعت)

بسيار سريع

بيش از 254

سريع

254 – 127

نسبتا سريع

127 – 5/63

متوسط

5/63 – 20

نسبتا كم

20 – 5

كم

5 – 2/1

بسيار كم

كمتر از 2/1

 

 

 

ميزان نفوذ پذيري خاک در انتخاب روش آبياري اهميت دارد. براي خاك هايي با نفوذپذيري زياد (بيش از 30 ميلي متر در ساعت)، آبياري قطره‌اي و باراني و براي خاك هايي كه نفوذ پذيري كم دارد، آبياري كرتي و نشتي مناسب مي باشد. براي تعيين نفوذ پذيري از استوانه هاي مضاعف استفاده مي شود.

  وضعيت آب درخاک :

             آب به صورت آزاد، مويينه و چسبيده به ذرات  در خاک وجود دارد. نيروي چسبندگي و پيوستگي باعث  نگهداري آب در خاک مي‌شود. ظرفیت آب قابل استفاده خاک نشان دهنده مقدار آب قابل استفاده گیاه است. این ویژگی تحت تاثیر اندازه ذرات خاک، درصد سنگریزه، عمق لایه غیرقابل نفوذ، درصد موادآلی و میزان فشردگی خاک قرارمی گیرد. ظرفیت آب قابل استفاده در برنامه‌ریزی آبیاری و تعیین زمان و مقدارآب مورد نیاز ضروری است. اندازه واستحکام خاکدانه ها، درقابل دسترس بودن آب ذخیره شده خاک موثر است.

 

يک تا سه روز پس از آبياري، ميزان رطوبت خاک به حد ظرفيت زراعي  مي‌رسد. در اين حالت منافذ درشت خاک آب را از دست داده و منافذ ريز پر از آب مي‌باشد. با جذب تدريجي آب توسط ريشه گياه خروج آن در اثر تبخير و تعرق مقدار آب خاک کاهش مي يابد تا جايي که آثار پژمردگي برگها در روز ظاهر شده ولي گياه در شب دوباره شاداب مي‌شود، اين ميزان از رطوبت خاک نقطه پژمردگي موقت خوانده مي‌شود. در شرايطي که اگر آبياري انجام نگيرد، گياه در شب نيز شادابي خود را باز نمي‌يابد ميزان رطوبت خاک به نقطه پژمردگي دايم رسيده است.  درصدي از رطوبت خاک که بين ظرفيت زراعي و نقطه پژمردگي قرار دارد و قابل استفاده گياه است را رطوبت قابل استفاده خاک مي گويند. تمام رطوبت قابل استفاده به راحتي براي گياه قابل جذب نيست و در نزديکي نقطه پژمردگي، گياه بايد با صرف انرژي مضاعف، آب مورد نياز خود را تأمين کند. اين ميزان از آب خاک، کاهش مجاز رطوبت است و در اين زمان بايد آبياري را آغاز نمود.   ميزان رطوبت قابل استفاده در خاک‌هاي مختلف تفاوت قابل توجهي دارد.

 

 

ميزان آب موجود در يك متر عمق خاك (سانتيمتر در متر)

 

شني

لومي

رسي

43

48

51

اشباع

18

32

37

ظرفيت مزرعه

9

15

22

نقطه پژمردگي دايم

0

0

0

خشك شده در آون

26

17

14

آب ثقلي

8

17

15

توان ذخيره آب

4

8

8

آب قابل استفاده گياه

9

15

22

آب غير قابل استفاده گياه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

درصد حجمي آب خاك

 

ظرفيت زراعي

نقطه پژمردگي دايم

آب قابل استفاده

بافت خاك

ميانگين

تغييرات

ميانگين

تغييرات

ميانگين

تغييرات

شن

12

17 – 7

4

7 – 2

8

11 – 5

شن لومي

14

19 – 11

6

10 – 3

8

12 – 6

لوم شني

23

28 – 18

10

16 – 6

13

15 – 11

لوم

26

30 – 20

12

16 – 7

15

18 – 11

لوم سيلتي

30

36 – 22

15

21 – 9

15

19 – 11

سيلت

32

35 – 29

15

18 – 12

17

20 – 12

لوم رسي سيلتي

34

37 – 30

19

24- 17

15

18 – 12

رس سيلتي

36

42 – 29

21

29 – 14

15

19 – 11

رس

36

39 – 32

21

24 – 19

15

20 – 10

 

گياه آب مورد نياز خود را از طريق ريشه جذب مي کند. بنابراين حفظ و ذخيره آب در خاک از عوامل اصلي رشد گياه است. علاوه بر اين ويژگي‌هاي مهم خاک مانند پايداري و مقاومت در برابر فشار، نفوذ پذيري و گاورو شدن زمين به مقدار رطوبت خاک بستگي دارد. رطوبت بر ميزان هواي خاک نيز اثر دارد. فعاليت موجودات زنده و فرايند‌هاي شيميايي خاک نيز تابعي از مقدار رطوبت آن است.

مقدار آب خاک توسط درصد رطوبت بيان  مي‌شود. درصد رطوبت به تنهايي نشان‌دهنده توان خاک براي تامين آب مورد نياز گياه نمي‌باشد. در يک درصد رطوبت ثابت، ميزان آب قابل استفاده گياه در خاک‌هاي با بافت متفاوت يکسان نمي‌باشد. پتانسيل آب خاک شدت جذب ملکول‌هاي آب به ذرات و امکان حرکت آن در خاک را تعيين مي‌کند. بايد توجه داشت که رطوبت و پتانسيل خاک وابسته به هم بوده و شناسايي رابطه آنها از ابزارهاي مهم در مديريت آبياري و بهره برداري از خاک است.

  

            حتي در يک خاک به ظاهر خشک قشر بسيار نازکي از آب با نيروي جاذبه زياد ( حدود 10 تن بر سانتي متر مربع)  در سطح ذرات جامد وجود دارد. با افزايش رطوبت خاک از شدت جذب ملکول‌هاي آب کاسته مي شود. نيروي مويينگي موجب نگهداري آب در خلل و فرج خاک مي گردد وقتي ميزان رطوبت از حد معيني که به بافت و ساختمان خاک  بستگي دارد بيشتر شود. نيروي مويينگي قادر به مقاومت در مقابل نيروي ثقل نخواهد بود و آب تحت تأثير نيروي ثقل از خاک خارج مي‌شود. آب خاک همواره تحت تأثير نيروي مويينگي و ثقل واقع مي شود ولي نيروي ثقل نمي‌تواند همه آب موجود در خاک را تخليه کند. همواره مقداري آب در خاک باقي مي ماند که نيروي ثقل قادر به جدا کردن آن از ذرات خاک نيست. اين بخش از آب، توان نگهداري رطوبت خاک ناميده مي شود. هنگامي که آب در خاک نفوذ مي کند، تحت تأثير نيروي ثقل به حرکت خود به سمت پايين ادامه مي دهد.

 

 

 

خاکي که در معرض هواي آب خود را از دست داده و به ظاهر خشک به نظر مي رسد هنوز قشري نازک آب در سطح ذرات خود دارد. اين رطوبت که تحت نيروي جاذبه ذرات در خاک نگهداري شده و آب هيگروسکوپيک (آب جاذبه اي) ناميده مي شود. آبي که در خاک باقي مانده و تحت نيروي ثقل قرار نمي گيرد را  به قطره آبي که در امتداد يک جسم باريک و عمودي حرکت کرده بعد از رسيدن به رأس آن به صورت دايره کشيده آويزان مي شود ولي سقوط نمي‌کند، مي‌توان تشبيه نمود. مقدار آب جاذبه اي به اندازه ذرات جامد، رطوبت نسبي هوا و درجه حرارت خاک بستگي دارد.

اگر ذخيره رطوبت خاک از حد معيني بيشتر شود، آب مازاد توسط نيروي چسبندگي به ذرات خاک متصل نمي‌شود ولي تحت تأثير خاصيت مويينه قرار مي‌گيرد و از دسترس ريشه خارج نمي‌شود. مويينگي در خلل و فرج ريز خاک باعث ذخيره آب مي‌شود. اختلاف پتانسيل يا نيروي جذب آب در نقاط مختلف خاک، موجب حرکت آب مي گردد.آبي که تحت تأثير چنين نيرويي قرار دارد آب مويينه (capillary water)  ناميده مي شود که به کمک نيروي مزبور در مقابل ثقل مقاومت مي کند. مقدار آب مويينه به خواص فيزيکي خاک بستگي دارد. قدرت مکش ريشه گياه قادر به جذب آب موجود در خلل و فرج بسيار ريز (خلل و فرج کمتر از 2/0 ميکرون) نمي‌باشد. آب خلل و فرج درشت‌تر با شدت کمتر جذب شده و ريشه گياه توان جذب آنرا دارد.

 پس از آنکه خلل و فرج ريز خاک از آب پر شد اگر نفوذ آب در خاک ادامه داشته باشد به تدريج هواي موجود در خلل و فرج درشت نيز خارج و آب جانشين آن مي گردد. آب مازاد تأثير نيروي جاذبه زمين قرار مي گيرد و در صورت مناسب بودن شرايط زهکشي از خاک خارج مي‌شود. حالت اشباع در خاک پس از آبياري بيش از حد و يا بعد از بارندگي طولاني بوجود مي‌آيد. زمان لازم براي خروج آب اضافه بسته به خواص فيزيکي خاک متفاوت است. بخشي از آب اشباع که  در خلل و فرج بسيار درشت (30 تا 40 ميکرون) قرار دارد با سرعت بيشتر از خاک خارج مي شود. بقيه آب اشباع به کندي جاي خود را به هواي خاک مي دهد. در خاک هاي سبک و شني آب اشباع سريع‌تر خارج مي‌شود. در خاک هاي سنگين، آب اشباع به کندي از خاک خارج مي‌شود.  

ظرفيت اشباع نشان‌دهنده حداکثر مقدار آبي است که در خاک ذخيره مي‌شود. ظرفيت اشباع به ميزان کل خلل و فرج خاک  بستگي دارد.

حداکثر مقدار آبي که خاک مي تواند ذخيره کند و تحت تاثير نيروي ثقل از دسترس گياه خارج نگردد، ظرفيت نگهداري آب در خاک (field capacity)  ناميده مي شود. به عبارت ديگر اين ظرفيت معرف توان خاک براي نگهداري آب در مقابل نيروي ثقل مي باشد. ظرفيت نگهداري آب در خاک ارتباط مستقيم با ميزان خلل و فرج دارد. بطور معمول آب قابل ذخيره در خلل و فرج ريز خاک حفظ مي‌شود. بافت خاک تعيين کننده درشتي و ريزي خلل و فرج مي باشد. بنا بر اين بافت خاک ظرفيت ذخيره آب را تعيين  مي‌کند. در خاک‌هايي که ساختمان فيزيکي مطلوب دارد هر چه قطر ذرات کوچکتر باشد سطح آن وسيع‌تر بوده  و آب بيشتري  در خاک ذخيره خواهد شد.  

 

قسمتي از ذخيره آب  خاک به تدريج جذب ريشه گياه شده و بصورت تعرق از روزنه‌هاي برگ وارد هوا مي‌گردد. بخش ديگر آب از سطح خاک تبخير و از دسترس گياه خارج مي شود. جذب آب توسط گياه تا جايي که توان غلبه بر نيروي مکشي خاک را داشته باشد، ادامه مي يابد. هنگامي که رطوبت خاک به حدي کاهش يابد که شدت جذب آب به خاک بيش از توان جذب گياه باشد، جذب آب توسط ريشه متوقف مي شود. در صورت ادامه تعريق آب در برگ ، سلول‌ها حالت تورم خود را از دست داده و حالت پژمردگي  (wilting point) در گياه ظاهر مي شود.  نقطه پژمردگي به صورت درصد رطوبت حجمي خاک نشان داده مي‌شود. نقطه پژمردگي به خواص فيزيکي و به ويژه بافت خاک بستگي دارد. رطوبت نقطه پژمردگي در خاک هاي شني در حدود 1 تا 5/3 درصد و در خاک هاي لومي 5 تا 15 درصد و در خاک هاي رسي 15 تا 20% وزن خاک است. ميزان رطوبت خاک در نقطه پژمردگي علاوه بر خواص خاک ، به توان گياه نيزبستگي دارد. حساسيت گياهان مختلف نسبت به پژمردگي يکسان نيست.بنا بر اين نقطه پژمردگي خاک از گياهي به گياه ديگر کمي تفاوت مي کند.

            خاک‌هاي مختلف هدايت آبي کم و بيش متفاوتي دارد. نحوه نفوذ و حرکت آب يکي از مشخصات مهم فيزيکي خاک است. ريز و درشت بودن خلل و فرج در نفوذ پذيري خاک(Permeability) تأثير  دارد. اگر خلل و فرج خاک زياد ولي از نوع ريز باشد، خاک با وجود ظرفيت نگهداري آب خوب، نفوذپذيري ناچيز خواهد داشت.

مراحل مختلف رشد

مراحل مختلف رشد

زمان تنش رطوبتي

ميزان کاهش عملکرد

پس از جوانه زدن

2 درصد

شروع رشد ساقه هاي فرعي

5 درصد

شروع خوشه بستن

55 درصد

رسيدگي

0 درصد

 

رطوبت قابل استفاده گياه در هر نوبت آبياري، از تفاوت ظرفيت نگهداري آب  خاک و نقطه پژمردگي قابل محاسبه است و بطور معمول مقدار آن نصف ظرفيت نگهداري آب خاک است.  

 

 

اسیدیته خاک

يكي از خصوصيات مهم خاك، pH مي باشد. واکنش هاي شيميايي آلي و غير آلي  زيادي در خاک انجام مي‌شود. بيشتر اين واکنش ها  به اسيدي يا قليايي بودن خاک بستگي دارد. در نواحي كم باران، مجموعه كلوييدهاي خاك بيشتر حاوي كلسيم، منيزيم، سديم ، پتاسيم است. بنابراين، اين خاك ها حاصلخيزي خوبي دارند در حالي كه در نواحي پر باران، بيشتر اين عناصر در اثر شست و شو از خاك خارج شده و حاصلخيزي كاهش مي يابد. فعاليت موجودات زنده خاك و قابل جذب بودن عناصر غذايي خاك توسط ريشه تحت تأثير واكنش خاك مي باشد. از طرف ديگر، pH خاك ميزان فعاليت باكتري هاي مفيد را كنترل مي نمايد. در خاك هاي كمي اسيدي فعاليت باكتري هاي جذب كننده ازت هوا و در خاك هاي خنثي تا حدود قليايي PH=6/5-7/5 ميزان فعاليت قارچ ها و اكتينوميست ها افزايش مي يابد. به طور مثال باكتري هاي توليد كننده نيترات (تبديل ازت هوا به فرم قابل جذب گياه ) در pH بالاتر از 5/5 فعال مي باشند و يا آهن منگنز در PH كم تر از 6 قابل جذب است. pH  نشان دهنده درجه اسیدی بودن خاک می باشد.  pH خاک با غلظت يون هيدروژن آزاد در محلول خاک ارتباط دارد. يون‌هاي هيدروژن در خاک در اثر تجزيه آب، فعاليت شيميايي ريشه و واکنش هاي هوازدگي شيميايي به وجود مي آيد. غلظت يون هاي هيدروژن تعيين کننده pH خاک است. خاک هاي با غلظت هاي بالاي يون هيدروژن حالت اسيدي دارد. خاک هاي قليايي غلظت کم يون هيدروژن دارد.

 

 در pH کمتر از 5 جذب نیتروژن، کلسیم، فسفرو منیزیم در ریشه کند می شود. و گياه دچار سمیت آلومینیم ، آهن و بر مي شود. در واکنش قلیائی خاک گياه دچار کمبود آهن، منگنز، مس، روی و بویژه فسفر و بر مي‌شود. در pH بالای 3/8 سدیم تبادلی فوق العاده زیاد  وساختمان خاکدانه ‌ها متلاشي می‌شود.

هنگامي که pH افزايش پيدا کند، يون هاي کلسيم و منيزيم در محلول خاک افزوده مي شود يکي ديگر از عناصري که قابليت استفاده آن تحت تأثير pH قرار دارد، عنصر موليبدن است . اين عنصر در pH اسيدي با آهن ترکيب شده و در اين شرايط گياهان حساس کاهش عملکرد دارد. از جمله اين گياهان مي توان از گلم کلم و شبدر نام برد.

در نواحي مرطوب بيشتر خاك‌ها اسيدي و در نواحي خشك قليايي هستند. در ايران تنها در بخشي از منطقه لاهيجان كه به كشت چاي اختصاص دارد خاك اسيدي است. خاك اسيدي pH كم تر از 7 دارد.  pH خاك هاي آهكي بيشتر از 7 مي باشد. خاك هاي آهكي در نواحي خشك و نيمه خشك ديده مي‌شود. در بيشتر مناطق كشور خاك‌ها آهكي است. اكثر گياهان در محدوده 6-8= pH  به خوبي رشد مي كنند.

 

 

رنگ خاک:

با بررسي رنگ خاک در برخي موارد به آساني مي‌توان برخي ويژگي‌ها و محدوديت‌هاي خاک را شناسايي کرد. بر اساس رنگ خاك تا حدودي نوع كانيها و تركيب آنها قابل تشخيص است. خاكهايي كه از نظر كانيهاي آهن غني باشد به رنگ قهوه‌اي متمايل به نارنجي تيره تا قهوه‌اي متمايل به زرد ديده مي‌شود. ميزان مواد آلي مهمترين عامل اثرگذار در رنگ خاك است. برخي رفتار خاك نيز از روي رنگ  آن قابل پيش‌بيني است. خاكهايي كه بصورت دايم غرقاب هستند بصورت رنگ‌پريده و خاكستري ديده‌مي‌شود . در خاك‌هايي كه تنها در برخي فصول ماندابي مي‌شود. لكه‌ها و منقوط‌هاي رنگي قرمز و زرد و خاكستري ديده مي‌شود.

  رنگ لايه‌هاي خاک در جهت افقي و عمودي تغيير مي‌کند. رنگ خاک تحت تاثير عوامل گوناگون است. در مناطق گرم و مرطوب به علت شستشوي شديد مواد و تجمع آهن، خاک قرمز مي شود. رنگ لايه زرد خاک نشان دهنده وجود اکسيدهاي آهن آبدار و بروز خطر ماندابي شدن در خاک مي‌باشد. مواد آلي رنگ خاک را سياه مي کند.  در آب و هواي معتدل، خاک به دليل دارا بودن مواد آلي بيشتر به رنگ تيره (قهوه اي ) ديده مي‌شود.  ترکيب اکسيد آهن و مواد آلي باعث رنگ قهوه اي در خاک مي‌شود.  در برخي نواحي استوايي به علت اکسيد شدن آهن و آلومينيم خاکها قرمز يا زرد رنگ است. در مناطق معتدل فراواني هوموس باعث تيره شدن خاک مي شود. در مناطق جنگلي، به دليل شسته شدن آهن، خاک خاکستري مي‌شود.  در مناطق پرباران، مانداب شدن باعث احياي آهن و رنگ آبي،خاکستري يا سبز در خاک مي‌شود. رنگ سفيد مربوط به کربنات کلسيم، سياه مربوط به اکسيد منگنز و سياه که مربوط به ترکيبات کربن دار نيز در برخي خاک‌ها مشاهده مي‌شود.

درصد سنگریزه خاک

از نظر کيفيت و حاصلخيزي خاک، ميزان سنگریزه و اندازه آن اهمیت زيادي دارد. سنگریزه در خاک باعث کاهش آب قابل جذب و مشکل شدن عملیات شخم و شیار می شود. درصد سنگريزه بالا اگر چه از لحاظ فيزيكي براي رشد ريشه و استقرار گياهان مقاوم مشكل زيادي ايجاد نمي‌كند، اما به لحاظ تغذيه‌اي براي گياهان محدوديت ايجاد مي‌كند.  در کل ذرات بزرگتر از 2 میلیمتر خاک محسوب نمي‌شود. ذرات 2میلیمتر تا 7 سانتیمتررا سنگریزه، 5/7تا 25سانتیمتر را قلوه سنگ و بیشتر از 25 سانتیمتر را سنگ و تخت سنگ می نامند.

خاکهاى اسکلتى به خاکهايى اطلاق مى‌گردد که در حدود ۷۵% آن را ذرات بزرگتر از ۲ ميلى‌متر از قبيل قلوه سنگ ، ريگ و شن تشکيل مى‌دهد. اين خاک‌ها، آب را به مقدار زياد از خود عبور مى‌دهد و هميشه خشک است. اگر سنگ و سنگريزه فقط در سطح خاک وجود داشته باشد، مي توان به کمک نيروي انساني و يا ماشين آلات مخصوص سنگ جمع کرد و خاک را اصلاح نمود.

حدود و ميزان سنگريزه قابل قبول خاك سطحي در سيستم آبياري تحت فشار نسبت به آبياري سطحي متفاوت مي باشد لذا با تعيين شيوه آبياري مناسب از جمله روش آبياري قطره اي و باراني مي توان از توان زراعي اين قبيل اراضي در توليد گياهان زراعي و باغي استفاده نمود.

 

شوری

بر اساس آخرین آمار منتشر شده، بیش از 50 درصد اراضي كشاورزي ایران به نوعی تحت تاثیر شوری قرار دارد و این رقم هر سال افزایش می یابد. اولین اثر شوری بر رشد گیاهان زراعی عدم یکنواحتی در جوانه زدن بذر است به طوری که در سطح مزرعه لکه های لخت و بدون بوته به چشم می خورد بقیه بوته ها نیز به رنگ سبز متمایل به آبی تیره در می آیند. ولی اگر شوری به اندازه ای نباشد که لکه های لخت مزرعه به وجود آید باز هم رشد بوته ها یکسان نخواهد بود. البته عوامل دیگری از قبیل عدم یکنواختی آبیاری و کمبود مواد غذایی نیز موجب ناهماهنگی رشد بوته ها و تغییر رنگ آنها می گردد که باید با اثر شوری تمیز داده می شود و وجه تمايز آنها همان رنگ سبز متمایل به آبی است که در برگها به وجود می آید. برخي گياهان شورپسند هستند و نمک را در اندام خود ذخيره مي‌کند. برخي علوفه هاي مقاوم به شوري، بوته هاي کويري و باتلاقي هالوفيت  محسوب مي‌شود. در بين گياهان زراعي و باغي چغندر قند، خرما، اسفناج و جو  در برابر شوري خاک تحمل بيشتري دارد.  

حساسیت نسبی برخی گیاهان زراعی نسبت به شوری خاك :

خیلی حساس

لوبیا – نخود – شبدر سفید – شبدر قرمز – كرفس

حساس

یونجه – ذرت – یولاف – برنج – سودان گراس – هویج – كاهو – كلم

نیمه پایدار

چاودار – گندم – شبدر شیرین – گوجه فرنگی – پنبه

پایدار

جو – چغندر قند – اسفناج – خرما

 

 

   از علائم دیگر شوری پیدایش سوختگی در حاشیه برگها و نکروزه شدن و ریزش برگها است ولی باید توجه داشت که این علائم زمانی مشاهده می شود که شوری از حد مشخص تجاوز کند، در غیر این صورت بدون هیچ گونه علامتی شوری فقط اثر خود را که کاهش محصول است ظاهر می سازد. بنابراین اندازه گیری شوری خاك در ارتباط با نوع گیاهی که کشت می‌شود می‌تواند به عنوان معیاری برای ارزیابی مسئله مورد استفاده قرار گیرد.

شوري بیشتراز 2 دسی زیمنس براي گياهان حساس مشکل ايجاد مي‌کند. نوع گياه، ميزان گسترش و عمق ريشه، سوخت و ساز سلولي، تنفس ريشه، غلظت املاح موجود در خاک و ترکيب آن، تهويه خاک، دما و رطوبت خاک در ميزان کاهش عملکرد در اثر شوري موثر است. در خاکهاي شور میزان هدایت الکتریکی عصاره اشباع خاک (ECe) بیش از چهار دسی زیمنس بر متر در 25 سانتی گراد، درصد سدیم تبادلی (ESP) کمتر از 15 درصد و اسیدیته خاک کمتر از 5/8 می باشد آنیونهای غالب در این خاکها معمولاً کلراید و سولفات در درجه نخست و بی کربنات و کربنات در درجه دوم می باشد.

 در خاکهای شور و سدیمی    میزان ECe بیشاز 4 دسی زیمنس بر متر، ESP بیش از 15 درصد و pH کمتر از 5/8 می باشد. اثر شوری در مورد بسیاری از گیاهان زمانی قابل مشاهده مي‌شود که گیاه مدت طولانی در معرض نمک قرار گیرد. مقاومت گیاه در مقابل شوری به مرحله  رشد گياه بستگي دارد. گیاهانی مثل جو، برنج، گندم و ذرت در مراحل اولیه رشد نسبت به نمک حساس بوده سپس در مقابل آن مقاومت نشان می دهند. برنج در مرحله گل دهی نیز به نمک حساس است. چغندرقند و آفتاب گردان در مرحله جوانه زدن نسبت به شوری حساسیت نشان می دهند . حداکثر شوری محلول خاک در مرحله حساس رشد نباید از 8 میلی موس بر سانتی متر تجاوز کند. تخمین تولید بذر یا میوه از منحنی ها و جداول شوری دقیق نخواهد بود چون شوری موجب کاهش کلی رشد گیاه می شود. اثر شوری بر رشد بوته های گندم، جو و پنبه به مراتب بیش از اثر آن بر تولید دانه و الیاف است. در مورد برنج و ذرت اثر شوری در کاهش عملكرد دانه بیش از اثر آن بر رشد بوته ها است.در مورد گیاهان غده ای شوری بر رشد غده بیشتر موثر است.

  علاوه بر شوری کل سدیم قابل تبادل نیز بر رشد گیاه موثر است. ESP  ( درصد سديم تبادلي )  نشان‌دهنده نسبت فعالیت سدیم به فعالیت کلسیم و منیزیم در محلول خاک است. مقادیر ESP بالای 6 در خاکهایی با شوری کم، باعث از هم پاشیده شدن ذرات رس ،کاهش تهویه و نفوذ پذیری و افزایش فرسایش شود. مقادیر بیشتر ESP با عث ایجاد حالت پف کرده برروی سطح خاک می شود. اضافه کردن موادی مانند گچ به همراه آبشوئی و زهکشی می توان باعث بهبود خاکهایی با ESP  بالا شود. گچ و گوگرد را مي توان همرا ه با آبياري و پاشيدن در سطح   به خاک اضافه نمود.

 

. EC مناسب برای كشت محصولات گلخانه ای  جدول شماره (3)

نوع محصول

EC قابل قبول ds/m

خیار

2

گوجه فرنگی

2/5

توت فرنگی

1

فلفل

2

خربزه

2

گل رز

1/3

آلسترومریا

1/5

لیسیانوس

2

گلایول

2

 

املاحي مانند سدیم، منیزیم، کلسیم، کلر و سولفات باعث ایجاد شوری و بروز مشکلات در جذب آب توسط گیاه می شود. عناصر فوق همچنین در جذب متعادل مواد غذائی مورد نیاز گیاه اختلال ایجاد می کند. اثر سدیم معمولاً به صورت غیر مستقیم است، زیرا سدیم یا خصوصیات فیزیکی خاک را تخریب می نماید و یا آنکه تغذیه گیاه را مختل می سازد. مکانیسم اثر سمی یونها  را می توان در بهم خوردن سیستم تنظیم کننده گیاه دانست. جمع شدن کلروسدیم در برگ باعث اختلال در باز و بسته شدن روزنه ها می گردد. فلفل و گوجه فرنگی نسبت به Na و Cl حساس است.  آبياري با آب محتوری 20_10 میلی اکی والان در لیتر Na+ یا Cl++ باعث بروز آثار سوختگی برگ در آنها مي‌شود. در خاکهای شوری که هدایت الکتریکی آن تقریباً یک میلی موس بر سانتی متر و درصد سدیم قابل تبادل 15 یا بالاتر است، غلظت کاتیونهای کلسیم و منیزیم حدوداً یک میلی اکی والان در لیتر می باشد و این مقدار برای برخی از گیاهان بسیار کم است بطوری که علائم کمبود Ca در این خاکها مشاهده می گردد.

 نوع پایه در درختان از نظر مقاومت در برابر شوری بسیار مهم است ارقام حساس، غلظتهای بیش از 5 میلی اکی والان در لیتر کلر نمی تواند تحمل کنند، ولی ارقام مقاوم تا 30 میلی اکی والان در لیتر را نیز تحمل می کنند. موضوع مهمی که در مورد این گیاهان باید در نظر داشت مسئله آبیاری بارانی است. در هنگام پخش آب روی درختان اگر آب محتوی یون کلر باشد موجب سوختگی برگها می شود. مقدار غلظت کلر در آب آبیاری، برای درختان میوه ای که به روش بارانی ابیاری می شوند نباید از 2 تا 5 میلی اکی والان در لیتر تجاوز کند. حداکثر غلظت مجاز کلر در عصاره اشباع خاک برای لیمو شیرین 10، لیمو ترش15، نارنج 25، انگور و درختان میوه و هسته دار 10 تا 25 و انگور و توت فرنگی 5 میلی اکی والان در لیتر گزارش شده است. 

 

 

 

           

خصوصیات

خاکهای شور

خاکهای سدیمی

1-شیمیایی

الف_ املاح محلول کلرایدها وسولفاتهای سدیم  و منیزیم بوفور یافت می شود.

ب_ pH خمیر اشباع شده کمتر 2/8

ج_هدایت الکتریکی عصاره  اشباع خاک بیش از 4 دسی زیمنس بر متر

د_رابطه بین pH خمیر اشباع درصد سدیم تبادلی خاک و یا SAR عصاره اشباع وجود ندارد.

ه _ سدیم بون غالب می باشد ولی محلول خاک حاوی میزان قابل توجهی از عناصر دو ظرفیت کلسیوم و منیزیم است.

ز_ممکن است مقدار قابل توجهی ترکیبات کلسیم همانند گچ وجود داشته باشد.

 

الف_ املاح محلول  به میزان کم وجود دارد. کربنات سدیم در این خاکها وجود دارد.

ب_ pH خمیر اشباع خاک بیش از 2/8

ج_هدایت الکتریکی عصاره اشباع خاک کمترا از 4 دسی زیمنس بر متر

د_رابطه pH خمیر اشباع  و ESP یا SAR عصاره اشباع

هـ _ سدیم کاتیون غالب محلول می باشد pH زیاد این خاکها باعث ترسیب کلسیم و منیزیم است. درنتیجه  غلظت آنها در محلول خاک خیلی کم است.

ز_تقریباً هیچ گونه گچی وجود ندارد. 

2 – فیزیکی

الف_ کافی بودن غلظت املاح  باعث هماوری ذرات رس شده و در نتیجه ساختمان خاک تقریباً پایدار است.

ب_نفوذ پذیری آب در خاک، تهویه و سایر خصوصیات فیزیکی همانند خاکهای  غیر شور است.

الف_ بالا بودن درصد سدیمی تبادلی و pH خاک باعث پراکندگی رسها و در نتیجه عدم پایداری ساختمان خاک می شود.

ب_نفوذ پذیری آب در خاک و تهویه نامناسب است و با افزایش درصد سدیم تبادلی pH تشدید می شود.

3_تاثیر در رشد گیاه

درخاکهای شور رشد گیاه به دو طریق تحت تاثیر قرار می گیرد.

الف_از طریق فشار اسمزی که با افزایش  آن میزان آب قابل استفاده گیاه کاهش می یابد.

ب_مسمومیت ویژه یونهای سدیم،کلر،بر و غیره

در خاکهای قلیایی نیز رشد گیاه به دو طریق تحت تاثیر قرار می گیرد.

الف_ افزایش پراکندگی رسها تخریب خصوصیات فیزیکی خاک در اثر سدیم تبادلی.

ب_ pH بالا باعث مسمومیت گیاهان می شود.

4_اصلاح و احیای خاکها

نیازمند شستشوی املاح محلول از ناحیه رشد ریشه می‌باشد و نیاز به اضافه کردن مواد اصلاح كننده وحود ندارد.

باید سدیم تبادلی با کلسیم جایگزین گزدد و نتیجه مواد اصلاح کننده و آبشویی نیاز می باشد.

5-پراکندگی جغرافیایی

در مناطق خشک و نیمه خشک

در مناطق نیمه خشک و نیمه مرطوب یافت می شود.

6-کیفیت آب زیرزمینی

آب زیر زمینی شور است و امکان شور شدن اراضی وجود دارد

شوری آب زیر زمینی کم تا متوسط است ولی ممکن است حاوی کربنات سدیم باشد، مممن است حاوی کربنات سدیم باشدکه خطر سدیمی شدن اراصی را افزایش می دهد.

اثر شوری و قلیائیت بر توان توليد خاک

 

کم

متوسط

شدید

بسیار شدید

شوري خاک

ds/m

کمتر از 4

8 – 4

 16 – 8

بيشتر از 16

قليائيت

ESP  کمتر از 10 ، pH کمتر از 5/8 و SAR کمتر از 8

ESP  15- 10 ، pH بيشتر از 5/8 و SAR  13-8  

ESP  30 – 15، pH 9- 5/8 و SAR  30-13

ESP  بيشتر از 30، pH بيشتر از و SAR  بيشتر از 30

SAR ضريب جذب سديم،ESP درصد سديم تبادلي و pH واکنش خاک را نشان مي‌دهد.

 

 

 آبياري  غير صحيح يکي از عوامل  ايجاد شوري در  خاک مي‌باشد. در هر نوبت آبياري مقداري نمک وارد خاک مي شود. بعد از جذب رطوبت توسط ريشه، بخش اعظم آب  ازطريق تبخير و تعرق خارج مي‌شود و املاح خود را به جا مي‌گذارد. اگر مقدار نمکي که بدين وسيله وارد خاک شده، از طريق شستشو خارج نشود، مرتب به مقدار آن افزوده شده و نمک در لايه سطحي تجمع مي‌کند.  

            در شرايطي که سطح آب زيرزميني بالا باشد، مقدار قابل توجهي آب از  سطح خاک تبخيرمي‌شود. تبخير يا مستقيم از درون خاک صورت مي گيرد  و يا  آب در اثرنيروي مويينه به سطح خاک آمده و از آنجا تبخير مي شود. در هر حال آب پس از تبخير نمک هاي خود را در خاک باقي گذاشته، باعث شور شدن خاک مي شود. اصلاح خاکهای شور و سدیمي به وسیله  آبشویی، زهکشی، کشت گیاهان با ریشه عمیق و  مواد اصلاح کننده امکان پذیر است. داشتن دانش کافی درباره اراضی شور و سدیمی، خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی این خاکها، گیاهان مقاوم به شوری، در بهره وری بهینه از این اراضي را امكان‌پذير مي‌كند کمک می کند.

علاوه بر اثرات نامطلوب شوری و سدیمی بر میزان آب قابل استفاده گیاه (اثر اسمزی املاح) تخریب خصوصیات فیزیکی (در اثر وجود سدیم تبادلی زیاد) و مسمومیتهای ویژه یونی، محدودیتهای حاصلخیزی خاکهای شور سدیمی نیز، باید مد نظر قرار گیرد. وقتی که شوری خاک در حد متوسط باشد، گیاهان به خاطر جذب نکردن یونهای نامطلوب،(تا جایی که امکان داشته باشد) قادر خواهند بودعناصر غذایی را جذب کنند ولی با افزایش غلظت املاح جذب سدیم و کلر توسط گیاه به مقدار قابل توجهی افزایش می یابد. افزایش جذب بعضی از یونها باعث کاهش جذب بعضی از عناصر غذایی می شود. تحقیقات نشان داده است که زیادی غلظت املاح  در خاکهای شور باعث کاهش جذب کلسیم و پتاسیم توسط گیاه می شود.  در نتیجه در اضافه کردن کود به خاکها، با شوری کم تا متوسط باید تامین عنصر غذایی و  عدم جذب برخي عناصر در اثر رقابت با املاح (مانند پتاسیم در مقابل سدیم، یا فسفات در مقابل کلراید) را در نظر داشت.

نوع گیاه

درجه حساسیت

درختان میوه، مركبات

ESP=2-10

بسیار حساس

لوبیا

ESP=10-20

حساس

شبدر، چاودار

ESP=20-40

نیمه مقاوم

گندم، پنبه، یونجه، جو، گوجه فرنگی، چغندر

ESP=40-60

مقاوم

برخی از گیاهان علوفه ای چمنی

ESP>60

بسیار مقاوم

 

 شوری زیاد ممکن است مانع فعالیت موجودات زنده ذره بینی خاک شود و در نتیجه بطور غیر مستقیم در انتقال عناصر و قابلیت استفاده آنها مانع ایجاد کند. مثلاً ریزوبیوم که باعث تثبیت ازت می شود، فقط می تواند تا EC  برابر 5/4 دسی زیمنس بر متر را تحمل کند.  یکی دیگر از عوامل در کمبود میزان ازت قابل استفاده گیاه در خاکهای شور و سدیمی، کاهش نیتریفیکاسیون بر اثر زیادی شوری است افزایش غلظت فسفر باعث کاهش جذب یون کلراید توسط گیاه می شود.

 بالا بودن pH خاکهای سدیمی باعث کاهش انتقال بسیاری از عناصر به گیاه و در نتیجه بروز علایم کمبود آنها در گیاه می شود. در pH بالای 5/8 میزان قابلیت استفاده عناصری همچون، ازت، آهن، منگنز، مس، روی کاهش می یابد.

کمبود مواد آلی خاک در خاکهای سدیمی باعث کم شدن میزان ازت این خاکها  می شود. به علاوه زیادی سدیم تبادلی، باعث ایجاد خصوصیات فیزیکی نامطلوب در این خاکها می شود و در نتیجه تهویه خاك و انتقال آب  به گیاه دچار مشکل می گردد و در فاصله بین دو آبیاری سطح خاک به مدت طولانی غرقاب می ماند(غیر هوازی موقت) . چنین شرایطی باعث از دست رفتن ازت خاك مي‌شود. همچنین تصعید ازت به شکل آمونیم از خاکهای سدیمی شدید می باشد.  اسیدیته بالا و نامناسب بودن خصوصیات فیزیکی خاکهای سدیمی، بر انتقال و قابلیت استفاده ازت در گیاه از کودهای ازته تاثیر نامطلوب دارد در نتیجه به علل فوق خاکهای سدیمی در مقایسه با خاکهای  غیر سدیمی به کود ازته بیشتری نیاز دارند. 

            مؤثرترين راه اصلاح خاک هاي شور، شستشوي املاح و خارج کردن آنها از ناحيه ريشه با آب است. براي اصلاح خاک هاي شور و قليا علاوه بر شستشوي املاح و زهکشي ، جايگزين کردن سديم جذب شده در سطح کلوئيدها به وسيله عناصري از قبيل کلسيم ضروري است.

 

خاک شور

خاک قليايي

خاک شور و قليايي

PH کمتر از 5/8

PH بيشتر از 5/8

PH کمتر از 5/8

هدايت الکتريکي بيشتر از 4

هدايت الکتريکي کمتر از 4

هدايت الکتريکي بيشتر از 4

ESP کمتر از 15

ESP بيشتر از 15

ESP بيشتر از 15

سديم بيشتر بصورت محلول

سديم بيشتر جذب ذرات خاک

سديم محلول  وجذب شده بيشتر

نفوذ پذيري خاک بدون تغيير

کاهش نفوذ پذيري خاک سطحي

تغيير نفوذ پذيري خاک در طول فصل

تجمع املاح و  مشاهده پوسته سفيد در سطح خاک

لکه هاي سياه در سطح خاک

بدون علايم خاص در سطح

 

درجه شوری خاک در منطقه ریشه  نسبت به عمق متغیر است. علاوه بر این شوری خاک در زمانهای مختلف نیز متفاوت است. اگر ميزان  آبشویی خاك كافي باشد، هدایت الکتریکی محلول خاک (ECsw) در تمام اعماق خاک یکنواخت خواهد بود. ولی اگر آبشویی کمتر از مقدار فوق باشد، هدایت الکتریکی محلول خاک در لایه زیر ریشه به چندین برابر هدایت الکتریکی در سطح خاک خواهد رسید. شوری خاک در فاصله بین دو آبیاری نیز متغیر است. میزان این تغییرات به مقدار آبیاری و فاصله بین دو آبیاری و یکنواختی پخش آب در مزرعه بستگی دارد. بنابراین در آبیاری جوی پشته ای و قطره ای، به دلیل جمع شدن در برخي نقاط خاك، تغییرات موضعی ECsw در سطح مزرعه بسیار زیاد است.  طبقه بندی خاکهای شور و سدیمی در ايران بر اساس راهنمای شماره 205 موسسه تحقیقات خاک و آب انجام مي‌شود. اين راهنما برای تهیه نقشه شوری و قلیائیت به کار می رود. حداکثر جذب آب توسط ریشه از بخش‌هايي از خاک است که شوری آن کمتر باشد. در آبیاری قطره ای بیشترین مقدار آب از قسمت زیر قطره چکانها جذب می شود. عکس العمل گیاه نسبت به شوری متناسب با متوسط وزنی شوری آب در دسترس ریشه است. بنابراین متوسط وزنی شوری آب در دسترس، معیار بهتری در ارزیابی اثر شوری بر رشد گیاه است. برای تعیین گروه شوری خاک، هدايت الکتریکی (ECe) لایه ای 50_0 سانتيمتر 100_50 سانتيمتر و 150_100 سانتی متر  محاسبه می شود. سپس با مراجعه  به جدول 3_1 گروه شوری نیمرخ خاک تعیین می گردد. در این جدول اولین ستون مربوط به  قابلیت هدایت الکتریکی 50 سانتی متر اول خاک است دومین ستون مربوط به ECe لایه 50 تا 100 سانتی متری و سومین ستون مربوط به ECe تعدیل شده لایه 150_100 سانتی متری است ستون چهارم مربوط به شوری کل نیمرخ می باشد.

 .So این قبیل اراضی فاقد  مشکل شوری است و میزان ECe کمتر از چهار دسی زیمنس بر متر در دمای 25 درجه سلسیوس می باشد.

S1: این قبیل اراضی دارای شوری کم است و میزان ECe بین 4 تا 8 دسی زیمنس بر متر است: حداکثر کلاس اراضی 2  (II) است.

S2: این قبیل اراضی دارای شوری متوسط است میزان ECe بین 8 تا 16 دسی زیمنس بر متر است. حداکثر کلاس اراضی3 (III) می باشد.

S3: این قبیل اراضی  دارای شوری زیاد است و میزان ECe بین 15 تا 32 دسی زیمنس بر متر است حداکثر کلاس اراضی 5 (V) می باشد.

S4 این قبیل اراضی دارای شوری بسیار زیاد است و میزان ECe بیش از 32 دسی زیمنس بر متر است. حداکثر کلاس اراضی بستگی به مقدار نفوذ پذیری آب در خاک دارد و در نتیجه کلاس اراضی می تواند 5 یا 6 باشد.

 

جدول  راهنمای طبقه بندی کلاسهای مختلف شوری

150-100

سانتيمتر

100-50

سانتيمتر

50-0

سانتيمتر

 شوری خاك

150-100

سانتيمتر

100-50

سانتيمتر

50-0

سانتيمتر

S1

S0

S0

S1

S0

S1

S0

S0

S1

S1

S0

S1

S1

S2

S0

S0

S1

S2

S0

S1

S2

S3

S0

S0

S2

S3

S0

S1

S3

S4

S0

S0

S3

S4

S0

S1

S1

S0

S1

S0

S1

S0

S1

S1

S1

S1

S1

S0

S1

S1

S1

S1

S1

S2

S1

S0

S1

S2

S1

S1

S3

S3

S1

S0

S2

S3

S1

S1

S3

S4

S1

S0

S3

S4

S1

S1

S1

S0

S2

S0

S1

S0

S2

S1

S2

S1

S2

S0

S2

S1

S2

S1

S2

S2

S2

S0

S2

S2

S2

S1

S2

S3

S2

S0

S2

S3

S2

S1

S3

S4

S2

S0

S3

S4

S2

S1

S2

S0

S3

S0

S2

S0

S3

S1

S2

S1

S3

S0

S2

S1

S3

S1

S3

S2

S3

S0

S2

S2

S3

S1

S3

S3

S3

S0

S3

S3

S3

S1

S3

S4

S3

S0

S3

S4

S3

S1

S2

S0

S4

S0

S3

S1

S4

S1

S2

S1

S4

S0

S3

S2

S4

S1

S3

S2

S4

S0

S4

S3

S4

S1

S3

S3

S4

S0

S4

S4

S4

S1

S3

S4

S4

S0

 

برای تعیین کلاس سدیمی بودن خاک، حداکثر درصد سدیمی تبادلی خاک تا عمق 75 سانتی متری را در نظر گرفته و با توجه به گروه بندی زیر، کلاس سدیمی خاک تعیین می گردد :

A0. این اراضی مشکل سدیمی ندارند . ESP خاک کمتر از 10 درصدمی باشد.

A1 این اراضی دارای مشکل سدیمی متوسط و میزان SAR بین 30_13 و ESP بین 15 تا 30 درصد است حداکثر کلاس اراضی 3 (III) می باشد.

A2: این اراضی دارای مشکل سدیمی زیاد است و میزان  SAR بین 30 تا 70 و ESP بین 30 تا 50 است. حداکثر  کلاس اراضی 6 (VI) می باشد.

13- شیب

            شیب زمين نقش مهمي در مديريت کشت و کار دارد. مناطق دارای شیب بیشتر از 2 درصد برای کشت آبی عملیات تراس بندی توصیه می شود. شیب زمین در انتخاب سیستم آبیاری از اهیت خاصی برخوردار است. روش آبیاری سطحی وپشته برای شیب‌های کمتراز3 درصد پیشنهاد می شود. از مزاياي سيستمهاي آبياري تحت فشار، كاربرد در اراضي پرشيب و با عوارض توپوگرافي زياد است. آبياري تحت فشار نسبت به آبياري سطحي دامنه وسيعتري از تغييرات شيب را تحت پوشش قرار ميدهد. در اين سيستم، در بسياري از موارد نياز به تراس بندي و برداشتن خاك حاصلخيز سطحي و صرف هزينه هاي مديريتي بيشتري نمي باشد. آبیاری بارانی تا شیب کمتر از  7درصد قابل پیاده شدن می باشد.آبیاری قطره‌ای را براي شیبهای بسیار تند هم می توان پیشنهاد نمود.

ميزان كاهش كيفيت اراضي براي كشت آبي در اثر شیب

 

 

کم

متوسط

شدید

بسیار شدید

شيب  کلي (درصد)

 2 – 0

5 – 2

 8 – 5

بيشتر از 8

شيب در حالت تراس‌بندي(درصد)

5 – 0

8 – 5

12 – 8

بيشتر از 12

 

 

 

 

پايداري خاک:

پايداري، تاثير زيادي بر روي خصوصيات خاک دارد. در صحرا، پايداري خاک در بيشترين مقدار رطوبت ارزيابي مي شود. ذرات خاك در حالت خشك با داشتن نيروي دگر چسبي شديد، مولكول هاي دو قطبي آب را به طرف خود جذب مي كند. در نتيجه يك قشر نازك آب بر روي ذرات تشكيل مي شود كه شدت جذب آن به ذرات خاك بسيار زياد است. مولكول هاي آب در اثر نيروي هم چسبي به اين لايه مي چسبد. خاك هايي داراي رس غيرچسبنده و خاك هايي كه داراي رس هستند چسبنده مي باشند و در آنها ظرفيت نگهداري آب بيشتر است. چسبندگي خاك، شخم و ساير عمليات خاك ورزي را با مشكل روبرو مي كند. بهترين زمان شخم زدن  هنگام گاورو بودن خاك است. در اين زمانرطوبت خاك در حدي است كه به پاي دام ها و ادوات نمي‌چسبد. اگر رطوبت خاك بيش از حد گاورو بودن باشد، كلوخه هاي بزرگ تشكيل شده و عمليات شخم به علت چسبندگي زياد خاك به سختي صورت مي گيرد. اگر رطوبت خاك از حالت گاورو بودن كمتر باشد نيز خاك سفت و محكم شده و عمليات شخم راحتي امكان پذير نخواهد بود. ارزيابي ميزان پايداري خاك در صحرا انجام مي‌شود.

  

1- پايداري در حالت تر(مقدار رطوبت مساوي يا کمي بيشتر از حد ظرفيت زراعي است).

الف) چسبندگي(Stickyness): خاصيت چسبندگي

a) غير چسبنده(non sticky): خاک به انگشتان نمي چسبد.

b) کمي چسبنده(Slightly sticky): خاک به يکي از انگشت مي چسبد ولي به انگشت ديگر نمي چسبد.

c) چسبنده(Sticky): خاک هم به انگشتان و هم به شست مي چسبد و تا اندازه اي کش مي آيد.

d) بسيار چسبنده(Very sticky): خاک به شدت به انگشتان و شست مي چسبد.

ب) شکل پذير(Plasticity):

a) شکل ناپذير(non plastic): با مالش خاک بين دو دست، ميله ايجاد نمي شود.

b) کمي شکل پذير(Slightly plastic): با مالش خاک بين دو دست ميله کوتاه کمتر از يک سانتي متر ايجاد مي شود.

c) شکل پذير(Plastic): ميله بلند ايجاد مي‌شود و فشار کمي لازم است تا بتوان يک قطعه شکل گرفته را در هم شکست.

d) بسيار شکل پذير(Very plastic): فشار زيادي لازم است تا يک قطعه شکل گرفته را بتوان تغيير شکل داد.

2- پايداري در حالت مرطوب:(رطوبت خاک بين خشکي و حد ظرفيت زراعي است).

a) شل(Loose): ذرات خاک به هم پيوسته نيستند.

b) خيلي ترد(Very friable): خاکدانه ها به آساني بين شست و انگشت خرد مي شوند.

c) ترد(Friable): فشار ملايمي بين شست و انگشت لازم است تا خاکدانه ها را خرد کند.

d) سفت(Firm): فشار متوسطي بين شست و انگشت لازم است تا خاکدانه ها خرد شود.

e) خيلي سفت(Very firm): فشار زيادي بين شست و انگشت لازم است تا خاکدانه ها خرد شود.

f) فوق العاده سفت(Extremely firm): خاکدانه ها را نمي توان با فشار شست و انگشت خرد کرد.

3- پايداري در حالت خشک:(خاک خشک در مجاورت هوا)

a) شل(Loose): ذرات خاک به هم پيوسته نيست..

b) نرم(Soft): خاکدانه ها به آساني در دست به دانه هاي مجزا مي شکند.

c) کمي سخت(Slightly hard): فشار ملايمي بين شست و انگشت لازم است تا خاک را خرد کند.

d) سخت(Hard): خاکدانه ها بين شست و انگشت به زحمت قابل شکستن مي باشد.

e) فوق العاده سخت(Extremely hard): خاکدانه ها را با فشار دو دست هم نمي توان شکست.

 

 

 

  دماي خاک :

مقدار گرماي وارد شده به خاک، مقدار گرماي لازم براي بالابردن يک درجه دماي خاک و  مقدار حرارتي که صرف تبخير مي شود، عوامل مؤثر در دماي خاک مي‌باشد. مقدار حرارت جذب شده توسط خاک به عواملي چون آب و هوا، رنگ خاک، شيب زمين و پوشش گياهي  بستگي دارد.  

بخشي از گرماي خاک از طريق هدايت و تشعشع به هواي مجاور بر مي‌گردد. بخشي از گرماي خاک به صورت اشعه هاي مادون قرمز دفع مي‌شود. درجه حرارت خاک  با دما سنج جيوه اي مخصوص اندازه گيري مي‌شود.

وضعيت رشد گياه

دماي خاك

 عدم رشد گياه و فعاليت ناچيز باكتريها و قارچها

كمتر از 4 درجه سانتيگراد

رشد برخي گياهان

4 تا 18 درجه

رشد مطلوب اغلب گياهان

18 تا 21 درجه

رشد ناچيز گياهان

21 تا 29 درجه

عدم رشد هر گونه گياه

بيش از 29 درجه

 

 

  فرسايش‌پذيري خاك

تخریب فزاینده محیط زیست و منابع طبیعی به عنوان مهمترین معضل جهانی در هزاره سوم مطرح است. پیامدهای این بحران که ناشی از فعالیت های نادرست بشر بویژه در نیم قرن اخیر است بسیاری از نظام های طبیعی را که حاصل میلیون ها سال توازن و تکامل هستند در معرض انواع مخاطرات قرار داده است.خاک فرسايش يافته، ارزش کشاورزي خود را از دست مي دهد. از طرفي خاک که بر جاي مي ماند فاقد سطح الارض بوده و حاصلخيزي آن ناچيز است.  فرسايش خاك يعني از بين رفتن دايمي خاك سطحي به وسيله آب و باد. فرسایش خاک ، به عنوان نقطه انتهایی افت کیفیت خاک می‌تواند مورد توجه قرار بگیرد. فرسایش خاک بوسیله باد و آب مشکل بزرگ جهانی است.. خاکي که فرسايش مي يابد، احتمالاً در رودخانه ها، بنادر، مخازن آب ، رسوب کرده از گنجايش، ذخيره آب مخازن سدها مي کاهد، در نتيجه عمر مفيد سدها کاهش پيدا مي کند.

 مشاهده آب هاي گل آلود در رودخانه ها و نهرهاي كشاورزي، گرد و غبار در هنگام ورزش باد نمونه هايي از وقوع فرسايش هستند. براي جلوگيري از فرسايش بايد عواملي كه باعث فرسايش مي شوند شناسايي شوند. به طور خلاصه فرسايس (آبي و بادي) با حمل مواد آلي و رس (مواد كلوييدي) مقدار مواد غذايي خاك را كاهش داده، از ضخامت افق A مي كاهد. در وضعيت فرسايش شديد، شيارها و گودال هاي ايجاد شده بسيار عميق بوده كه رفت و آمد ماشين آلات زراعي و دام ها در آن به سختي انجام مي شود.    برخي فعاليت ها و عمليات كشاورزي فرسايش خاك را تشديد مي كند .اكثر مراتع در نواحي كوهستاني قرار دارند. خاك اين اراضي معمولاً كم عمقند . روستاييان اغلب در جهت شيب اين اراضي را شخم مي زنند. اين كار باعث شستشوي ذرات ريز خاك توسط باران شده ، پس از مدتي اين زمين ها به سنگلاخ تبديل مي گردند. آبي که سبب فرسايش مي شود، چنانچه وارد خاک شود و به صورت جريان سطحي در نيايد، باعث رشد گياهان و افزايش محصول مي شود. كودهاي حيواني موجب بهم چسبيدن ذرات خاك و جذب بيشتر آب شده، در پيشگيري از فرسايش بادي و آبي مؤثر مي باشند.  استفاده از خاك با توجه به قابليت هاي آن، جلوگيري از برخورد قطرات باران به سطح خاک، جلوگيري از جريان  زياد آب در يک مسير باريک و امتداد شيب، کاهش سرعت آب در امتداد شيب و افزايش نفوذ آب در خاک  باعث  کنترل فرسايش آبي مي‌شود.

 باد نيز باعث  پراکنده شدن ذرات خاک و خسارات به گياهان مي‌شود. بهبود ساختمان خاک از طريق بالا بردن مواد آلي خاک، کاهش سرعت باد در سطح خاک با ايجاد ناهمواري در سطح زمين، ايجاد پوشش شاخه و برگ و بقاياي گياهي در سطح خاک، کاهش سرعت باد با احداث بادشکن و افزايش رطوبت خاک  باعث کاهش فرسايش بادي مي‌شود. 

انجام عمليات تسطيح و خاك ورزي در هنگام وزش باد شديد، باعث حمل ذرات كلوييدي خاك كه نقش حاصلخيزي بر عهده دارند مي گردند. ذرات كلوئيدي به دليل ريزي بيش از حد (002/0> ميلي متر) به آساني با باد جابجا مي شوند.  در سالهای اخیر ، افزایش زیادی در وسعت بیابانها مشاده شده است.

کاربرد عملی ارزیابی خاک

درمطالعات ارزیابی خاک، ویژگیهایی که باعث ایجاد محدودیت وقابلیت های زراعی می گردد،شناسائی می شود.  قراردادن خاکها در گروه های مشابه از نظر مدیریت زراعی و سنجش ویژ گیهای خاک که نحوه بهره‌برداری از آنرا تحت تاثیر قرار می دهد. با اطلاع از تفسیر های ارایه شده در یک مطالعه ارزیابی خاک، پیش بینی مشکلات ناشی از یک نوع بهره برداری خاص از زمین در آینده امکان‌پذير مي‌شود.

            در کشاورزی پايدار بهره برداری صحيح و اصولی از خاک عبارت است از رفتاری که طی آن ضمن استفاده بهينه از منابع و استعداد خاک ها، توان توليدی خاک حفظ شده و جنبه های زيست محيطی در آن رعايت گردد.

امروزه در مديريت سيستم های بهره برداری کشاورزی سعی می شود با تکيه بر روش هايی که دارای زيربنای علمی و مبتنی بر دانش روز می باشد، بهره برداری اصولی از منابع خاک صورت گيرد. در اين نوع مديريت، مراحل عمليات برای آماده سازی زمين در بهترين زمان، استفاده بهينه از نهاده ها و دقت در مقدار مصرف در زمان و مکان مناسب و اعمال روش های برداشت محصول با اولويت حفظ وضع فيزيکی خاک و ذخيره ماده آلی، به کشاورزان توصيه می گردد؛ ضمن اينکه آموزش فناوری و ساير امکانات لازم در اين رابطه در اختيار زارع قرار می گيرد. با اين رفتار، حفظ منابع خاک و رعايت مسايل زيست محيطی که از بهره برداری اصولی از خاک مورد انتظار است، تأمين می گردد.

 

افزايش جمعيت در سالهاي اخير سبب شده تا نياز به توليد در واحد سطح افزايش پيدا كند. چرا كه ما قادر نيستيم سطح زير كشت را افزايش دهيم، بنابراين ناچاريم توليد در واحد سطح را افزايش دهيم تا بتوانيم نياز جمعيت رو به رشد را تامين كنيم. در حال حاضر بدليل وجود محدوديت‌هاي مختلف از قبيل كمبود منابع آب و خاك قابل استفاده با كيفيت مطلوب و نيز افزايش مواد آلاينده از مقادير اين منابع هرچه بيشتر كاسته مي‌شود، مضافاً به اينكه مشكلات تكنيكي در امر توليد ارقام پر محصول و نيز تأمين نيازهاي تغذيه‌اي تولید این گونه ارقام را اين شرايط با مشكلات فراوان همراه كرده است. در گذشته به دليل تخريب شيميايي، فيزيكي و بيولوژيكي كه حاصل استفاده ناصحيح از منابع خاك و آب موجبات كاهش مواد آلي، هدر رفت عناصر غذايي و كاهش قدرت باروري خاك، خطر افزايش شوري، تخريب ساختمان و فشرده شدن خاك،‌ ايجاد سله، غرقاب بيش از حد، تخريب مراتع، آلودگي آبهاي سطحي و زيرزميني شده است.

 توان تولید خاک عبارتست از میزان درآمد یا عملکرد قابل استحصال از یک هکتار زمین با یک نوع  محصول خاص و مدیریت معین که برای کشت آبی و دیم بصورت جداگانه تعریف می شود. اسيديته ، بافت، مقدار و نوع املاح وعمق خاک در انتخاب نوع محصول مؤثرند . ممکن است شرايط آب و هوايي در يک منطقه، مناسب رشد گياه باشد ولي خصوصيات خاک آن منطقه با نوع گياه انتخابي، سازگار نباشد. عمق خاک به خصوص براي درختان ميوه، اهميت زيادي دارد. بعضي از گياهان در بافت هاي سنگين و برخي در بافت هاي سبک بهترين رشد را دارند. مثلاً يونجه در زمين هاي آهکي با بافت متوسط تا سنگين و با شوري کم مي تواند محصول خوبي توليد نمايد در حالي که سيب زميني در خاک هاي با بافت سبک و pH خنثي رشد مي نمايد. در مدیریت  پايدار خاک، زهکشی کنترل فرسایش،حفاظت دربرابرسیل، فاصله کشت، استفاده از واریته های جدید، شخم و شیار مناسب،کنترل آفات و بیماریها بخوبی رعایت مي‌شود. دراین مدیریت واکنش خاک درمقدار مطلوب نگه داشته شده وعناصرغذائی مانند فسفر، ازت، پتاسیم وعناصرریزمغذی درحدکفایت دراختیارگیاه گذاشته می شود. دراین نوع الگو بقایای گیاهی بخوبی مدیریت شده وازکودهای آلی وسبز به نحوه مطلوب استفاده می شود و ضایعات در حین برداشت به حداقل می رسد. در صورت انجام کشت آبی سیستم آبیاری مناسب  از نظر خاک و محصول و آب با کیفیت مطلوب و رعایت پخش یک نواخت آب در کل سطح مزرعه رعایت می گردد.

 بعضي از خاك ها به طور طبيعي حاصلخيزند، اين خاك ها در اثر كشت و كار مداوم و انجام عمليات زراعي بدون بهره مندي از اصول علمي، به تدريج حاصلخيزي خود را از دست مي دهد. يك كشاورز مي تواند حداكثر تأثير را در حاصلخيزي خاك مزرعه اش داشته باشد. همچنين عمليات خاك ورزي مي تواند ساختمان خاك را اصلاح و يا تخريب كند. كودهاي شيميايي از ابزارهاي مناسب در بهبود باروري خاك هستند، اما كاربرد نامعقول آن ها مي تواند آسيب هاي جبران ناپذيري به حاصلخيزي خاك وارد سازد. آبياري مي تواند موجب شكوفايي اراضي كويري و بياباني شود. در حالي كه اين عمل به طور صحيح انجام نپذيرد مي تواند مناطق حاصلخيز خاك را به بيابان غيرقابل كشت تبديل نمايد. نتيجه اين كه هيچ عاملي به تنهايي حاصلخيزي خاك را به سطح مطلوب ارتقاء نمي دهد مگر اينكه ساير عوامل هم مورد نظر قرار گيرد.

  

ارزيابي اراضي

مطالعات ارزيابي در ايران براي اولين بار توسط ماهلر و ديگر كارشناسان فائو پايه گذاري شد. طبقه بندي اراضي براي آبياري بر اساس نشريه 205 موسسه تحقيقات خاك و آب، ابتدا محدود به اراضي پاياب سدها بوده و عموما ضميمه مطالعات خاكشناسي است. تاكنون حدود 22 ميليون هكتار از عرصه دشت‌هاي  كشور با مقياس و دقت مختلف (اجمالي، نيمه تفصيلي و تفصيلي دقيق) بر اين اساس مورد بررسي و مطالعه قرار گرفته است.در اين مطالعات، اراضي براي آبياري در 6 كلاس مختلف تقسيم بندي مي شوند.

گروه I  قابل کشت: زمینهایی هستند که هیچ گونه محدودیتی برای کشت آبی ندارند. به عبارت دیگر  اراضی قابل آبیاری مرغوبی هستند که محدودیتهای مشهود از لحاظ خصوصیات خاک، شوری خاک و زهکشی  ندارند. این اراضی مسطح یا تقریباً مسطح بوده و دارای خاک عمیق با بافت مناسب و قدرت نگهداری آب زیاد و زهکشی  خوب، بدون وجود شوری و خطر سیل گیری هستند.

گروهII: قابل کشت: زمینهایی که محدودیتهای جزیی برای کشت آبی دارند و بطور کلی برای کشت آبی  مناسبند ولی محصول به دست آمده از این اراضی کمتر از کلاس  یک می باشد. این اراضی ممکن است کمی شور باشند و یا عمق خاک زیاد نباشد.

گروهIII: قابل کشت: زمینهایی هستند که محدودیتهای  متوسطی  برای کشت آبی دارند اینت محدودیتها ممکن است شوری خاک، کمی عمق خاک و سیل گیری باشد. میزان محصول در این اراضی کمتر از کلاس 2 است.

گروهIV: با قابلیت کشت محدود: این اراضی محدودیتهای شدیدی برای کشت آبی دارند. این محدودیتها شامل خصوصیات خاک، ناهمواری، زهکشی می باشد این اراضی معمولاً برای مرتع و چراگاه  مورد استفاده قرار می گیرند.

گروهV:با قابلیت کشت نا مشخص: این اراضی دارای محدودیت شدیدی از لحاظ خصوصیات خاک ، شوری خاک و زهکشی برای هر نوع کشت آبی هستند، ولی این محدودیتها را می توان کاهش داد، به شرط آنکه از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشد. مناسب بودن این اراضی  در شرایط فعلی نا مشخص  است و نیاز به مطالعات بیشتری دارد. این اراضی برای مراتع و چراگاه به کار می رود.

گروهVI: غیر قابل کشت: این اراضی دارای محدودیتهای شدیدی برای هر نوع کشت آبی هستند همانند اراضی کوهستانی با شیب تند، اراضی  خیلی شور، شنهای روان و غیره هر یک از کلاسهای فوق جز یک کلاس دارای  چهار زیر گروه می باشد. زیر گروهها را معمولاً با اضافه کردن  حرفی که بیان کننده محدودیت مورد نظر می باشد، مشخص می کنند. علایم زیر گروهها عبارتند از:

S: محدودیتهای مربوط به خاک از جمله بافت،عمق،ضریب آبگذاری و نفوذ پذریر خاکها.

A: محدودیت شوری و سدیمی

T: محدودیت پستی و بلندی و فرسایش

W: محدودیت زهکشی از جمله سیل گیری، ماندابی شدن و غیره.

اين طبقه بندي براي نباتات زراعي يك ساله و نباتات صنعتي تحت سيستم آبياري سطحي وضع شده استو  نمي توان از آن براي ارزيابي اراضي جهت نباتات زراعي خاص چون برنج، چاي، سبزيجات و درختان ميوه كه توليد آنها مستلزم دارا بودن شرايط خاص اراضي بوده و به روشهاي مديريت ويژه نيازمندند و يا نباتاتي كه سوددهي بسيار زياد دارد، استفاده نمود. در اين طبقه بندي، اراضي كه فقط تحت چنين شرايطي مناسب آبياري مي باشند، ازهم تفكيك نگرديده است. ساير كلاسها مي تواند براي نباتات زراعي خاص (مثل برنج، سبزيجات و درختان ميوه) و يا تحت چنين شرايط ويژه اي مناسب باشند.

 

با پيشرفت علوم خاكشناسي، سنجش از دور و شناخت نيازمندي هاي آب و هوايي و خاكي گياهان مختلف نياز به توسعه تكنيك هاي جديد در ارزيابي احساس گرديد. امروزه با توجه به پيشرفت هاي صورت گرفته در زمينه هاي مختلف مي توان با استفاده از روش تناسب اراضي مشخص كرد كه منابع خاكي براي چه گياهي (محصولي)از چه تناسبي برخوردار هستند.بعبارت ديگر امروزه از متخصصين انتظار مي رود كه نه تنها محدوده مناسب براي فعاليت هاي كشاورزي ،جنگل ،صنعت،مرتع را مشخص نمايند، بلكه فرا تر از آن بگويند كه منابع اراضي براي چه محصول يا گياهي بهترين تناسب را دارند. ارزيابي اراضي جهت اجرايي نمودن الگوي كشت منطقه اي ،ملي و بين المللي ضروري است.تعيين الگوي كشت بدون توجه به توانايي و پتانسيل اراضي اراضي غير ممكن است. لذا مي توان با ارزيابي تناسب اراضي در مصرف آب نهايت صرفه جويي را بعمل آورده است و با تعيين كلاس اراضي براي محصولات مختلف ،اولويت بعدي كشت در زمان هاي اضطرار از جمله خشكسالي را مشخص و معلوم نمود. توجه به تناسب اراضي و همگام با اين تعيين الگوي پايدار كشت به صورت استاني و منطقه‌اي ضرورتي انكار ناپذير جهت مديريت پايدار منابع آب و خاك كشور مي باشد.

. كاني شناسي خاكهاي دشت اسد آباد همدان  <p> . </p>  03101 احيايي ريشه و آنزيم احيا ….. آهن آفتابگردان فعاليت در بر ) مس Iron آهن و reductase تاثير ….. اندرز فاطمه ) 1 03413   مقايسه رفتار ترشحي ريشه هاي گندم و چغندرقند تحت تأثير سطوح مختلف پتاسيم 2 بازرگان …… محلول 3 برادران فيروزآبادي تأثير نيتروژن خاك بر ذخاير نيتروژن و ………. اندام رويشي جو در زمان مهدي گلدهي 03254   03312   .. آبياري بر عملکرد، اجزاء عملکرد و درصد اصفهان ميکرو و در عناصر گندم پاشي دو رقم محلول پروتئين 4 بيدرام زهرا اثر 03250   شاليزاري و برنج توليدي سه استان اصفهان، فارس و امنيت غذايي هاي بر خاك تأثير آن روي در خوزستان و 5 پيرزاده مهناز وضعيت 0368   ارزيابي توان مدلهاي موجود در زمينه برآورد پاسخ گياه …. به شوري طي مرحل. 6 جلالي وحيد رضا روزت 7 حسيني ….. مدل سازي واکنش …. به تنش هاي توامان شوري و ….. نـيتروژن 0359   03315   تراوه هاي ريشه چغندر قند مؤثر در حلاليت فسفر در HPLC- ترکيبات جديد در توسط MS شناسايي 8 خراساني رضا خاك 9 دردي پور اسماعيل بررسي ناهنجاري هاي تغذيه اي در باغات ميوه شرکت ران ( استان گلستان ) 03410   صدقياني بررسي ترکيب ترشحات ريشه اي ارقام جو در شرايط ….. روي 03517   ميرحسن 10 رسولي 03363   بررسي بعضي از خصوصيات ريزوسفر ارقام فسفرکارا و فسفرناکاراء غلات در مقايسه با 11 سپهر ابراهيم لوپين 12 صادقي پور مروي مهدي بررسي اثر مقادير مختلف نيتروژن و فسفر بر عملکرد و تجمع نيترات در اسفناج 0303   03364   همراه با … پتاسيم، بر عملکرد دانه و برداشت پتاسيم بالا …. سطح ويژه تيمارهاي خاك با انواع .. تاثير 13 طالبي زاده عفت در 0308   جذب فسفر و سرب به وسيله گياهان خردل و ….. از …. …. پيرومورفيت 14 عباسپور علي بررسي 15 محمديان محمد بررسي تأثير … نخود فرنگي و باقلا در صرفه جويي … ازته براي برنج 03262     03271 Actinidia ( آهن، گوگرد و مواد آلي روي گياه …. …….. مختلف علائم ترکيبات با (deliciosa محمودي مجتبي ارزيابي اثر 16 0392   سازي گندم در مزرعه بر غني سازي آرد در ……. در ارتقاء سطح جامعه غني سلامت 17 ملکوتي محمد جعفر برتري 03260   منابع مختلف نيتروژن، بر رشد و عملکرد گندم و …… زراعي نيتروژن شور سطوح و شرايط اثر 18 ميرزاپور محمد هادي در 03345   رهاسازي پتاسيم از ميکا هاي دي و تري اکتاهدرال تحت تاثير ماده آلي در ريزوسفر 19 نادري زاده زينب ….. 03158   آهن و مس در اراضي ……. به منظور مديريت وسيع روي، سطحي عناصر در غلظت خاك بندي تغذيه اي 20 نورزاده حداد مهدي پهنه  03229  نيتروژن، تراکم بوته و ….. علف هاي هرز بر عملکرد و آفتابگردان مختلف … عملکرد سطوح اجزاء 1 ابطحيان طاهره اثر 03401  مطالعه اثر …… معدني فسفره و آلي بر روي فرمهاي مختلف فسفر تحت شرايط 2 ابوالفضلي فاطمه غرقاب  03365 تيوباسيلوس بر برخي صفات … و …. …. ). و Sesame مصرف گوگرد indicum بررسي اثرات L) احمدي فاطمه 3 4 اخوتيان اردکاني افزايش بازده زراعي …… نيتروژني با استفاده از سطح بحراني نيترات در … احمدرضا ذرت 03495  5 ادهمي ابراهيم اثر روي بر عملکرد، اجزاء عملکرد و روغن …. 03208  6 ادهمي ابراهيم اثر گوگرد بر فسفر بومي خاکها و فسفر افزوده شده به سه خاك آهکي 03209  03314  منيزيم، گوگرد و باکتري تيوباسيلوس تيواکسيدانز بر صفات …. … ارقام …… …. اثر و بررسي 7 آستا محترم … 8 اسدي تورج ……….. فسفردر گندم ديم رقم سرداري در استان همدان 03120  9 اسيمي محمد حسين بررسي دانه بندي هاي مختلف پرليت در توليد نشا به روش شناور 03232  10 اسيوند مريم تأثير مواد آلي بر افزايش قابليت جذب فسفر از سنگ فسفات در رقم برنج هاشمي 0367  03525  شوري و خشکي بر غلظت آهن و روي در ريشه و شاخسار دو گونه گياه دارويي بابونه 11 افضلي سيد فخرالدين اثر  03206  پيشرفته گندم سري MS-85 در شرايط شوري آب و خاك در و … لاينهاي اصفهان مقايسه 12 افيوني داود مناطق 0384  نيتروژن بر درصد پروتئين دانه و …… مصرف منطقه ساوه مصرف در زمان پيشتاز و رقم مقدار گندم تأثير نيتروژن 13 اکبري فاميله مسعود بررسي 14 آملي ناهيد اثرات … آلي ،نيتروژن و تعداد برداشت اسفناج دراراضي شاليزاري مازندران 03284  03400  نيتروژن بر عملکرد و اجزاي عملکرد گلرنگ استان فارس مختلف شمال مقادير سردسير …. و منطقه آرايش بهاره در 15 اميني زهره تاثير 16 اميدي ليلا تاثير مصرف خاکي و محلول پاشي روي و مس بر خصوصيات … و …. پسته 03279  03406  مقادير و روشهاي مصرف سولفات روي بر غلظت عناصر غذايي .. مصرف برنج هيبريد 17 انديشه حسين تأثير 18 ايرانشاهي زهرا اثر سطوح مختلف …… و روي بر جذب عناصر ريز مغذي در گندم 03504  19 ايران نژاد سعيده تاثير شوري و فسفر بر برخي پارامتر هاي رشد پسته ) 03431 .(vera L Pistacia  20 ايران نژاد حميد تأثير آزادسازي تدريجي … ازته از … پلت شده دامي و اوره بر عملکرد گندم 03242  03368  .)Zea mays در واکنش به مقادير و …… عملکرد ذرت ) L …… ورمي اجزاء مختلف عملکرد و هاي مطالعه 21 بابايي فاطمه زهرا دوره 03300  روش هاي مصرف …… حاوي آهن بر جذب آهن و عملکرد سويا در آهکي مقدار و خاك تاٌثير 22 بابايي پيام .. 23 بادسار ميثم اثر هومات پتاسيم بر محتواي ……. برگ گندم در شرايط خشکي آخر فصل 0389  24 باقري فرهاد بررسي …… نوعي … نيتروژنه ي …… ساخته شده بر پايه زئوليت 03201  25 باقري فريد اثر زمان محلول پاشي سولفات مس بر برخي شاخص هاي …. چاي خشک 03213  26 باقري …. رضا تاثير شوري بر نسبت عناصر در مراحل رويشي رشد گندم 03339  27 باي بوردي احمد تاثير محلول پاشي منگنز و روي بر صفات … و …. ارقام پياز 03459  28 باي بوردي احمد اثرات مقادير و منابع گوگرد در باغهاي سيب استان آذربايجان شرقي 03325  03429  فسفر بر برخي پارامتر هاي رشد نهال هاي پسته ) .)Pistacia vera L تحت تنش آبي 29 بشارت ناديا تاثير 03302  آلي ) بر توليد مادة خشک ( بيوماس ) گياه گلداني ( … … ارگانيک محيط مواد در مقدار پورپورا نوع و اکيناسه تاثير دارويي 30 بناگر فاطمه بررسي 31 بهشتي آل آقا علي توزيع ماده آلي در پروفيل خاك دو منطقه گرگان و زنجان با آب و هواي مختلف 03136  03354  … شيميايي اوره در تجمع نيترات در ميوه … خورشتي و ريحان مختلف مصرف مقادير قابل اثر هاي بررسي 32 بهمني علي اندام 03224  فاضلاب در سه بافت خاك بر زيست فراهمي ذرت لجن … شيميايي و پتاسيم در … فسفر و …… نيتروژن، 33 بوستاني حميدرضا مقايسه  34 بويراحمدي مژگان جذب عناصر غذايي توسط شبدر ايراني و گندم در شرايط تنش شوري 0355  03202  ارزيابي تاثير شرايط مختلف مديريت تغذيه گياهي بر بهبود جذب عناصر غذايي گياه 35 بياري آتنا ذرت 36 بيدکي سيد محمد امکان سنجي استفاده از ضايعات پليمرهاي لاستيکي جهت افزايش روي قابل جذب …. خاك 03319  03301  هاي صنايع فولاد بر pH ، Ec و غلظت انکوباسيون الکتريکي …. حاصل از قوس محلول حاصل از غذائي غبار عناصر 37 پاپن پيوند تاثير 38 پرهام آزاده بررسي اثرات متقابل سطوح مختلف پتاسيم و ارقام گندم آبي 03359  39 پهلوان راد محمدرضا عکس العمل گياه …. به منابع مختلف و زمانهاي تقسيط ازت در منطقه سيستان 0386  03109  …… منابع مختلف … سبز در تناوب با گندم بر خصوصيات خاك و عملکرد گندم 40 پهلوان راد محمدرضا تاثير 03514  عملکرد گندم تتراپلوييد پوشينه دار و ماکاروني تحت تاثير مقادير مختلف نيتروژن 41 پورآذري فرشته خاك 03405  شده بر تجمع .) غني Brassica جداگانه و napus به صورت L شهري بذر …. ( زباله و …… روي برگ مختلف منگنز، مس و مقادير آهن، 42 پيردشتي همت اله تأثير 03382  تعداد مرتبه محلول پاشي با آبليموي ضايعاتي بر توليد نشاء خيار آهکي … و خاك بستر شرايط تأثير 43 پيش بين ندا در 03447  مصرف آبليمو ضايعاتي و …. آهن در توليد نشاء خيار گلخانه اي در آهکي اثرات خاك مقايسه 44 پيش بين ندا شرايط 45 تابنده ليلا تعيين حد بحراني مس و ارزيابي تاثير …… سولفات مس بر گياه برنج 03316  03165  گياه تاغ و گز بر قابليت استفاده عناصر غذايي و ميزان ماده آلي آنها هايي از رويشگاه گونه خاك 46 تاج الديني فريده تاثير 03170  خشک بخش هوايي، ريشه و شاخص سطح برگ دو رقم ……. ) بور بر وزن روغني و شوري و زيتون ) 47 تحمل …. مريم تأثير 03171  بخش هوايي و غلظت …… +Na و +K در ……. ) خشک و وزن روغني بر ( ازت زيتون شوري و دو رقم متقابل برگهاي 48 تحمل …. مريم اثر 03173  و آبياري بر ….. ترك خوردگي و ريزش ميوه پرتقال واشنگتن فارس تغذيه استان نقش در بررسي 49 تدين محمد سعيد ناول  03424 گلخانه اي توسط روش انحراف از درصد بهينه اصفهان سبز هاي خيار ازگلخانه تغذيه اي برخي وضعيت ) در DOP تعيين تدين نژاد مسعود ) 50 51 تقوي رامين تاثير مقادير مختلف فسفر بر ….. و …. نشاء توتون بارلي 21 در خزانه شناور 0318  52 تهراني مريم اثر برخي روش هاي مديريت زراعي بر ميزان عناصر غذايي قابل جذب خاك 03147  53 توجه منصوره تاثير فسفر بر غلظت و مقدار .. اسيد فيتيک در دانه سبوس دار در پنج رقم گندم 0336  54 توجه منصوره تاثير فسفر و روي بر فعاليت آنزيم فيتاز در دانه سبوس دار پنج رقم گندم 0338  03470  …… دامي و شيميايي بر خصوصيات فيزيکو شيميايي خاك در … مخلوط ارزن و لوبيا 55 توسلي ابوالفضل اثر  03154  خيساندن بذر نخود با عناصر روي، بور و پتاسيم بر عملکرد و ميزان دانه تأثير پروتئين 56 توشيح وفا بررسي 03155  اثرات جايگذاري مختلف … نسبت به بذر بر عملکرد و درصد پروتئين دانه ديم بررسي 57 توشيح وفا گندم 58 توکلو محمدرضا بررسي تاثير زمان مصرف ازت بر …… مصرف ازت در دو رقم گندم 0397  59 تيموري سعداله بررسي اثرات متقابل سطوح مختلف نيکل و ساير …….. در گياه گندم 03153  60 جعفرنژادي عليرضا بررسي اثر تأخير در …. بر عملکرد …. و …… ازت 0321  6162 جعفري سيروس مطالعه همبستگي ميزان پتاسيم خاك با پتاسيم جذب شده گياه نيشکر 03196   03388 بيولوژيک حاوي عملکرد …. … اجزاي روي و و سولفات عملکرد نيتروژن، بر Azospirillum توأم …… و مصرف Azotobacter جعفري ناهيد بررسي تأثير 63 03269  …… هاي مختلف غني شده با آهن و روي بر وزن خشک و درصد زني ذرت ورمي جوانه 64 جهاني مجتبي اثر 65 جواهري ابراهيم افزايش …… …… شيميايي پر مصرف به شيوه مدرسه در مزرعه 03163  03467  بررسي و ارزيابي بسترهاي مختلف …. بر قابليت رشد چمن اسپورت در شرايط 66 جواهري سهيلا گرگان 67 چراتي علي تاثير سطوح مختلف اوره و … دامي بر عملکرد و جذب آهن در اسفناج 03355   03356  پتاسيم ، منيزيم و تاريخ …. بر غلظت پتاسيم، منيزيم و درکشت سوم اثرات …… …. بررسي 68 چراتي علي نيترات 69 چراتي علي تاثير مقادير مختلف اوره وکود دامي بر قابليت استفاده عناصر غذائي خاك 03357  03178  ترکيب شيميايي ذرت و زيست خاك رشد و مختلف شهري بر بافت زباله دو نوع …… عناصر در سطوح برخي …… فراهمي 70 حاتم زهرا اثر 03182  رشد و ترکيب شيميايي جو بهاره و زيست خاك بر مختلف شهري بافت زباله دو …… عناصر در شيرابه برخي …… فراهمي 71 حاتم زهرا اثر 72 حافظي نژاد فردين واکنش عملکرد و درصد روغن …. نسبت به خشکي 03503  03211  اثرات اصلي و متقابل روي و فسفر و بذور غني شده با روي بر غلظت روي در گندم بررسي 73 حبيبي الهام دانه 74 حجازي مهريزي مجيد برهمکنش شوري و روي بر نفوذپذيري نسبي غشاي سلولي برگ رزماري 0313  03116  و تغذيه روي بر رشد، رطوبت نسبي برگ و غلظت سديم و … برگ و رزماري شوري ريشه 75 حجازي مهريزي مجيد تأثير 03454  و هرس تابستانه بر رشد رويشي، زايشي و مقاومت آلبرتا NPK رقم غذائي درختان هلو متقابل عناصر سرماي اثر 76 حسامي عبدالعلي به 0393  ازت و فسفر بر روي عملکرد و اجزا عملکرد ميني اردبيل مختلف … منطقه سطوح ساوالان در بررسي اثر 77 حسن پناه داود تيوبر 03535  مدلسازي اثرات متقابل شوري – نيترات آمونيم بر اساس مدلهاي خطي و غيرخطي 78 حسني رضائي ليلا رشد 0361  سازي پاسخ …. به تنش توأمان شوري و ….. فسفر خاك در مرحله رشد رويشي 79 حسيني ….. مدل 80 حسيني ….. برهمکنش تنش هاي شوري و بور بر عملکرد دانه و ترکيب شيميايي دانه …. 0364  81 حسيني سيد ماشاالله تاثير نيتروژن ، روي و بور بر عملکرد و ….. انگور عسکري 03421  03423  …… گوگردي در خاکهاي زير … گندم منطقه فارس مصرف استان زمان شمال بهترين سردسير 82 حسيني سيد ماشاالله تعيين 03398  مقاومت به … )[ ايجاد Chilo برنج و suppressalis صفات مورفولوژيکي (walker بر روي ] سيليس نواري برنج مصرف خوار بررسي 83 حسيني سيده زهرا ساقه 84 حسيني فاطمه برهمکنش نيکل، منبع و مقدار نيتروژن بر نفوذپذيري غشاي ريشه …. 03369  0345  .. مصرف روي ) (Zn ، آهن ) (Fe و منگنز ) (Mn بر عملکرد و گندم عناصر اي مصرف توازن تغذيه 85 حمزه پور نيکو تاثير 03268  غلظت عناصر غذايي برگ پسته در سه زمان نمونه برداري در منطقه انار رفسنجان 86 حيدري مژده تغيير 87 حيدري فرخنده اثر تراکم خاك وسطوح مختلف فسفر و روي بر غلظت و جذب روي در گياه شبدر 03218  88 خلج محمد علي بررسي تاثير سطوح مختلف ازت و … دامي بر رشد و عملکرد دو رقم ليليوم 03257  89 خليلي صديقه عکس العمل گياه برنج به محلولپاشي اوره تحت تنش خشکي در مراحل مختلف رشد 03125   0329  بررسي تأثير …… … …… در افزايش توليد محصول برنج در منطقه پيربازار 90 خليلي راد مريم رشت 03273  پاسخ گياه …. به …… مقاديرو روشهاي مختلف مصرف فسفردر استان مرکزي 91 خودشناس محمد علي بررسي 0341  سبز ) خاك در …. مصرف … نيتروژن در ثابت … پلاتهاي طريق در ( از قند آلي چغندر ماده – افزايش گندم بررسي 92 خوگر زهرا تناوب 93 خيام باشي بابک بررسي و تخمين مقدار بور در آبهاي مورد استفاده در ……. در استان اصفهان 03360  03140  گياه جو ) .)vulgare L Hordeum در جذب پتاسيم از موسکويت و فلوگوپيت 94 خياميم فاطمه توانايي 95 خياميم فاطمه توانايي دو نوع گرامينه در جذب پتاسيم از فلوگوپيت 03370  96 خيري زينب تاثير … اوره بر تجمع نيترات در اسفناج در دو زمان برداشت صبح و عصر 03343  97 داديور مسعود استفاده از ……. سنج جهت ارزيابي وضعيت نيتروژن گياه لوبيا 03275  98 داديور مسعود مطالعه پاسخ گياه لوبيا به مصرف … روي در خاکهاي ا ستان مرکزي 03277  99 داديور مسعود مديريت مصرف … نيتروژن در رژيم هاي آبياري مختلف زراعت …. در اراك 03425  100 دادي ايرج اله تاثير …… …… زباله شهري بر رشد و عملکردگياه زراعي ماش 03175   101 دانش بخش بهاره تاثير تغذيه روي بر خسارت اکسيداتيو ناشي از شوري بر غشاء ريشه گندم 03362  102 دانشي نايب تأثير پرليت ، … حيواني و …… در گسترش … ديم درختان زيتون 03293  103 درخشان ليلا تاثير …… روي بر مقاومت نسبي نهال هاي پسته به سميت بور 03436  03191  بررسي پاسخ آن به سولفات پتاسيم در گلستان گندم و استان براي لسي پتاسيم هاي بحراني خاك حد تعدادي از 104 دردي پور اسماعيل تعيين 105 دردي پور اسماعيل ارزيابي وضعيت ازت براي گندم در تعدادي از خاك هاي لسي استان گلستان 03192  106 درياشناس عبدالمحمد بررسي اثرات فسفر تازه و باقيمانده در تناوب زراعي گندم و ذرت در …… دائم 03348  03349  سرچر بر عملکرد علوفه، دانه و ساير خصوصيات خوزستان و تعداد منطقه نيتروژن در … ….. اثرات جو بررسي 107 درياشناس عبدالمحمد …. 03477  مديريتهاي مختلف … ازته بر عملکرد و راندمان مصرف ازت در گندم در شرايط شور 108 دهقاني فرهاد اثر 109 دهقاني پور ليلا تأثير .. ربرد فسفر و קֱ بر بر عملکرد و درصد روغن …. رقم اکاپي در ….. 0316  110 دوستي خواه ندا تأثير …… گوگرد، مواد آلي و باکتري تيوباسيلوس بر خصوصيات خاك آهکي 03283  111 دياني محمود ارزيابي زمين آماري توزيع مکاني غلظت روي خاك سطحي در جنوب اصفهان 03532   0306  عناصر غذايي بر عملکرد و خصوصيات … و …. ميوه خرماي استعمران ) محلول پاشي رقم ساير ) 112 ديالمي حجت اثر 0307  مايه تلقيح تيوباسيلوس و … دامي بر شاخص هاي رشد برحي با رقم همراه خرماي گوگرد نهال …… رويشي 113 ديالمي حجت اثر 114 ديلمقاني حسنلويي اثر مقادير مختلف گوگرد و ماي. تلقيح تيوباسيلوس درکاهش pH ريزوسفر، ميزان محمدرضا جذب آهن و رفع ….. در باغهاي سيب 03445  0376  بر رشد، …. تنش شوري و ترکيب معدني دانهالهاي ليمو گلخانه آمونيوم شرايط سولفات ترش در 115 رجايي مجيد تاثير 0377  اسيدي شده بر خصوصيات … و …. پرتقال آهکي هاي آهن خاك محلول در .. پاشي ناول محلول تامسون تاثير 116 رجايي مجيد رقم 0332  استفاده از نظريه ژئواستاتيستيک در تهيه نقشه حاصلخيزي ( مطالعه موردي منطقه 117 رحماني بيژن بوکان ) 118 رحيمي زاده مجيد اثر …… ريز مغذي و تنش خشکي بر بنيه بذر آفتابگردان 03458  03122  …… …… و روي بر رشد و غلظت برخي عناصر گياه اسفناج در .. خاك آهکي 119 رحيمي طيبه اثر 120 رحيمي طيبه اثر …… و منابع روي بر رشد و ترکيب شيميايي اسفناج در .. خاك آهکي 03123  بر ميزان ……. در 03127  (sativum. پتاسيم و روي L فسفر، Coriandrum عناصر نيتروژن، گشنيز ) 121 رحيمي عبدالرحمان اثر بررسي عملکرد درختان زيتون ) .)Olea europaea L تحت … خاکهاي آهکي 122 رحيمي لاکه هادي در بکار گيري عناصر .. مصرف و پر مصرف در روش چالکود ، مطالعه موردي باغات زيتون شهرستان رودبار ( استان گيلان ) 0382   03235  مصرف … …. ماکروآبياري در دو روش خاکي و … آبياري در گندم اثر عملکرد 123 رحيميان محمد حسين مقايسه 124 رشيدي ناصر تعيين نقطه بحراني آهن در خاکهاي تحت … گندم در منطقه ارزوئيه ….. 0335  03253  غلظت عناصر غذايي در قسمتهاي مختلف گياه …. ( تعيين الگوي غذايي ) زماني عناصر تغييرات 125 رشيدي ناصر جذب 0371  اثرکم … دهي و .. آبياري بر روي مراحل مختلف رشد، عملکرد دانه و درصد روغن 126 رضايي عليرضا …. 0383  مناطق توتونکاري استان آذربايجانغربي براي گلداني خاکهاي تحت شرايط پتاسيم در سرس 31 بحراني باسما تعيين حد 127 رنجبر رحمت اله توتون 03443  اطلاعات جغرافيايي ) (GIS در راستاي بهينه سازي مصرف نياز سامانه عناصرغذايي .. 128 روشني قربانعلي استفاده از 129 زارع اسماعيل تاثير روي بر جذب …… و شاخصهاي رشد گياه ذرت 03468  03392  و روي بر عملکرد و درصد قند چغندر قند در منطقه سردسير فارس همکنش بور شمال استان 130 زارعي صديقه تاثير 0325  شوري و نيتروژن بر عملکرد ميوه و ترکيب شيميايي گوجه فرنگي در آبکشت تيمارهاي محيط 131 زاهدي فر مريم اثر 0375  گندم تحت تاثير …… فسفر و ماده آلي در مراحل مختلف رشد در اي شيميايي گلخانه ترکيب 132 زاهدي فر مريم شرايط 03137  مطالعه تاثير مقادير مختلف …… ازت، فسفر و گوگرد بر عملکرد …. در شرايط 133 زبرجدي علي رضا ديم 134 زلفي باورياني مختار تأثير ماده آلي بر بازيابي فسفر باقيمانده از سه سال قبل در .. خاك آهکي 0372  135 زلفي باورياني مختار اثرات مقادير و روش هاي مصرف آهن بر عملکرد و ….. ارقام تجاري خرما 0373  136 زماني بابگهري جواد تعيين حد بحراني روي براي گياه گندم در خاك هاي شور استان اصفهان 03169  ارائه استانداردهاي ازت و رطوبت دو رقم CP48-103 و CP57-614 گياه 137 زماني بختياروند ليلي نيشکر جهت حداکثر عملکرد در شرايط … و صنعت ….. به منظور بومي …. الگوي … …. لاگ 03246  03521  آهن روي رشد، عملکرد وکيفيت ميوه انگور رقم عسگري در آباد اوره و خرم اي شهرستان 138 ساکي آذر اثر تغذيه 139 سالوند طجر بهنام مقايسه سرعت تجزيه ويناس چغندر قند در دو خاك اسيدي و آهکي 03162  03334  وزن خشک و برخي از شاخصهاي رشد در دو گونه دامغان ازت بر منطقه پاشي در محلول تريتيکاله اثر و بررسي 140 سپاسي شميم گندم 03141  جذب روي توسط گياه ذرت و تعيين حد بحراني آن در خاکهاي آهکي استان لرستان 141 سپهوند هانيه بررسي 03320  بررسي اثرکودهاي ازته و پتاسيمي بر شاخص تحمل به تنش خشکي STI در گندم 142 سدري محمدحسين ديم 03322  اثر … حيواني، تلقيح بذر با ازتوباکتر و مصرف … اوره بر …. و ….. ديم بررسي 143 سدري محمدحسين گندم 144 سرمست سميه اثر …… سلنيت سديم بر غلظت عنصرسلنيوم در دو گونه گياهي اسپرس و برموس 03110  03146  عناصر غذايي و تراکم بوته بر عملکرد و اجزاي عملکرد ذرت دانه 500 مختلف سينگل …. سطوح اي 145 سعادت مريم اثر 146 سکوتي اسکوئي رضا …… زمين آمار براي مديريت تغذيه گياه، مطالعه موردي دشت اروميه 0320  03395  بر …. تصاعد آمونيوم ازخاك رسي تيمار شده دار طبيعي نيتروژن زئوليت شيميايي مصرف … تاثير نوع بررسي 147 سليمي سميرا با سه 03220  نيتروژن، فسفر، پتاسيم و ….. در خاك و محصول توليدي گلخانه قم غلظت استان بررسي 148 سنايي استوار آزاده هاي 149 سيادت عطاء اله واکنش عملکرد و اجزاي عملکرد دانه گندم به تنش خشکي و ميزان مصرف نيتروژن 03518  03117  اثرات سطوح مختلف ازت و برگپاشي بور در خواص … و …. پنبه رقم ورامين 150 سيلسپور محسن بررسي 03466  نيتروژن و محلول پاشي با عناصر .. مصرف بر عملکرد و سبز مختلف گياه خيار مقادير شيميايي منابع و ترکيب 151 شادمهر الناز تاثير 03377  سطوح مختلف نيتروژن و روي بر عملکرد دو رقم ذرت هيبريد سينگل …. 540 ارزيابي 152 شافع ليلا 704 و 03456  مطالعه تاثير …… بيولوژيک و منبع … بر برخي خصوصيات فيزيولوژيک ارقام 153 شرفي سعيد …. 03255  و سولفات روي بر ميزان جذب روي جيرفت تفاله ليمو ) منطقه ………. در خاکهاي آلي ( ذرت ضايعات توسط گياه 154 شريفي سميه نقش 03183  عنوان خاك پوششي بر عملکرد قارچ خوراکي (Agaricus فيلتر … به Bisporus تأثير شوري اي ( بررسي 155 شريفي شيما دکمه 03230  با پوشش گوگردي ) (SCU بر عملکرد و برخي برنج اوره گياه معمولي و فيزيولوژيکي تقسيط اوره شاخص هاي 156 شُکري واحد حسن اثرات 03420  آمار مکاني و آمار …… از نظر دقت تخمين …. ¬ آلي در اراضي شاليزاري 157 شکوري …… مريم مقايسه 158 شهابي علي اصغر مديريت بهينه ازت بر اي چغندر قند در شرايط شور 03197  03198  نيترو ژن براي گندم رقم سپاهان در شرايط شور و غيرشور در منطقه اصفهان مديريت مصرف 159 شهابي علي اصغر رودشت 03166  جلوگيري از ريزش ميوه و در صد افزايش تشکيل قزوين … در منطقه بهينه در مصرف رقم فندق مديريت در دو تاثير 160 شهابي فر جعفر گل 161 شهابي فر جعفر بررسي منابع ، زمان و ميزان مصرف …… نيتروژنه در اراضي گندم استان قزوين 03167  03409  تقسيط … ازته وکم آبياري بر روي عملکرد و ….. نانوايي سردسيري مقدار و گندم بررسي اثر 162 شهبازي حسين ارقام 163 شهرياري رضا ….. ژنوتيپ هاي گندم تحت تاثير هومات پتاسيم در شرايط خشکي آخر فصل 0398  03189  آهن و لجن ……. بر عملکرد و غلظت برخي از عناصر چاي ذوب سبز سرباره برگ …… موجود در 164 شيرين فکر احمد تاثير  03190  مقدار و تقسيط … اوره بر ميزان عملکرد و ….. برگ سبز چاي در شرايط آبياري 165 شيرين فکر احمد تاثير 166 صدرارحامي آزاده برهمکنش رقم و مکان بر آهن – …… ارقام مختلف گندم نان در خاك هاي آهکي 03326  03327  عملکرد دانه به … روي و آهکي پاسخ خاکهاي لحاظ در پاييزه از ….. روي بهاره و به نان متحمل ارقام گندم ارقام مقايسه 167 صدرارحامي آزاده انتخاب 03492  نيتروژنه راهکاري مناسب جهت افزايش …… … و افزايش ….. گندم …… بهبود جايگذاري 168 صفاري حسين عملکرد 03493  روش محلول پاشي … ازته راهکاري مناسب جهت افزايش …… مصرف ازته از …… 169 صفاري حسين استفاده 03350  مدت و غلظت هاي مختلف ………. بر روي برخي صفات انگورعسکري 170 صفري قاسم بررسي اثرات 171 صياديان …… بررسي تاثير عناصر ريز مغذي در ميزان عملکرد … و …. گلرنگ بهاره 03515  172 صياد امين پروانه واکنش ….. نسبت به افزايش شوري محلول خاك 0378  173 صياد امين پروانه تاثير …… نيتروژن بر عملکردهاي اقتصادي …. 0379  174 ضيائيان عبدالحسين نقش عوامل خاکي در قابليت استفاده روي در خاکهاي آهکي 03487  175 ضيائيان عبدالحسين واکنش ذرت علوفه اي به …… پتاسيم و روي در .. خاك آهکي 03531   176 طاهري ثريا بررسي امکان استفاده از ضايعات صنعتي پليمري به عنوان منبع تامين روي در گياه 03335  177 عابدين زاده مهران بررسي قابليت اختلاط سموم پيش رويشي و … ازته در زراعت نيشکر 03502  03457  Neem و استفاده ازآن در حشرات هاي درخت دفع ويژگي …… و بررسي سازي مطالعه و 178 عابديني طرقبه جواد غني 179 عارف فرشيد …… روي و بور بر ميزان غني شدن دانه ذرت از عناصر ازت، بور و مس 03216  03403  …. روش مصرف … و روش مبارزه با علفهاي هرز بر بيوماس ذرت منبع در تاثير علفهاي هرز 180 عباس دخت حميد مطالعه 03417  .)Triticum aestivum از لحاظ تحمل گياهچه ) L رشد گندم نان زني و جديد مرحله جوانه ژنوتيپ هاي شوري در ارزيابي 181 عباسپور مهديه به 03476  C1 معادله ميچرليخ – بري براي پتاسيم در برخي از مزارع گندم …….. تعيين ضريب 182 عبداللهي آرپناهي علي استان 183 عبداللهي آرپناهي علي اثر مصرف آهن بر روي برخي از عناصر اندامهاي هوايي و دانه بادام زميني 03473  184 عبداله نيا رسول تأثير … و … بر مقدار عناصر ماکرو در خاك هاي با pH متفاوت 03373  185 عبدالهي جواد اثرات …… پائيزي نيتروژن بر خصوصيات ريشه ژنوتيپ ها و ارقام مختلف گندم ديم 03240  03478  تنش خشکي ناشي از پلي اتيلن اي نان به گياهچه گندم و پيشرفته جوانه زني لاينهاي مرحله و در ارقام (PEG واکنش گليکول ) 186 عبدي حسن بررسي   03291 Allium cepa ( ازت بر عملکرد پياز رقم پريماورا (CV: مختلف Primavera عسکري ناصر تأثير منابع 187 181898 عظيمي گندماني محمد واکنش عملکرد و درصد روغن …. نسبت به شوري 0348  190 عظيمي گندماني محمد تاثير شوري بر فلورسانس …….. پرولين و قند هاي محلول …. 0349  191 عقيلي فروغ غلظت آهن، روي و …… در خاك و محصول توليدي گلخانه هاي استان اصفهان 03219  0394  روندتغييرات ريزمغذيها ( روي ، مس ، منگنزو آهن ) درخاکهاي تحت … در مازندران بررسي 192 عليزاده غلامرضا پنبه 193 عليزاده غلامرضا بررسي تأثير سولفات روي بر پنبه ساي اکرا در دو نوع خاك مازندران 0395  194 عليزاده غلامرضا بررسي تاثير مواد آلي از منابع مختلف بر عملکرد محصول در تناوب سويا وگندم 0396  195 علي پور حميد تاثير نحوه …… …… آلي، بر سطح افلاتوکسين در پسته 03441  03184  استفاده از منابع مختلف تامين ازت بر ميزان ……. برگ در ارقام لوبيا قرمز تاثير مختلف 196 غديري عادل بررسي 197 غفاري نژاد سيد علي تأثير سطوح و منابع …… آلي بر عملکرد خيار گلخانه اي در منطقه جيرفت 03111   03112  ازت برعملکرد ،اجزا عملکرد و شدت عارضه خشکيدگي خوشه جيرفت منابع منطقه سطوح و خرما در 198 غفاري نژاد سيد علي تاثير 03113  سطوح و منابع ازت بر عملکرد، اجزاء عملکرد و ميزان روغن …. در منطقه جيرفت 199 غفاري نژاد سيد علي تأثير 03346  نيترات سديم و ….. سديم بر عملکرد بيولوژيکي و درصد آلکالوئيد در برگ گياه پروانش 200 غلامحسين پور زيبا اثر 03194  ….. عنصر روي در … هيدروپونيک گياه توت فرنگي در اي سميت و گلخانه بررسي 201 غلامي علي شرايط 0380  تاثير محلول پاشي … اوره در مرحله گرده افشاني بررشد وعملکرد گندم زمستانه 202 غلامي احمد بررسي 203 غني شايسته فرخ بررسي ناهنجاريهاي تغذيه اي باغهاي سيب استان آذربايجان غربي 03214  204 غني شايسته فرخ بررسي تغييرات عناصر غذايي بر خشکيدگي انگور ) (BSN در باغات انگور 03215  03103  و آلي ) بر عملکردهاي … و (scolymus شيميايي، تلفيقي Cynara حاصلخيزي خاك ( …. فرنگي ( روشهاي …. گياه 205 فاتح اسفنديار تأثير 03105  آلي بر تعدادي از ويژگيهاي خاك و گياه …. (Cynara شيميايي و scolymus باقيمانده ….. فرنگي ) 206 فاتح اسفنديار تأثير 03329  حاصلخيزي خاك ايستگاه تحقيقات ……. اسلام آباد غرب با استفاده زمين آمار نقشه ازتکنيک 207 فاتحي شاهرخ تهيه 208 فتحي مجتبي بررسي تغييرات پتاسيم تبادلي در اراضي ……. استان اصفهان 03516   03453  مايه تلقيح و … سولفات فرو بر عملکرد و صفات مورد مطالعه در دو رقم لوبيا چيتي 209 فخري رزا اثر 210 فرزانه نسرين تأثير سطوح مختلف نيتروژن و بور بر عملکرد گوجه فرنگي در محيط … پرليت 03287  03289  مختلف نيتروژن و پتاسيم بر عملکرد و ….. ميوه گوجه فرنگي در … پرليت سطوح محيط 211 فرزانه نسرين تأثير 03203  بررسي پاسخ آن به … سوپر فسفات تريپل در گلستان گندم و استان براي لسي فسفر هاي بحراني خاك حد تعدادي از 212 فرشادي راد اکرم تعيين 213 فريدوني ميترا مقايسه بقاياي نيتروژن و فسفر تحت سيستم هاي مختلف … دهي 03144  03440  بررسي باقيمانده نيتروژن و فسفر خاك ناشي از مصرف … اوره و مرغي در … 214 فريدوني ميترا ذرت 215 فکري مجيد بررسي اثرات جايگذاري … فسفره درخاك بر جذب فسفر بوسيله نهال هاي پسته 03482  0312  …… اسيد آمينه و ريز مغذي بر عملکرد و ….. غده چغندرقند در On farm …… شرايط 216 فيضي حسن اثرات 217 قادري جلال تاثير مصرف توأم …… نيتروژنه و حاوي گوگرد روي خصوصيات … گندم آبي 03237  بررسي تغييرات مکاني خصوصيات فيزيکي و شيميايي خاك در تناوب زراعي با 218 قادري قهفرخي مرضيه استفاده از اطلاعات ميداني و فناوري سامانه اطلاعات جغرافيائي ( مطالعه موردي : منطقه خوراسگان استان اصفهان ) 03252   219 قاسمي چپي اميد بررسي تاثيرمصرف نيتروژن و گوگرد برعملکرد دانه …. 03298  220 قاسمي چپي اميد بررسي تاثير گوگرد و منيزيم بر خواص … و …. آفتابگردان 03299  221 قرائي حسينعلي اثرات …. سيرات آهن و سکوسترين آهن بر عملکرد ذرت در .. خاك آهکي 0370  222 قرنجيکي عبدالرضا تأثير پيکس و سطوح مختلف نيتروژن و دور آبياري بر توان رويشي و زايشي بذر پنبه 03308  03135  مختلف … در بسترهاي مختلف رشد جهت توليد نشاء شناور مقادير هاي انواع و خزانه تاثير در بررسي 223 قلي زاده عبدالغفور توتون 03157  اثر سطوح مختلف شوري بر جوانه زني و رشد گوجه فرنگي زير پوشش پلاستيک 224 قنبري جهرمي مرضيه بررسي 225 ….. پشت مساري تأثير مديريت … اوره بر عملکرد و ميزان انتقال مجدد نيتروژن در اولين برنج حسين هيبريد ايران ( بهار (1 در مقايسه با ارقام متداول برنج در منطقه آمل 03408  226 …… طاهره تاثير مقادير مختلف آهن بر عملکرد … وکيفي گندم در شمال استان هرمزگان 03256  227 ….. سحر تأثير روي بر شدت بيماري پوسيدگي فوزاريومي ريشه در ارقام مختلف گندم 03450  03330  … …… بر حاصلخيزي و غلظت ……. و آهن در دو خاك ذرت مدت گياه ….. آهکي و 228 ….. نژاد شهرزاد اثرات 03331  افزايش فسفر در خاك آهکي تيمار شده با لجن فاضلاب شهري بر رشد و عملکرد ذرت 229 ….. نژاد شهرزاد تأ ثير  230 …. عليداد ارزيابي تحمل ارقام انتخابي برنج به شوري آب زهکش 03199  03102  غذايي بر خصوصيات ميوه زاهدي عناصر و پاشي ….. محلول ) ارقام و Phoenix مختلف تنک خوشه dactylifera روشهاي ( اثرات 231 …. اکبر خرما 03505  …… و … گاوي در دو نوع خاك بر عملکرد و جذب در ذرت مصرف پتاسيم مدت فسفر و ….. نيتروژن، 232 …… پيمان اثرات 03506  عملکرد دانه گندم تحت تاثير شوري و ميزان رس خاك ايران خاك و شمال شرق …. آلي هاي بين خاك رابطه 233 …… پيمان در 234 …… پيمان تعيين آستانه تحمل به شوري گندم در پاسخ به مصرف نيتروژن 03507  235 ….. مهدي وضعيت خاك و شادابي درختان پارك جنگلي با روش آناليز مؤلفه هاي اصلي 0315  03243  غذايي حاصل از تجزيه بقاياي گياهي با زمان مورد (Synchronization تطابق آزادسازي عناصر گندم ( بررسي 236 …. سعيد نياز 03217  سطوح آن، بر ارتفاع، عملکرد و اجزاء آن در .) و Oryza …… فسفاته sativa مختلف برنج ) L انواع گياه بررسي 237 ……. فرشته ارقام 238 ….. هادي اثر متقابل نيتروژن و بور بر عملکرد و غلظت نيتروژن و بور در دانه برنج 0387  239 ….. هادي تاثير سطوح نيتروژن در …. سميت بور و بر رشد و ترکيب شيميايي …. 0388  03510  غلظت پتاسيم و ….. در انتقال سديم و تاثير آن بر عملکرد گلرنگ در محيط شور 240 گرجي مرضيه اثر  241 گندمکار اکبر بررسي اثرات متقابل فسفر و روي بر عملکرد غده ارقام سيب زميني 0310  0390  مختلف گوجه فرنگي پيوند شده نسبت به شوري و تاثير آن بر محصول هاي ….. اثر پايه و ارزيابي 242 گندمکار اکبر …. 0333  گندم، مقدار مصرف … و حفظ محيط زيست تحت تاثير محلولپاشي …… ازته 243 لطف الهي محمد عملکرد  03353 (Glycin max (L.) Merr ( عملکرد سويا فاضلاب مؤثر بر لجن فيزيولوژيک مقادير مختلف ويژگي هاي واکنش به بررسي متقيان آلاله در 244 03142  اثرات ، مقادير و روش …… آهن بر عملکرد و غلظت عناصر غذايي خرماي ساير بررسي 245 محبي عبدالحميد رقم 246 محصلي وحيد بررسي اثر سطوح مختلف نيتروژن در …. سميت بور در نهالهاي مرکبات 03133  247 محصلي وحيد بررسي تاثير سطوح و منابع مختلف روي در …. سميت بور در مرکبات 03134   03430 Phytophthora ناشي از قارچ خيار ريشه ريشه و غشاء طوقه نفوذپذيري پوسيدگي و و رشد سيليسيم بر drechsleri محقق پروانه بر هم … 248 03186  بررسي تاثير … سبزبه همراه مقادير مختلف نيتروژن بر خصوصيات خاك وعملکرد 249 محمدزاده احمدرضا گندم 03187  اثرات ميان مدت …… سبز و آلي بر عملکرد و خصوصيات فيزيولوژيکي زميني بررسي 250 محمدزاده احمدرضا سيب 03460  مختلف خشکي بر بيماري پوسيدگي فيتوفتورايي ريشه و طوقه گلخانه سطوح شرايط تاثير در مطالعه 251 محمدي امير حسين پسته 03263  تأثير منابع پتاسيم ( سولفات و ….. ) و زمان مصرف آنها بر عملکرد برنج در مازندران 252 محمديان محمد بررسي 253  محمد ي نژاد قاسم ارزيابي سطوح مختلف نيتروژن بر عملکرد و اسانس گياه دارويي بابونه 03222  254 محمدي محمود بررسي تاثير مصرف نيتروژن و گوگرد بر عملکرد دانه و روغن …. در منطقه شهرکرد 03248  03249  ميزان و زمان مصرف نيتروژن در افزايش عملکرد … …. ميوه بادام ) تأثير مامائي بررسي 255 محمدي محمود ( رقم 0326  پرايمينگ بذر در محلول هاي نمکي پتاسيم بر سرعت و درصد جوانه …. تاثير بذور بررسي 256 محمدي ندا زني 0327  اثر پيش تيمار پرايمينگ بذر با شوري …. در تنش گياه شرايط …. در تحت غلظتهاي پتا پتاسيم رشد و هاي تغييرات 257 محمدي ندا محلول 03280  قرائت رويشي شيميايي و در مرحله ترکيب .)Glycine آبشويي بر رشد، max L بدون سويا ( و .. رقم گوسفندي با شاخساره دو گاوي و ……. متر 258 محمودآبادي محمد رضا اثر … 259 مرادمند مريم اثر مصرف پساب شهري شهرکرد بر رشد و عملکرد فلفل سبز 03145  03433  …. پرتقال تامسون ناول روي پايه سيتروملو با استفاده تکميلي … و آبياري خصوصيات پتاسيم و بررسي 260 مرادي بيژن ازکود 261 مرادي بيژن تاثير …… آهک در اسيديته خاك و خصوصيات … و …. پرتقال خوني 03435  0352  رقابت گندم ) (Triticum aestivum در برابر (Avena علف .. بر fatua نيتروژن و وحشي ( سطوح ….. 262 مرادي تلاوت محمدرضا اثر  0354  تاريخ …. و …… برگي نيتروژن بر عملکرد ….. هيبريد هايولا 401 در منطقه اهواز 263 مرادي تلاوت محمدرضا اثر 03336  هيدروترمال پرايمينگ بذر ذرت رقم S.C704 بربهبود مصرف خاك تاثير نيتروژن در 264 مرادي عصمت مطالعه 0347  مختلف عرضه …… ريز مغذي برعملکرد گندم در شرايط شور متوالي روشهاي سه سال بررسي 265 مرجوي عليرضا طي 03372  محلول پاشي مس وروي بر در صد روغن، پروتئين …. مختلف در دانه سطوح مس وروي تاثير وغلظت 266 مرشدي آذر بررسي 267 مزارعي مريم تأثير عناصر ريز مغذي بر عملکرد و اجزاي عملکرد ذرت علوفه اي سينگل …. 03251 704  268 مشهدي تربتي الهام مطالعه تاثير بيوپرايمينگ بر بهبود مصرف نيتروژن در خاك 03498  03387  محلول ) (DON و نيتروژن معدني ايران آلي شمال نيتروژن سول نيتروژن بر خاك آلفي مختلف (DIN دو …… محلول ) 269 مصدقي منا تأثير 03490  گياهي و الگوي …. بر چگونگي تجمع KSC نيتروژن ، تراکم رقم 301 … ذرت منبع در تاثير خشک مطالعه 270 مصيبي عباس ماده 0358  برگهاي گل شاخه بريده سوسن هيبريد ’ ناوانا ‘ ناشي از زمستان نکروزه شدن ….. در مشکل ….. 271 مظاهري حسن حل 03304  مقاديرمتفاوت ازت در تاريخ …. هاي تأخيري بر عملکرد و اجزاي عملکردکلزا 272 معافي پاشاکلايي راحله بررسي 03281  و پتاسيم روي برخي صفات … وکيفي چغندر قنددر منطقه اصفهان اثر ازت رودشت 273 ملاحسيني حميد بررسي  274 ملاحسيني حميد مديريت بهينه …… ازته در زراعت طالبي با …… مالچ پلاستيکي 03282  275 ملازم بهار اثر متقابل …… بور و ….. سديم بر برخي پارامترهاي شيميايي گندم 03205  276 منتظري عفت الزمان بررسي اثرات سه ساله منيزيم و پتاسيم در گوجه فرنگي 03375  277 منتظري عفت الزمان اثر نيتروژن و گوگرد در عملکرد …. 03522  0324  و تقسيط نيتروژن بر عملکرد و اجزا عملکرد دانه ذرت شيرين در … اهواز مقادير بهاره 278 موسوي سيد هاشم اثر 03419  ورميکمپوست بصورت جداگانه و غني شده بر برخي گلدهي مصرف مرحله سال برنج در سه زراعي بررسي تأثير 279 موسوي سيدمجيد صفات 0381  تغييرات ….. – دامنه خاك و قابليت اعمال آن در تيمارکرتهاي آزمايشي متغيير سازي نرخ شبيه 280 مومني عزيز باعراقي بررسي پراکنش غلظت نيترات در برخي از مزارع سيب زميني استان مرکزي 03143  حسين 281 ميراحمدي 03258  مس بر عملکرد، غلظت و مقدار .. مس ماده خشک آهکي مصرف شور مختلف .. خاك هاي در روش گندم 282 ميرزاپور محمد هادي اثر 283 ميرزاپور محمد هادي بررسي عکس العمل گندم به منابع و مقادير مختلف فسفر تحت شرايط شور ( قم ) 03261  03411  تعيين غلظت بحراني فسفر دربرنج رقم قصردشتي در خاك هاي آهکي شاليزارهاي 284 ميرزاوند جهانبخش فارس 03412  خاك در اراضي ……. استانهاي جنوبي ايران ( با تاکيد بر ) الي فارس ماده عمده وضعيت دشت ارزيابي 285 ميرزاوند جهانبخش چهار 286 ميرطاهري سيد مهدي بررسي تاثير تنش خشکي بر روي ميزان ……. برگ پرچم در 5 رقم گندم 03444  03264  عملکرد، برخي صفات زراعي و خصوصيات …. الياف شرايط شور روي بر ورامين ) در متقابل آهن و پنبه ( رقم 287 نائيني محمد رضا اثر 03265  …… نيتروژنه بر عملکرد، اجزا عملکرد و …… زراعي ورامين ) مختلف ( رقم منابع پنبه و در مقادير نيتروژن 288 نائيني محمد رضا اثر 03267  پرمصرف و .. مصرف بر غلظت اين عناصر باغي عناصر شرايط مصرف در مختلف رقم زرد ) روشهاي زيتون ( اثر برگ بررسي 289 نائيني محمد رضا در 290 نادري زاده زينب مقايسه رهاسازي پتاسيم از دو نوع ميکاي تري اکتاهدرال در ريزوسفر ….. 03399  0319  زمان …… … نيترات آمونيم بر عملکرد و صفات .Burley ثانويه و 21 ورزي توتون خاك مرفولوژيکي 291 نامور رضايي اسماعيل بررسي اثر 03296  رشد، غلظت فسفر و ايران معدني با شاليزاري شمال شکلهاي فسفر خاکهاي جذب و برنج در قابل هوايي فسفر بخش همبستگي فسفر روابط 292 نجفي نصرت اله مقدار  03297 (. ،Ca oleracea مقدار عناصر L Spinacia بر غلظت و ( غذايي اسفناج محلول هوايي آمونيوم اندامهاي به و نيترات ريشه ها نسبت Na و و pH K،Mg نجفي نصرت اله تأثير 293 294 نصرالله زاده ماسوله آذين تاثير …… آزولا ، … گاوي و … شيميائي روي گياه برنج 0391  295 نقش پور مسعود تأثيرسطوح مختلف شوري خاك بر جذب روي قابل استفاده گياه 03148   03149  چگونگي تاثير فرآيندهاي خاکي بر روي جذب فلزات توسط گياهان و DGT1 مقايسه نظري 296 نقش پور مسعود مدل 03523  رابطه بين فسفر قابل جذب گياه و برخي ويژگيهاي خاك در خاکهاي جنوب رود بررسي 297 نقي زاده اصل زهرا گرگان 298 نقي زاده پريسا تاثير نوع افزودني و زمان انکوباسيون بر …. مقدار فسفر محلول … مرغي 03150  299 نقي زاده پريسا تأثير افزودنيهاي مختلف بر …. فسفر قابل عصاره گيري با آب در … گاوي 03151  0346  توزيع … در پروفيل خاك تحت مديريت هاي مختلف … دهي در آبياري جويچه اي 300 نوابيان مريم ارزيابي 301 نوربخش شهين تاثيرخصوصيات خاك در امتداد توپوگرافي منطقه روي محصول …. 03323  03185  بندي عنصر روي به منظور مديريت بهينه …. با استفاده از روش هاي زمين آماري 302 نورزاده حداد مهدي پهنه 03446  گندم و پارامترهاي پستي و بلندي زمين در منطقه اردل بختياري روي دانه چهارمحال و بين مقدار استان 303 نوروزي مجتبي رابطه 304 نوري حسيني سيد بررسي اثرات ميزان و روشهاي مصرف سولفات روي بر عملکرد و اجزاي عملکرد پنبه مجتبي ورامين 03464  حسيني سيد بررسي اثر روي و آهن بر عملکرد و بيماري پژمردگي ورتيسليومي پنبه 03465  مجتبي 305 نوري 03428  مقادير و انواع مختلف …… وکود شيميايي بر عملکرد و اجزاي عملکرد برنج رقم فجر ) تاثير 306 نيرومند سيد مهدي ) 0314  …. براي تخمين مواد آلي خاك در چهار دشت بختياري سوزاندن در چهارمحال و بهترين دماي استان تعيين 307 هاشمي بني امه ….. مهم 308 هاشمي مجد …. تعيين حد بحراني فسفر براي گياه ….. در خاکهاي شهرستان اردبيل 03527  309 هدايت محمد بررسي اثر سوپر جاذب و زئوليت بر تهيه نشاء گوجه فرنگي 03132  03285  شبنم نسبت به …… شيميايي رايج بر عملکرد آقايي آلي احمد شيمي – پسته رقم اثرات … …. مقايسه 310 همايونفر فرهاد … و 311 همتي اکبر بررسي تاثير روي و پتاسيم در افزايش مقاومت گندم به سرما 03351  312 همتي اکبر بررسي مصرف سطوح فسفر وپتاسيم در عملکرد و پروتئين لوبيا سفيد 03488  313 همتيان دهکردي بررسي اثر … مخلوط دامي پلت شده بااوره، فشارش پلت، اندازه ذرات … دامي و محبوبه قطر مقطع پلت بر رشد و نمو گياه ريحان ) 03462 .(Ocimum basilicum L  0 3 1 1 پ و س ت ر پروتئين دانه و …… مصرف نيتروژن .)L ميزان Triticum نيتروژن بر aestivum مقدار مصرف گندم ) 314 هوشمند فر عليرضا تاثير 315 هوشمندفر عليرضا تعيين نياز به … نيتروژن گندم رقم سپاهان با استفاده از ……. متر دستي 0323  0331  نيتروژن گندم ) .)L Triticum aestivum با استفاده از جدول رنگ (LCC نياز به ( تعيين 316 هوشمندفر عليرضا برگ 0343  استفاده ازکمپوست قارچ مصرف شده در برخي از خصوصيات شيميايي آب آبشويي 317 وهابي ماشک فهيمه تاثير  03530  تجمع مواد غذايي معدني در اندام هاي هوايي ارقام ….. در شرايط هيدروپونيک 318 …… مهرداد اثر شوري بر 319 …. علي رضا بررسي اثر شوري و خشکي بر جوانه زني بذور گياهان دارويي سياهدانه و خارمريم 0369   

  100. امكان سنجي تفكيك اراضي آهكي از گچي ـ نمكي با استفاده از تصاوير ماهواره اي + ETM در منطقه سروستان استان فارس  <p> . </p>

  102. انتخاب عصاره گير مناسب براي استخراج پتاسيم قابل جذب گندم در برخي از خاكهاي استان همدان  <p> . </p>

  103. اندازه گيري ميزان فرسايش و رسوب درحوضه آبخيز گرگك با استفاده از سزيم راديواكتيو  <p> . </p>

  104. اهميت و تأثير اندازه ذرات گچ درتوزيع اندازه ذرات خاك هاي جزيره كيش  <p> . </p>

  105. اثر قارچهاي ميكوريز آربوسكولي بر جذب نيتروژن گياه يونجه در شرايط شور  <p> . </p>

  106. اثر كمپوست مواد آلي و كودهاي شيميايي بر عملكرد و جذب عناصر كم مصرف در مركبات  <p> . </p>

  107. اثر كودهاي شيميائي محتوي عناصر آهن و روي و كود حيواني بر عملكرد كمي و كيفي زعفران  <p> . </p>

  108. اثر كوددهي آلي بر شاخص اندازه گيري نيترات پاي بوته توسط گياه ذرت  <p> . </p>

  109. اثر كاربرد روي و ماده آلي بر سينتيك آزادسازي روي در پانزده خاك آهكي استان فارس  <p> . </p>

  11. كاهش مصرف كودهاي ازته از طريق افزايش پتانسيل تثبيت بيولوژيك كودازت در مناطق زير كشت نخود ديم  <p> . </p>

  110. اثر كاربرد روي و ماده آلي بر سينتيك آزادسازي روي در پانزده خاك آهكي استان فارس  <p> . </p>

  111. اثر مقادير مختلف كمپوست زباله شهري روي رشد و عملكرد برخي گياهان مهم زراعي و خصوصيات خاك در منطقه تهران  <p> . </p>

  112. اثر مقادير مختلف كود فسفاتي و بذر بر عملكرد عدس ديم  <p> . </p>

  113. اثر مقادير ازت بر خصوصيات زراعي آفتابگردان در دو منطقه باجگاه و كوشكك  <p> . </p>

  114. اثر منابع مختلف پتاسيم و مقدار آهن بر عملكرد دو رقم گوجه فرنگي  <p> . </p>

  115. اثر منابع و سطوح پتاسيم در كميت و كيفيت برگ توت در گيلان  <p> . </p>

  116. اثر موقعيت زمين نما بر رفتار جذب فسفر خاك  <p> . </p>

  117. اثر مواد افزودني مختلف بر فسفر قابل استفاده در خاك هاي مختلف و برخي شاخص هاي گياهي درخاك اينسپتي سول  <p> . </p>

  118. اثر مواد افزودني مختلف بر مقدار اسيد هوميك و فولويك درخاك هاي مختلف  <p> . </p>

  119. اثر ماده آلي بر قابليت جذب و شكلهاي مختلف شيميايي فسفر معدني در خاكهاي آهكي تخت دو رژيم رطوبتي ماندابي و غير ماندابي  <p> . </p>

  12. كارآيي آنزيم هاي فسفات در خاك هاي آهكي همدان با كاربري گوناگون  <p> . </p>

  120. اثر ماده آلي بر كاهش فرسايش پذيري خاك در خاك هاي كشاورزي  <p> . </p>

  121. اثر محلول پاش آهن ورودي بر روي گل شاخه بريده گلايل رقم اسكار  <p> . </p>

  122. اثر مصرف خاكي عناصر ريزمغذي بر عملكرد محصول و خصوصيات كيفي يونجه  <p> . </p>

  123. اثر نيتروژن قابل دسترس بر سينتيك معدني شدن – ايموبيليزاسيون نيتروژني در خاك هاي تيمار شده با بقاياي ذرت  <p> . </p>

  124. اثر همزيستي ميكوريزايي بر روي عملكرد كمي و كيفي گياه نيشكر  <p> . </p>

  125. اثر وجود سنگريزه در سطح خاك بر ميزان تلفات خاك  <p> . </p>

  126. اثر گوگرد و كمپوست بر افزايش جذب عناصر توسط گندم در يك خاكي آهكي  <p> . </p>

  127. اثر پتانسيل آب خاك و پتاسيم بر شاخص هاي رشد پرتقال تامسون ناول روي پايه سيتروملو  <p> . </p>

  128. اثر پتاسيم بر خصوصيات كمي و كيفي پنبه و بيماري و بوته ميري در كردكوي  <p> . </p>

  129. اثر پتاسيم بر عملكرد و خواص كيفي پرتقال تامسون ناول  <p> . </p>

  13. كارآيي آنزيم سلولاز در خاك هاي آهكي همدان با كاربري گوناگون  <p> . </p>

  130. اثر الگوي كشت بر خصوصيات فيزيكي ـ شيميايي خاك اكوسيستم گندم  <p> . </p>

  131. اثر باكتري هاي تثبيت كننده نيتروژن بر جوانه زني زيره سبز  <p> . </p>

  132. اثر تلقيح با قارچ هاي ميكوريز VA در خزانه بر خصوصيات رشدي و تغذيه اي گوجه فرنگي  <p> . </p>

  133. اثر تلقيح دو گونه قارچ ميكوريز آربوسكولار بر جذب پتاسيم و عملكرد دو رقم سيب زميني  <p> . </p>

  134. اثر تنش رطوبتي در برخي از مراحل رشد گندم بر عملكرد و كارايي مصرف آب در شرايط شور  <p> . </p>

  135. اثر تنش شوري بر ميزان جذب عناصر غذايي خاك توسط ذرت  <p> . </p>

  136. اثر تنش شوري بر جوانه زني ژنوتيپ هاي گندم  <p> . </p>

  137. اثر تركيبي عناصر غذايي فسفر، گوگرد، پتاسيم و روي بر توان تثبيت بيولوژيك نيتروژن گياه سويا در دو خاك مختلف به روش رقت ايزوتوپي نيتروژن 15  <p> . </p>

  138. اثر تراكم و زمان مصرف نيتروژن بر عملكرد و اجزاي عملكرد كلزا رقم هايولا در شرايط آب و هوائي اهواز  <p> . </p>

  139. اثر تغيير كاربري اراضي بر مقدار كربن آلي خاك و واكنش خاك  <p> . </p>

  14. كاربرد مقايسه اي روش هاي زمين آماري در بررسي پراكنش مكاني برخي عوامل خاك در دشت اروميه  <p> . </p>

  140. اثر دو ايزوله بومي باكتري آزوسپيريلوم روي فعاليت آنزيم هاي فسفاتاز اسيدي و قليايي در خاك اطراف ريشه گياه گندم در سطوح مختلف ازت  <p> . </p>

  141. اثر دور آبياري وسطوح پتاسيم و كلسيم بر ميزان پوسيدگي گل گاه در گوجه فرنگي  <p> . </p>

  142. اثر روش هاي مختلف مديريت آبياري بركارآيي مصرف آب برنج در گيلان  <p> . </p>

  143. اثر رژيم آبياري و فاصله رديف بر عملكرد بذر يونجه رقم بغدادي در شمال خوزستان  <p> . </p>

  144. اثر سامانه هاي مختلف كشت سنتي برپايداري خاكدانه در اراضي زراعي سامان  <p> . </p>

  145. اثر سطوح مختلف پتاسيم در عملكرد كمي و كيفي انگور در كرج  <p> . </p>

  146. اثر سطوح مختلف اوره با پوشش گوگردي بر جذب ازت، عملكرد دانه و خصوصيات گياه برنج  <p> . </p>

  147. اثر سطوح مختلف ازت و پتاسيم به روش كود آبياري بر عملكرد گوجه فرنگي  <p> . </p>

  148. اثر شوري آب بر كارايي ازت و پتاسي در زراعت چغندر قند  <p> . </p>

  149. اثر شوري بر استخراج پذيري و شكل هاي شيميايي روي در خاكهاي آهكي  <p> . </p>

  15. كاربرد مولفه زمان در سامانه هاي اطلاعات جغرافيايي براي ارزيابي و پايش سير قهقرايي عرصه هاي منابع طبيعي  <p> . </p>

  150. اثر شوري بر سطح بحراني نيتروژن كل، C/N و نسبت ليگنين به نيتروژن بقاياي گياهي براي معدني شدن يا ايموبيلزاسيون خالص نيروژن  <p> . </p>

  151. اثر عمق آب آبياري و كود نيتروژن بر كارآيي مصرف آب سيب زميني در روش آبياري باراني  <p> . </p>

  152. اثر عمق آب آبياري بر كارآيي مصرف آب سويا در روش آبياري باراني  <p> . </p>

  153. اثرات كودهاي يبولوژيك نيتراسين و بيوازت بر كيفيت محصول انگور كشمشي بيدانه  <p> . </p>

  154. اثرات كاربرد گوگرد و روي بر توليد و پارامترهاي رشد ذرت دانه اي  <p> . </p>

  155. اثرات مقادير و منابع مختلف پتاسيم در افزايش عملكرد و كيفيت ميوه درختان پرتقال ارقام سياورز و والنسيا  <p> . </p>

  156. اثرات مقادير و منابع گوگرد در باغ هاي سيب استان آذربايجان غربي  <p> . </p>

  157. اثرات مقادير و منابع پتاسيم بر خصوصيات كمي و كيفي انگور كشمشي بيدانه در آذربايجان غربي  <p> . </p>

  158. اثرات مقادير، منابع و زمان مصرف بر عملكرد و كيفيت محصول آفتابگردان رقم آذرگل  <p> . </p>

  159. اثرات ميان مدت مديرِيت چرا در برخي از خصوصيات خاك در مراتع حوزه آبخيز سد لار  <p> . </p>

  16. كاربرد آناليز تصوير و روش هاي ميكروسكوپي در تخمين مقدار گچ و تخلخل خاك هاي گچي  <p> . </p>

  160. اثرات محلول پاشي و مصرف خاكي عناصر آهن و روي بر عملكرد و اجزاء عملكرد پنبه  <p> . </p>

  161. اثرات پتاسيم و عناصر كم مصرف بر عملكرد درختان پرتقال رقم مارس  <p> . </p>

  162. اثرات استفاده از انواع كودهاي آلي در كاهش نماتدهاي خاك  <p> . </p>

  163. اثرات اصلي خاك فسفات، گوگرد و ماده آلي بر عملكرد ذرت علوفه اي و تعيين قابليت جذب فسفر با استفاده فسفر نشان دار (32P)  <p> . </p>

  164. اثرات بلند مدت آتريپلكس بر قابليت هدايت الكتريكي خاك زير سايه انداز  <p> . </p>

  165. اثرات باقيمانده خاك فسفات، گوگرد و ماده آلي بر شاخص هاي عملكرد محصول جو  <p> . </p>

  166. اثرات تغذيه اي روي و بور بر درصد جوانه زني و رشد لوله گرده گندم  <p> . </p>

  167. اثرات خاكبرداري و روشهاي مديريتي بر روي تخريب خاك در آذربايجان غربي  <p> . </p>

  168. اثرات روي و مس بر عملكرد و كيفيت گوجه فرنگي  <p> . </p>

  169. اثرات سولفات آهن و كود دامي بر بهبود تغذيه آهن در گوجه فرنگي  <p> . </p>

  17. كاربرد آناليز تصوير در ميكرومورفولوژي خاك  <p> . </p>

  170. ارائه روشي براي تهيه نقشه پارامترهاي خاك از طريق طيف سنجي  <p> . </p>

  171. ارتباط بين برخي فاكتورهاي خاك مزارع برنج شمال و بردباري ارقام برنج ايراني با كارآيي متفاوت نسبت به عنصر روي در برابر بي كربنات و pH بالا  <p> . </p>

  172. ارزيابي فني و تعيين آرايش بهينه طول و فاصله لترالها در سيستم آبياري قطره اي نواري در محصول گندم  <p> . </p>

  173. ارزيابي فرسايش بادي به روش فائو يونپ در بورالان ماكو استان آذربايجان غربي  <p> . </p>

  174. ارزيابي كيفي تناسب اراضي بر روي محصول چغندر قند در منطقه خدابنده استان زنجان  <p> . </p>

  175. ارزيابي كيفي تناسب اراضي براي كشت آبي محصولات گندم، پنبه و سويا درمنطقه گرگان  <p> . </p>

  176. ارزيابي كيفي تناسب اراضي براي چاي در شرق استان گيلان  <p> . </p>

  177. ارزيابي كيفي تناسب بخشي از اراضي فيرورق ( خوي ) براي محصولات سيب زميني، گوجه فرنگي و ذرت  <p> . </p>

  178. ارزيابي كاربرد عناصر غذايي در كنترل تنش هاي زنده گندم به ويژه پاخوره  <p> . </p>

  179. ارزيابي معدني شدن نيتروژن خاك در سيستم هاي مختلف كشت زراعي و باغي  <p> . </p>

  18. كاربرد آب شور براي توليد گندم تحت رژيم هاي مختلف آبياري  <p> . </p>

  180. ارزيابي چند عصاره گير به منظور تعيين پتاسيم قابل استفاده ذرت در شماري از خاك هاي همدان  <p> . </p>

  181. ارزيابي چند عصاره گير جهت تعيين فسفر قابل استفاده در گياه يونجه  <p> . </p>

  182. ارزيابي و انتخاب ژنوتيپ هاي متحمل گندم نان تحت تنش شوري در منطقه اصفهان  <p> . </p>

  183. ارزيابي و برنامه ريزي كنترل فرسايش در حوزه هاي آبخيز ( مطالعه موردي حوزه آبخيز وهنان همدان )  <p> . </p>

  184. ارزيابي يكنواختي توزيع آب در سيستم آبياري قطره اي – نواري  <p> . </p>

  185. ارزيابي ژنوتيپهاي بومي گندم در شرايط شوري آب وخاك  <p> . </p>

  186. ارزيابي آناليزهاي تك پرمامترگلف جهت تعيين هدايت هيدروليكي اشباع در بالاي سطح ايستابي در خاكي با عمقي  بافت متوسط  <p> . </p>

  187. ارزيابي آزمايشگاهي چندين عصاره گير شيميايي جهت برآورد مس قابل استفاده در بعضي از خاك هاي آهكي استان فارس  <p> . </p>

  188. ارزيابي اثرات سطوح مختلف شوري و نيتروژن بر ميزان تجمع كربوهيدرات و پرولين در گندم  <p> . </p>

  189. ارزيابي ارقام گندم حساس و مقاوم به خشكي از لحاظ قابليت استخراج آب از خاك  <p> . </p>

  19. كاربرد تكنيك هاي فلئورسانس ماوراء بنفش و كاتدولومينسنس در تشخيص كلسيت پدوژنيك  <p> . </p>

  190. ارزيابي تناسب اراضي كيفي محصولات مهم زراعي منطقه تحت خواجه دشت ارزوئيه استان كرمان  <p> . </p>

  191. ارزيابي تناسب اراضي كيفي و كمي گندم، يونجه و مركبات منطقه بم استان كرمان  <p> . </p>

  192. ارزيابي تناسب اراضي بر روي محصولات يونجه و سيب زميني در منطقه ابهر به روش پارامتريك  <p> . </p>

  193. ارزيابي تناسب اراضي براي چغندرقند در دشت سيلاخور لرستان با استفاده از مدل پيوسته فازي و تخمينگر كريجينگ  <p> . </p>

  194. ارزيابي تناسب اراضي دشت آسپاس ( در استان فارس ) جهت كشت و توسعه دانه هاي روغني كلزا، گلرنگ و آفتابگردان  <p> . </p>

  195. ارزيابي تنش شوري درگندم با استفاده از نسبت فلوريسنس متغير به حد اكثر  <p> . </p>

  196. ارزيابي توان توليد خاك با استفاده از شاخص هاي پوشش گياهي  <p> . </p>

  197. ارزيابي توصيه كودي گندم مرودشت در شرايط شور در سروستان فارس  <p> . </p>

  198. ارزيابي تحمل به شوري كولتيوارهاي طالبي در مراحل مختلف رشد  <p> . </p>

  199. ارزيابي حاصلخيزي خاك مراتع با استفاده از شاخص هاي كاركرد شكل زمين (LFA)  <p> . </p>

  2. ( Crocus Sativus L. ) اثر روش و دور آبياري بر طول دوره و مقدار گلدهي زعفران  <p> . </p>

  20. كاربرد تصاوير ماهواره اي در شناسايي ابرهاي گرد و خاكي ناشي از طوفانها  <p> . </p>

  202. ارزيابي روشهاي ماندگار و غير ماندگار در زهكشي در اراضي شاليزاري استان مازندران  <p> . </p>

  203. ارزيابي ساختار مكاني شاخص فرسايش پذيري خاك در منطقه اروميه  <p> . </p>

  204. ارزيابي ضرايب مدلهاي نفوذ آب به خاك، كاستياكف، SCS ، فيليپ و هولتان با استفاده از دادههاي تجربي حاصل از اندازه گيري نفوذ به روش استوانههاي مضاعف در دشت ساوه  <p> . </p>

  205. ارزيابي عملكرد روشهاي كنترل فرسايش و رسوب ( مطالعه موردي حوزه آبخيز پرور – سمنان )  <p> . </p>

  206. ارزيابي عصاره گيرهاي شيميايي جهت تعيين پتاسيم قابل استفاده برنج در بعضي از خاكهاي آهكي استان فارس  <p> . </p>

  207. استفاده از قارچهاي ميكوريزي آربسكولار جهت بهبودشرايط رشد ذرت در يك خاك متراكم  <p> . </p>

  208. استفاده از پوسته برنج به عنوان فيلتر زهكش هاي زيرزميني  <p> . </p>

  209. استفاده از آب درياي خزر براي آبياري تكميلي و توليد جو درشمال ايران  <p> . </p>

  21. كاربرد جذب كننده هاي آلي در اصلاح خاك هاي آلوده به كروم شهرك صنعتي چرمشهر مشهد  <p> . </p>

  210. استفاده از ايزوتوپ 15N در مقاسيه درصد پروتئين و نيتروژن مشتق شده از كود (Ndff) در اندامهاي مختلف گياه كاهو تحت سيستم هاي آبياري قطره اي و فارو  <p> . </p>

  211. استفاده از سامانه هاي سطوح آبگير باران در ذخيره نزولات آسماني به منظور افزايش رطوبت خاك ( مطالعه موردي منطقه چاه تر، شمال استان هرمزگان )   <p> . </p>

  212. استفاده از سديم بيكربنات و DTPA به عنوان عصاره گير همزمان عناصر پر مصرف و كم مصرف در خاكهاي استان اصفهان  <p> . </p>

  213. استفاده از سديم بيكربنات و دي.تي.پي.ا به عنوان عصاره گير همزمان جهت اندازه گيري عناصر خاك  <p> . </p>

  214. استفاده از شبكه عصبي مصنوعي در برآورد ضريب انتشار طولي آلاينده در رودخانه  <p> . </p>

  215. استفاده ازراديوايزوتوپ سزيوم 137- دربررسي فرسايش و رسوب حوزه پخش سيلاب طا سران كبودرآهنگ ( همدان)   <p> . </p>

  216. اشتقاق توابع توليد آب – شوري گندم در منطقه شمال گرگان  <p> . </p>

  217. بهينه سازي تخمين هدايت هيدروليكي، جهت نصب زهكش در اراضي كشاورزي با استفاده از روش كيريجينگ ومقايسه آن با روش پلي گونبندي تيسن، مطالعه موردي منطقه ويس ( شمال شرق اهواز )  <p> . </p>

  218. بي خاك ورزي راهكاري مؤثر براي كشاورزي پايدار  <p> . </p>

  219. بيوفيلتراسيون فاضلاب تصفيه شده شهري در خاك آغشته به كمپوست در آبياري گياه برگ بو  <p> . </p>

  22. كاربرد روش ژئوپدولوژيك و سنجش از دور در ارزيابي قابليت اراضي براي توليد علوفه در حوضه آبخيز روضه چاي اروميه – ايران  <p> . </p>

  220. برهمكنش نيتروژن و پتاسيم بر اجزاء رشد و عملكرد كلزا در شرايط شور  <p> . </p>

  221. برآورد هدايت آبي اشباع با استفاده از اندازه قطر ذرات و جرم مخصوص ظاهري خاك  <p> . </p>

  222. برآورد آبشويي پتاسيم با استفاده از غلظت تعادلي و ضريب ديرآيي پتاسيم  <p> . </p>

  223. برآورد حدود پايداري ( آتربرگ ) با استفاده از خصوصيات فيزيكي و شيميايي قابل دسترس خاك  <p> . </p>

  224. برآورد رطوبت خاك با استفاده از مدل SWAT مطالعه موردي آبخيز امامه – لتيان  <p> . </p>

  225. برآورد ظرفيت تبادل كاتيوني خاك با استفاده از توابع انتقالي  <p> . </p>

  226. برآورد غلظت كلرايد با استفاده از هدايت الكتريكي عصاره اشباع در چند نمونه خاك شور اطراف دامغان  <p> . </p>

  227. بررسي فرمهاي مختلف آهن در يك توالي لس – پالئوسول و رابطه آن با تكامل خاك  <p> . </p>

  228. بررسي فراواني ازتوباكتر در ريزوسفر برخي از گياهان زراعي در مراحل مختلف رشد  <p> . </p>

  229. بررسي قابليت استفاده از مدل كمي – تجربي MMF به منظور مطالعات فرسايش خاك  <p> . </p>

  23. كاربرد سيستم اطلاعات جغرافيايي و داده هاي ماهواره اي در پهنه بندي ميزان فرسايش پذيري خاك  <p> . </p>

  230. بررسي كيفيت پساب هاي فاضلاب شهري و صنعتي و اثرات آنها بر خاك و آب و گياه در ايران  <p> . </p>

  231. بررسي كيفيت پساب شركت ذوب آهن اصفهان و اثرات آن بر خاك، آب و سبزيجات اراضي كشاورزي  <p> . </p>

  232. بررسي كارايي كود بيولوژيك فسفات » بارور 2 «بركميت وكيفيت چغندرقند  <p> . </p>

  233. بررسي كاربرد هيدروژل پليمري سوپرجاذب روي كاهش اثرات تنش خشكي در سويا و باكتري ريزوبيوم تحت شرايط گلخانه اي  <p> . </p>

  234. بررسي مقاومت به شوري قلمه هاي ارقام مختلف انار در يزد  <p> . </p>

  235. بررسي مكانيسم تشكيل افق پتروكلسيك در خاك هاي آبرفتي فشند  <p> . </p>

  236. بررسي منشاء و اثرات تيمارهاي حرارتي بر قابليت مغناطيسي خاك هاي استان كهگيلويه و بوير احمد  <p> . </p>

  237. بررسي ميكرومورفولوژيكي اشكال مختلف كربنات كلسيم ثانويه در توالي لس – پالئوسول منطقه ناهارخوران گرگان  <p> . </p>

  238. بررسي ميزان فرسايش و توليد رسوب در دو نوع كاربري جنگل و زراعت به روش EPM  <p> . </p>

  239. بررسي ميزان كود اوره مورد نياز گندم (لاين اميدبخش) متحمل به شوري در سطوح مختلف شوري آب آبياري  <p> . </p>

  24. مقايسه كارايي برخي سويه هاي بومي ريزوبيوم همزيست لوبيا در تثبيت ازت در استان اصفهان  <p> . </p>

  240. بررسي ميزان كود سولفات پتاسيم مورد نياز لاين اميد بخش متحمل به شوري گندم درسطوح مختلف شوري آب آبياري  <p> . </p>

  241. بررسي ميزان تنفس ميكروبي در دو نمونه خاك پس از افزودن بقاياي گندم، يونجه وگوجه فرنگي  <p> . </p>

  242. بررسي ميزان جذب عناصر سمي موجود درپساب صنايع مس كرمان بوسيله چند گياه دارويي و زراعي  <p> . </p>

  243. بررسي ماكزيمم شاخص فرسايندگي بارش در استان اصفهان  <p> . </p>

  244. بررسي محلول پاشي توام كودهاي ريزمغذي و سموم علف كش روي محصول گندم آبي  <p> . </p>

  245. بررسي معادلات جذب سطحي بور در خاك هاي رده اينسپتي سول  <p> . </p>

  246. بررسي نقش فاكتورهاي خاكي بر پوشش گياهي مراتع حوزه كسيليان  <p> . </p>

  247. بررسي نقش فرم هاي رويشي گياهي در توليد رواناب و رسوب در اراضي مرتعي  <p> . </p>

  248. بررسي نقش هدايت الكتريكي بر شاخص هماوري رسها در مناطق فرسايش يافته كندوران ( استان هرمزگان )  <p> . </p>

  249. بررسي نقش پتاسيم بر پارامترهاي سينتيكي جذب ريشه در مراحل مختلف رشد گندم  <p> . </p>

  25. مقايسه لاينهاي اميد بخش گندم در شرايط تنش شوري  <p> . </p>

  250. بررسي نقش تالاب و نوسانات سطح سفره آب زير زميني بر پتانسيل احياء و فرمهاي مختلف آهن  <p> . </p>

  251. بررسي نقش تالاب و نوسانات سطح سفره آب زيرزميني بر برخي خصوصيات فيزيكي، شيميايي، مورفولوژيكي و مينرالوژيكي خاك در دشت گندمان استان چهارمحال و بختياري  <p> . </p>

  252. بررسي نقش رس ها در وقوع لغزش هاي بخش خورش رستم خلخال ( استان اردبيل )  <p> . </p>

  253. بررسي چگونگي مصرف كودهاي نيتروژنه، فسفره و پتاسه در شرايط شور  <p> . </p>

  254. بررسي چگونگي افزايش و تخليه فسفر در خاك  <p> . </p>

  255. بررسي چرخه كربن در انواع مواد آلي و اثرات آن بر روي برخي از خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك  <p> . </p>

  256. بررسي همدماهاي جذب فسفر در برخي از خاك هاي همدان و شمال كشور  <p> . </p>

  257. بررسي و مقايسه چند ماده جاذب رطوبت بر قدرت نگهداري و پتانسيل آب در خاك  <p> . </p>

  258. بررسي و مقايسه تراوش جانبي كود نيتروژني در سيستم هاي كود آبياري قطره اي و باراني با استفاده از فناوري ايزوتوپ نيتروژن 15  <p> . </p>

  259. بررسي و مطالعه چگونگي تشكيل خاكهاي آلفي سول جنگل خيرودكنار نوشهر ( استان مازندران )1  <p> . </p>

  26. مقايسه مقادير اندازه گيري و پيش بيني شده هدايت هيدروليكي خاك توسط مدلهاي ROSETTA و UNSATK در برخي ازخاكهاي موجود در بانك اطلاعاتي UNSODA  <p> . </p>

  260. بررسي و مطالعه خصوصيات كاني شناسي خاك هاي جنگلي خيرودكنار نوشهر ( استان مازندران )  <p> . </p>

  261. بررسي و مطالعة اثر ازت و باكتري ريزوبيوم جاپونيكم ( Brady Rhizobium japonicum )برروند پر شدن دانة سويا در خوزستان  <p> . </p>

  262. بررسي و تعيين دور آبياري و ضرايب رطوبتي خاك در ماههاي حداكثر دور آبياري در مزارع نيشكر مركز تحقيقات نيشكر اهواز  <p> . </p>

  263. بررسي ويژگي هاي كاني شناسي اراضي ايستگاه تحقيقات ديم و حفاظت خاك كوهين  <p> . </p>

  264. بررسي ويژگي هاي جذب سطحي فسفر در برخي خاك هاي تحت كشت نيشكر در منطقه شعيبيه خوزستان  <p> . </p>

  265. بررسي ويژگي هاي خاك، شيب و ارتفاع رويشگاه بنه ( Pistacia mutica )در ارتفاعات قلاجه استان كرمانشاه  <p> . </p>

  266. بررسي ويژگيهاي خاك در سه منطقه داراي فرسايش تونلي در جنوب و شرق استان فارس  <p> . </p>

  267. بررسي واجذبي مس بومي و افزوده شده به خاكهاي آهكي با استفاده از معادله هاي سينتيكي  <p> . </p>

  268. بررسي گونه آتريپلكس بر روي خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك در مسير اتوبان تهران – قم  <p> . </p>

  269. بررسي گياه پالايي برخي از خاك هاي آلوده به كريزين در تالاب شادگان، خوزستان  <p> . </p>

  27. مقايسه مدل هاي » رگراسيون چند متغيره تطبيقي » و » شبكه هاي عصبي مصنوعي » در پيش بيني آب قابل جذب گياه  <p> . </p>

  270. بررسي پتانسيل توليد رسوب در حوزه آبخيز افرينه( استان لرستان ) با استفاده از مدل هيدروفيزيكي  <p> . </p>

  271. بررسي پراكنش فرسايش آبكندي دراقاليم مختلف استان همدان  <p> . </p>

  272. بررسي پراكنش تيپ هاي پوشش گياهي تحت خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك با استفاده از تحليل هاي آماري چند متغيره  <p> . </p>

  273. بررسي آلوده شدن خاك و آب در اثر مصرف آفت كش هاي شيميايي كشاورزي با دستگاه FTIR (مطالعه موردي منطقه اسماعيل آباد در غرب دشت قزوين)  <p> . </p>

  274. بررسي آلودگي برخي خاكهاي كشاورزي ايران به كادميوم و سرب  <p> . </p>

  275. بررسي آماري هدر رفت ازت در اراضي جنگلي حوزه كسيليان  <p> . </p>

  276. بررسي افزايش عملكرد با بهينه سازي مصرف كود نيتروژن و تلقيح بذر با باكتري در سويا  <p> . </p>

  277. بررسي امكان كاشت لوبيا با مصرف كود حيواني بعنوان كشت دوم در اراضي شاليزار مازندران  <p> . </p>

  278. بررسي امكان كاشت لوبيا سبز با مصرف كود حيواني بعنوان كشت دوم در اراضي شاليزار مازندران  <p> . </p>

  279. بررسي امكان پالايش سرب و روي توسط آفتابگردان و كلزا در يك خاك آلوده اصفهان  <p> . </p>

  28. مقايسه چند مايه تلقيح حاوي باكتري هاي ريزوبيوم بومي بر رشد و عملكرد باقلا در ايران  <p> . </p>

  280. بررسي امكان استفاده از خاك فسفات به جاي كود فسفاته در زراعت كلزا درمنطقه دزفول  <p> . </p>

  281. بررسي امكان استفاده از روش تقطير مستقيم براي اندازهگيري درصد نيتروژن كل خاك  <p> . </p>

  282. بررسي امكان استحصال هرز آب در سطح عرصه هاي حساس بفرسايش با كاربرد پسمانده هاي شاليزارها  <p> . </p>

  283. بررسي امكان جايگزيني كودهاي شيميايي ازته با مايه تلقيح مزوريزوبيوم در زراعت نخود ديم كردستان  <p> . </p>

  284. بررسي امكان حذف سلينوم از آزمايش تعيين ازت در تجزيه گياه  <p> . </p>

  285. بررسي اثر كم آبياري به روش جويچه اي يك در ميان بر عملكرد ذرت دانه اي در شمال خوزستان  <p> . </p>

  286. بررسي اثر كاربرد كودهاي آلي غني شده در تغذيه آهن در ذرت در شرايط گلخانه اي  <p> . </p>

  287. بررسي اثر كاربرد مالچ لاستيكي در افزايش كارايي مصرف آب ( WUE )و برخي خصوصيات كمي محصول در زراعت طالبي  <p> . </p>

  288. بررسي اثر كاربرد سولفات مس در گندم در شرايط آب شور  <p> . </p>

  289. بررسي اثر مقادير مختلف كود ازته و پتاسيمي و زمانهاي مختلف آبياري بر روي پنبه رقم ساحل  <p> . </p>

  29. مقايسه چهار ايزوترم جذبي براي پيش بيني نگهداري روي در خاك هاي آهكي و روابط بين ضرايب آنها با خصوصيات خاك   <p> . </p>

  290. بررسي اثر مقادير مختلف نيتروژن، فسفر و پتاسيم بر عملكرد و اجزاي عملكرد سيب زميني  <p> . </p>

  291. بررسي اثر منبع و سطوح كود نيتروژن در رژيم هاي مختلف آبياري بر ميزان نيترات باقيمانده خاك هاي زير كشت ذرت  <p> . </p>

  292. بررسي اثر منبع و سطوح كود نيتروژن در رژيم هاي مختلف آبياري بر ميزان نيترات باقيمانده خاك هاي زير كشت ذرت  <p> . </p>

  293. بررسي اثر مواد آلي مختلف بر مقدار Zn قابل جذب در خاكهاي مختلف  <p> . </p>

  294. بررسي اثر مواد آلي از منابع مختلف بر خواص فيزيكي خاك  <p> . </p>

  295. بررسي اثر مواد آلي از منابع مختلف بر خواص شيميايي خاك و عملكرد محصول  <p> . </p>

  296. بررسي اثر ماده شيميايي پلي اكريل آميد بر پايداري خاكدانه ها در حالت خشك و مرطوب  <p> . </p>

  297. بررسي اثر محلول پاشي عناصر ميكرو و دور آبياري بر گياه پنبه در استان گلستان  <p> . </p>

  298. بررسي اثر چهارگونه از قارچ هاي ميكوريز آربوسكولار در عملكرد پياز در شرايط مزرعه با خاك شور  <p> . </p>

  299. بررسي اثر نوع و مقدار مصرف كودهاي آلي بر پايداري خاكدانه ها در استان خوزستان  <p> . </p>

  3. ( DEM) بمنظور افزايش دقت مدل ارتفاعي رقومي زمين GIS توسعه يك مدل شي گرا در محيط  <p> . </p>

  30. مقايسه پايداري خاكدانه ها درافق ژنتيكي پروفيل خاك اراضي سورشجان  <p> . </p>

  300. بررسي اثر وضعيت هاي مختلف پوشش گياهي و جهت شيب بر حاصلخيزي خاك  <p> . </p>

  302. بررسي اثر تنش خشكي بر عملكرد واجزاء عملكرد ارقام كلزا  <p> . </p>

  303. بررسي اثر تاريخ كاشت بر عملكرد 4 رقم هيبريد آفتابگردان در شرايط شور  <p> . </p>

  304. بررسي اثر تغذيه برگي روي، مقادير و منابع مختلف كودهاي نيتروژني بر ميزان تجمع نيترات در كاهو  <p> . </p>

  305. بررسي اثر حذف آبياري در مراحل مختلف رشد بر روي عملكرد و كلروفيل برگ انگور  <p> . </p>

  306. بررسي اثر ريزوسفر گياه برنج بر شكلهاي فسفر معدني در خاكهاي شاليزاري شمال ايران  <p> . </p>

  307. بررسي اثر سوش هاي باكتري ريزوبيوم بر برخي صفات ريشه و غده بندي در ژنوتيپ هاي لوبيا چيتي  <p> . </p>

  308. بررسي اثر سطوح مختلف فسفر و شوري خاك بر همزيستي قارچ ميكوريز وزيكولار – آربوسكولار در گياه شبدر  <p> . </p>

  309. بررسي اثر سطوح مختلف ماندابي خاك بر عملكرد ارقام گندم  <p> . </p>

  31. مقايسه اثر بخشي تعدادي از كودهاي آهن داخلي و خارجي از نظر پايداري در خاك و جذب به وسيله گياه  <p> . </p>

  310. بررسي اثرات كم آبياري و تعيين كارايي مصرف آب كلزا در مشهد  <p> . </p>

  311. بررسي اثرات كاربرد كود دامي و عناصر ريزمغذي (آهن، روي و بر) بر خصوصيات كمي و كيفي طالبي سمسوري  <p> . </p>

  312. بررسي اثرات كاربرد كود دامي و عناصر ريزمغذي (آهن، روي و بر) بر خصوصيات كمي و كيفي طالبي سمسوري  <p> . </p>

  313. بررسي اثرات كاربرد مقادير مختلف ازت و پتاسيم بر عملكرد گوجه فرنگي  <p> . </p>

  314. بررسي اثرات مقادير مختلف كود روي در شرايط متغير فسفر بر عملكرد و برخي خصوصيات كيفي سيب زميني  <p> . </p>

  315. بررسي اثرات مقادير مختلف نيتروژن، آهن و رووي بر خصوصيات كمي ذرت علوفه اي (رقم S.C 704) در استان مركزي  <p> . </p>

  316. بررسي اثرات مقادير و منابع مختلف پتاسيم بر عملكرد و رشد رويشي پنبه  <p> . </p>

  317. بررسي اثرات منيزيم و پتاسيم در خصوصيات كمي و كيفي گوجه فرنگي  <p> . </p>

  318. بررسي اثرات منابع كود ازته بر عملكرد كمي و كيفي دانه گندم  <p> . </p>

  319. بررسي اثرات منابع و مقادير مختلف پتاسيم در زراعت كلزا در شاهرود  <p> . </p>

  32. مقايسه بافت و كلاس بافت خاك تعيين شده به روش هيدرومتر با تعداد قرائت هاي مختلف  <p> . </p>

  320. بررسي اثرات متقابل سويه هاي ريزوبيومي حل كننده فسفات و قارچ هاي ميكوريزي اربوسكولار بر كلنيزاسيون ريشه و جذب عناصر غذايي گياه عدس  <p> . </p>

  321. بررسي اثرات محلول پاشي آهن، روي و مس بر خصوصيات كمي و كيفي آفتابگردان هيبريد هايسان 33 در شرايط كشت دوم در منطقه خوي  <p> . </p>

  322. بررسي اثرات محلول پاشي ازت، بور و روي بر افزايش عملكرد و بهبود كيفيت سيب گلاب  <p> . </p>

  323. بررسي اثرات محلولپاشي عناصر روي، بر و آهن بر عملكرد كمي و كيفي ارقام كلزا  <p> . </p>

  324. بررسي اثرات مصرف برگي عناصر ريزمغذي بر خصوصيات كمي و كيفي ذرت سيلوئي 704 در منطقه خوي  <p> . </p>

  325. بررسي اثرات مصرف عناصر پر مصرف و كم مصرف و كود حيواني بر عملكرد دو رقم پياز  <p> . </p>

  326. بررسي اثرات گوگرد و تيوباسيلوس به همراه ريزمغذي ها بر صفات كمي و كيفي انگور  <p> . </p>

  327. بررسي اثرات پتاسيم و منيزيم روي كميت و كيفيت يونجه  <p> . </p>

  328. بررسي اثرات آهن و روي بر عملكرد و خواص كيفي انگور رقم عسكري در شهرستان جهرم  <p> . </p>

  329. بررسي اثرات ازت و فسفر بر عملكرد دانه گلرنگ در شرايط ديم نيمه گرمسيري  <p> . </p>

  33. مقايسه برخي از خصوصيات و رده بندي خاك هاي غالب استان هاي چهارمحال و بختياري و اصفهان  <p> . </p>

  330. بررسي اثرات استفاده از آبهاي غير متعارف ( شور و لب شور ) با استفاده از سيستم آبياري زيرزميني سفالي در كشت گلخانه اي گوجه فرنگي  <p> . </p>

  331. بررسي اثرات باقيمانده تغذيه پداژكهاي گلايل بامقادير و منابع مختلف پتاسيم و عناصر كم مصرف بر عملكرد كمي و كيفي گل خاصل از پداژه ها در سال بعد  <p> . </p>

  332. بررسي اثرات باقيمانده خاك فسفات با كرت هاي دائم در الگوي كشت كلزا – گندم  <p> . </p>

  333. بررسي اثرات تنش رطوبتي بر عملكرد كارايي مصرف آب درژنوتيپ هاي لوبيا  <p> . </p>

  334. بررسي اثرات خواص فيزيكوشيميايي خاك بر پراكنش گونه هاي گياهي در منطقه جنوب خراسان ( زيركوه قاين )  <p> . </p>

  335. بررسي اثرات روي، آهن و منگنز بر غلظت عناصر كم مصرف در گندم هامون  <p> . </p>

  336. بررسي اثرات سطوح مختلف گوگرد و روي بر خواص كمي و كيفي ذرت دانه اي  <p> . </p>

  337. بررسي اثرات سطوح مختلف بر و روي بر برخي صفات كمي و كيفي كلزا  <p> . </p>

  338. بررسي اثرات سطوح مختلف شوري و نيتروژن بر جذب عناصر غذايي در گندم  <p> . </p>

  339. بررسي اثرات غلظت و زمان محلول پاشي كلرور كلسيم بر روي صفات كيفي دو رقم انگور قزل اوزوم و ريش بابا  <p> . </p>

  34. مقايسه توابع انتقالي رگرسيوني چندمتغيره و شبكة عصبي مصنوعي برنامه ROSETTA در برآورد منحني رطوبتي خاكهاي آهكي  <p> . </p>

  340. بررسي بر هم كنش باكتري Rhizobium trifolii و قارچ آربسكولار ميكوريزاي Glomus intraradices بر رشد و جذب فسفر و ازت توسط شبدر برسيم  <p> . </p>

  341. بررسي برخي فاكتورهاي تغذيه اي بر كنترل بيماري پاخوره گندم  <p> . </p>

  342. بررسي برخي از خصوصيات مرفولوژيك و فيزيولوژيك Rhizobium leguminosarum bv. Viciae در مناطق زير كشت باقلا در ايران  <p> . </p>

  343. بررسي برخي تغييرات فيزيكي و شيميائي خاكهاي مرتعي تبديل شده به اراضي ديم در حوزه دوجاق چاي استان اردبيل  <p> . </p>

  344. بررسي تلفيق روشهاي مكانيكي و بيولوژيكي در كاهش رواناب و رسوب اراضي مرتعي استان كهگيلويه و بويراحمد  <p> . </p>

  345. بررسي تنوع و جمعيت سودوموناس هاي فلورسنت در برخي از خاكهاي ايران  <p> . </p>

  346. بررسي تناسب اراضـي براي محصولات تحت آبيــاري با استفاده از سنجش از دور ( R.S )و سامانههاي اطلاعات جغرافيايي ( G.I.S )درمنطقة ورامين  <p> . </p>

  347. بررسي توان انحلال فسفاتهاي نامحلول آلي توسط باكتريهاي جنس آزوسپيريلوم بومي خاكهاي ايران  <p> . </p>

  348. بررسي توان توليد آنزيم – ACC دآميناز در سويه هاي ريزوبيومي بومي خاكهاي ايران  <p> . </p>

  349. بررسي توان زيست انباشتگي سرب در گياه علف شور پيرامون بزرگراه رزن – همدان  <p> . </p>

  35. مقايسه تغذيه گياه از طريق محلول پاشي و محيط ريشه بر رشد گياه لوبيا چشم بلبلي  <p> . </p>

  350. بررسي توانايي چند گونه زراعي در تخليه پتاسيم قابل جذب خاك ريزوسفري  <p> . </p>

  351. بررسي تورم رس ها، به عنوان ابزار شناسايي  <p> . </p>

  352. بررسي توزيع رطوبت در جويچه هاي آبياري نشده در آبياري شياري به روش يك در ميان  <p> . </p>

  353. بررسي تأثير كودهاي فسفره شيميايي و ميكروبي در عملكرد و اجزاء عملكرد ذرت  <p> . </p>

  354. بررسي تأثير كاربرد هيدروژلهاي سوپرجاذب به منظوركاهش تنش خشكي در سويا  <p> . </p>

  355. بررسي تأثير مايه تلقيح ريزوبيومي در افزايش جذب عناصر غذايي كم مصرف در زراعت نخود  <p> . </p>

  356. بررسي تأثير آبياري و كود نيتروژنه بر عملكرد كلزا ( رقم پائيزه )  <p> . </p>

  357. بررسي تأثير رژيم هاي مختلف آبياري بر عملكرد گندم  <p> . </p>

  358. بررسي تأثير طول نوار آبده در يكنواختي توزيع آب و كود در سيستم آبياري قطره اي – نواري  <p> . </p>

  359. بررسي تاثير كودهاي ارگانيك، شيميايي و تلفيقي بر رشد نهالهاي بلند مازو، افراپلت و توسكا در نهالستان كلوده آمل  <p> . </p>

  36. مقايسه دو منبع كودي اوره و اوره با پوشش گوگردي (SCU) از نظر افزايش كارآيي نيتروژن در خاكهاي بافت سبك كرج  <p> . </p>

  360. بررسي تاثير كاربرد ماده آلي و گوگرد بر قابليت جذب فسفر و عناصر كم مصرف در خاك  <p> . </p>

  361. بررسي تاثير كاربرد ريزمغذيهاي بر و روي بر عملكرد و اجزاء آن در ذرت دانه اي  <p> . </p>

  362. بررسي تاثير كاشت آتريپلكس برخاك مراتع منطقه مراوه تپه  <p> . </p>

  363. بررسي تاثير مقادير مختلف كود ازته و تقسيط آن بر كميت و كيفيت چغندرقند  <p> . </p>

  364. بررسي تاثير مقادير مختلف بر و مواد آلي عملكرد كمي و كيفي چغندرقند در آذربايجان غربي  <p> . </p>

  365. بررسي تاثير مقادير و منابع مختلف پتاسيم بر عملكرد كمي و كيفي چغندر قند زمستانه دزفول  <p> . </p>

  366. بررسي تاثير مقدار و فرم نيتروژن در پوسيدگي ريشه چغندرقند  <p> . </p>

  367. بررسي تاثير منابع كود آلي بر درصد كلنيزاسيون ميكوريزي درريشه پياز  <p> . </p>

  368. بررسي تاثير منابع مختلف كود نيتروژن بر عملكرد كمي و كيفي گندم  <p> . </p>

  369. بررسي تاثير منابع مختلف كود آلي بر كميت و كيفيت پياز  <p> . </p>

  37. مقايسه سويه هاي مختلف باكتري بردي ريزوبيوم ژاپنيكوم از نظر توان تثبيت بيولوژيك ازت و غده بندي در مراحل ابتدائي رشد گياه سويا به روش ايزوتوپي ازت A-value method) 15)  <p> . </p>

  370. بررسي تاثير منابع مختلف كود ازته بر عملكرد كلزا  <p> . </p>

  371. بررسي تاثير منابع و مقادير مختلف كود آلي بر عملكرد و كيفيت محصول سويا  <p> . </p>

  372. بررسي تاثير منابع و مقادير مختلف مواد آلي بر برخي خصوصيات خاك و عملكرد گندم و سيب زميني  <p> . </p>

  373. بررسي تاثير منابع و مقادير ازت بر عملكرد گندم در كلاس هاي مختلف شوري خاك  <p> . </p>

  374. بررسي تاثير موقعيت شكل اراضي و عمق سفره آب زير زميني در تشكيل خاك هاي مالي سولز در ايستگاه تحقيقاتي خركه – استان كردستان  <p> . </p>

  375. بررسي تاثير موليبدن بر عملكرد و ميزان پروتئين گندم  <p> . </p>

  376. بررسي تاثير مواد آلي از منابع مختلف بر خواص فيزيك وشيميايي خاك  <p> . </p>

  377. بررسي تاثير مواد آلي از منابع مختلف بر خواص فيزيكو – شيميايي خاك و عملكرد ذرت دانه اي  <p> . </p>

  378. بررسي تاثير مارن هاي قرمز بر كيفيت نهشته هاي كواترنري در ناحيه حصار وليعصر آوج قزوين  <p> . </p>

  379. بررسي تاثير متقابل كيفيت و مقدار ماده آلي و سطوح نيتروژن مصرفي بر عملكرد سيب زميني  <p> . </p>

  38. مقايسه سيستم آبياري قطره اي نواري و سطحي از طريق سطوح مختلف نياز آبي بر عملكرد چغندرقند  <p> . </p>

  380. بررسي تاثير محلول پاشي عناصر ميكرو بر عملكرد، غلظت عناصر غذايي در برگ و كيفيت ميوه ليموترش  <p> . </p>

  381. بررسي تاثير مصرف گوگرد و منيزيم بر عملكرد و جذب عناصر غذايي در ذرت  <p> . </p>

  382. بررسي تاثير مصرف گوگرد و مايه تلقيح باكتري هاي تيوباسيلوس بر درصد كلنيزاسيون ريشه گندم توسط قارچ هاي ميكوريز Glomus mosseae و Glomus intraradices   <p> . </p>

  383. بررسي تاثير نيتروژن بر عملكرد و برخي خصوصيات كيفي سه رقم كلزا در شرق مازندران  <p> . </p>

  384. بررسي تاثير ويژگيهاي فيزيكي – شيميائي و نفوذپذيري خاك بر گسترش فرسايش تونلي در شهرستان لامرد، جنوب استان فارس  <p> . </p>

  385. بررسي تاثير پالاينده هاي آلي بر تجزيه شيميايي و زيستي علف كش آترازين در خاك  <p> . </p>

  386. بررسي تاثير آبياري مطلوب بر ميزان عملكرد توتون در مقايسه با شرايط ديم  <p> . </p>

  387. بررسي تاثير اضافه كردن كود شيميايي بر رهاسازي فسفر در تعدادي از خاك هاي استان همدان  <p> . </p>

  388. بررسي تاثير درصد نمكهاي محلول در خاك، مساحت و شيب حوزه آبخيز خندق در ايجاد فرسايش خندقي در منطقه سوق   <p> . </p>

  389. بررسي تاثير سه منبع كود نيتروژني بر عملكرد كمي و كيفي ذرت  <p> . </p>

  39. مقايسه سيستم آبياري قطره اي نواري و سطحي از طريق سطوح مختلف نياز آبي بر عملكرد ذرت  <p> . </p>

  390. بررسي تاثير سه روش آبياري غرقابي، باراني و تحت مكش بر سبز شدن بذر و رشد گياهچه ذرت ( .Zea mays L )  <p> . </p>

  391. بررسي تاثير سيليسيم (Si) بر عملكرد و ميزان پروتئين گندم  <p> . </p>

  392. بررسي تاثير سطوح مختلف كودهاي نيتروژن دار اسيدي بر ميزان عملكرد و كيفيت سيب زميني بذري  <p> . </p>

  393. بررسي تاثير سطوح مختلف و تقسيط پتاس بر كميت و كيفيت توتونهاي گرمخانه اي  <p> . </p>

  394. بررسي تاثير سطوح مختلف باگاس و فيلتر كيك بر روي آهن، منگنز و مواد آلي خاك هاي آهكي تحت كشت نيشكر  <p> . </p>

  395. بررسي تاثير سطوح مختلف تنش خشكي خاك بر روابط آبي دو ژنوتيپ يونجه يكساله بومي ايران  <p> . </p>

  396. بررسي تاثير سطوح و روش هاي مختلف مصرف سولفات روي و اسيد بوريك بر عملكرد، كيفيت و جذب عناصر غذايي در دو رقم ذرت دانه اي  <p> . </p>

  397. بررسي تاثير عناصر غذايي آهن، روي، منيزيم و پتاسيم بر عملكرد و اجزاء عملكرد ذرت (رقم 704)  <p> . </p>

  398. بررسي تاثير غلظت و زمان محلول پاشي كلريد كلسيم بر عملكرد، كيفيت و ماندگاري ميوه توت فرنگي در دو شرايط نگهداري  <p> . </p>

  399. بررسي تاثير غني سازي بذر با پتاسيم بر مقاومت بذور زيره سبزه در برابر تيمارهاي مختلف شوري در مرحله جوانه زني  <p> . </p>

  4. Bradyrhizobium Japonicum در مطالعه تنوع SucA و TopA استفاده از كاوشگرهاي  <p> . </p>

  40. مقايسه ساختمان و تخلخل برخي از خاك هاي زراعي خوزستان با اراضي بكر به كمك دستگاه Axial X-Ray Tomography  <p> . </p>

  400. بررسي تاثيرات مواد آلي از منابع مختلف بر خواص فيزيكو – شيميايي خاك و عملكرد محصول (مطالعه موردي استان بوشهر) ارزيابي درون شيشه اي ( Invitro )اثرات كاربرد سويه هاي ريزوبيومي برتر مولد IAA بر شاخص هاي رشد گياه گندم  <p> . </p>

  402. بررسي تجمع نيترات در خاك تحت مديريت هاي مختلف آبياري و كوددهي نيتروژن در زراعت چغندر قند  <p> . </p>

  403. بررسي تحول كانيهاي رسي و ارتباط آن با شكلهاي مختلف پتاسيم در ايستگاه تحقيقاتي خركه استان كردستان  <p> . </p>

  404. بررسي تركيب كاني شناسي رس در خاك هاي آهكي جزيره كيش  <p> . </p>

  405. بررسي تغييرات فصلي شوري و حركت املاح در اراضي تحت كشت نيشكر خوزستان  <p> . </p>

  406. بررسي تغييرات كربن آلي خاك در اثر تبديل مراتع به اراضي ديم كم بازده  <p> . </p>

  407. بررسي تغييرات برخي از ويژگيهاي فيزيكو شيميايي خاك در اثر تبديل مراتع به اراضي ديم كم بازده  <p> . </p>

  408. بررسي تغييرات خصوصيات فيزيكوشيميايي خاك سطحي در عرصه پخش سيلاب ايستگاه سهرين ـقره چريان زنجان   <p> . </p>

  409. بررسي تغييرات خصوصيات فيزيكي خاك به منظور افزايش ذخيره نزولات آسماني در پروفيل خاك با استفاده از كود حيواني، كاه و كلش و اسفنج  <p> . </p>

  41. مقايسه شش عصاره گير براي ارزيابي روي قابل جذب گياه گندم و غلظت بحراني روي در مطالعه گلخانه اي در تعدادي از خاك هاي استان خراسان  <p> . </p>

  410. بررسي تغييرات شوري خاك به كمك تصاوير ماهواره اي و سامانه اطلاعات جغرافيائي در دشت قهاوند ( استان همدان )  <p> . </p>

  411. بررسي جمعيت هاگ و آلودگي ريشه به قارچهاي ميكوويز – اربسكولار (AM) در گياه پوآ (Poa bullbosa) و ارتباط آن با بافت خاك  <p> . </p>

  412. بررسي حركت توأم آب با سولفات و كلرايد در خاك  <p> . </p>

  413. بررسي خاك ها و كاني هاي رسي دشت كوشكك استان فارس  <p> . </p>

  414. بررسي خصوصيات فيزيكوشيميايي، مورفولوژيكي و كاني شناسي خاك هاي منطقه مبارك آباد قيروكارزين – استان فارس  <p> . </p>

  415. بررسي خصوصيات فيزيكي، شيميايي و منيرالوژي خاكهاي شور و سديمي شرق اصفهان  <p> . </p>

  416. بررسي خصوصيات ميكرومرفولوژيكي و SEM املاح و گچ در خاك هاي سرشار از گچ منطقه بم  <p> . </p>

  417. بررسي خصوصيات ريخت شناسي، فيزيكي، شيميائي و كاني شناسي خاك هاي دشت اشتهارد  <p> . </p>

  418. بررسي دلايل بر هم كنش اهن و منگنز در نخود در يك خاك آهكي استان فارس  <p> . </p>

  419. بررسي دانه بندي، كاني شناسي و شكل شناسي تپه هاي ماسه بادي غرب ايرانشهر  <p> . </p>

  42. مقايسه عملكرد و اجزاي عملكرد 20 رقم و لاين گندم در شرايط شور و غير شور استان قم  <p> . </p>

  420. بررسي رفتار فسفر در برخي خاك هاي آهكي دشت مشهد  <p> . </p>

  421. بررسي رفتار تورمي پليمرهاي سوپرجاذب در سيكل هاي متناوب تر و خشك شدن  <p> . </p>

  422. بررسي رفتار شيميايي عنصر روي در خاك هاي زير تاثير شوري  <p> . </p>

  423. بررسي روابط كميت به شدت (Q/I) پتاسيم در تعدادي از خاك هاي زير كشت چغندرقند آذربايجان غربي  <p> . </p>

  424. بررسي روابط همبستگي بين غلظت عناصر غذايي برگ و شاخص هاي كيفي گل رز در شمال خوزستان  <p> . </p>

  425. بررسي روابط بين خصوصيات خاك و ريزجانداران حل كننده فسفات در خاك هاي استان گيلان  <p> . </p>

  426. بررسي روش كود كاري نواري با استفاده از كود اوره و تاثير آن بر عملكرد و مقدار قند چغندر قند  <p> . </p>

  427. بررسي روش و ميزان مصرف عناصر ريزمغذي در زراعت كلزا در شهرستان كرمانشاه  <p> . </p>

  428. بررسي روشهاي سنتي حفاظت آب و خاك در استان آذربايجانغربي  <p> . </p>

  429. بررسي رابطه واحدهاي اراضي و پوشش گياهي در لوت شمالي  <p> . </p>

  43. مقايسه عملكرد و جذب ازت در لوبيا تحت تأثير تلقيح با ريزوبيوم، مصرف كود ازته و ريزوبيوم بومي خاك  <p> . </p>

  430. بررسي رابطه بين قدرت يوني و هدايت الكتريكي در محلول خاك هاي شور  <p> . </p>

  431. بررسي رابطه بين توزيع رطوبت خاك، شاخصهاي يكنواختي توزيع آب و ويژگيهاي فيزيكو شيميائي خاكدر محصولات مختلف  <p> . </p>

  432. بررسي رابطه بين تيپ هاي گياهي گونه هاي مختلف پسته وحشي با خاك در استان كهگيلويه و بويراحمد  <p> . </p>

  433. بررسي شكل هاي معدني فسفر در چند خاك آهكي انتخابي استان فارس  <p> . </p>

  434. بررسي شدت و يكنواختي بارش در شبيه ساز باران و فرسايش پژوهشكده حفاظت خاك و آبخيزداري كشور  <p> . </p>

  435. بررسي علل ايجاد فرسايش آبكندي در يك اكوسيستم خشك بياباني مطالعه موردي : شهرستان لامرد  <p> . </p>

  436. بررسي علل شوري و قلياييت خاكهاي منطقه كال شور نيشابور  <p> . </p>

  437. بررسي عملكرد و كيفيت دانه سويا تحت تاثير كودهاي گوگردي و منيزيمي   <p> . </p>

  438. بررسي عملكرد ارقام گندم دوروم در شرايط شوري در منطقه يزد  <p> . </p>

  439. بررسي عوامل مهم و موثر بر شور شدن خاكهاي دشت انار كرمان  <p> . </p>

  44. مقايسه عصاره گيرهاي شيميايي مختلف جهت استخراج پتاسيم در خاكهاي آهكي ماندابي استان فارس  <p> . </p>

  440. بررسي عوامل موثر بر فرسايش پذيري در خاك هاي آهكي  <p> . </p>

  441. بررسي عوامل موثر در وقوع زمين لغزشها( مطالعه موردي حوزه آبخيز تجن)  <p> . </p>

  442. بررسي عوامل مؤثر بر پذيرش تكنولوژيهاي حفاظت خاك توسط كشاورزان در استان مركزي  <p> . </p>

  443. تلفات پتاسيم در اراضي جنگلي  <p> . </p>

  444. تهيه نقشه ي نهشته هاي كواترنري با استفاده از تصاوير ماهواره اي چند طيفي  <p> . </p>

  445. تهيه نقشه حاصلخيزي خاك هاي مناطق نجف آباد ـ زرين شهرـ طالخونچه با استفاده از نظريه ژئواستاتيستيك  <p> . </p>

  446. توان توليد هورمون اكسين و حل فسفات در برخي سويه هاي ازتوباكتركروكوكوم بومي خاك هاي تحت كشت گندم در استان چهارمحال و بختياري  <p> . </p>

  447. توزيع مكاني برخي خصوصيات حاصلخيزي خاك هاي واقع در دشت هاي استان گلستان  <p> . </p>

  448. توزيع نيتروژن معدني، نيتروژن آلي محلول و معدني شدن خالص نيتروژن در پروفيل يك خاك آهكي تيمار شده با كودهاي گاوي و شيميايي  <p> . </p>

  449. توزيع پاليگورسكايت و كاني هاي رسي همراه در برخي از مواد مادري خاك هاي استان اصفهان  <p> . </p>

  45. مكان يابي پهنه هاي مستعد كشت زيتون در استان لرستان با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافيايي (GIS)   <p> . </p>

  450. توصيه ميزان كود ازته (نيترات آمونيوم) مورد نياز توتون ويرجينيا بر اساس ميزان كربن آلي موجود در خاكهاي استان گلستان  <p> . </p>

  451. تأثير كوتاه مدت سيستم هاي خاك ورزي و مواد آلي بر تراكم طول ريشه ذرت و ويژگي هاي فيزيكي خاك  <p> . </p>

  452. تأثير منابع مختلف ازت در شستشوي نيترات در لايسيمتر در زراعت جو  <p> . </p>

  453. تأثير مواد آلي برميزان ظرفيت تبادل كاتيوني، ظرفيت نگهداري آب و ميزان آب قابل استفاده گياه در چند خاك بكر وكشت شده  <p> . </p>

  454. تأثير ورمي كمپوست غني شده با تركيبات معدني آهن بر عملكرد ذرت در شرايط گلخانه اي  <p> . </p>

  455. تأثير افزايش غلظت املاح بر مقدار فرسايش خاكهاي سديمي  <p> . </p>

  456. تأثير اصلاح كننده هاي زئوليت، ليكا و كمپوست بر تبخير  <p> . </p>

  457. تأثير برخي گونه هاي گياه آكاسيا بر خصوصيات خاك هاي داخل و خارج سايه انداز آنها  <p> . </p>

  458. تأثير تنش آبي و ميزان بذر مصرفي بر روي عملكرد بذر يونجه همداني  <p> . </p>

  459. تأثير تنش شوري بر رشد، ميزان پروتئين و روغن دانه و تركيب عناصر غذائي در سه رقم سويا  <p> . </p>

  46. مناسبترين دور آبياري و ميزان آب مورد نياز در زراعت لوبيا سفيد كشاورز  <p> . </p>

  460. تأثير دور آبياري باراني بر خواص كمي و كيفي يونجه رقم همداني  <p> . </p>

  461. تأثير دور آبياري باراني بر عملكرد و كارآيي مصرف آب آبياري يونجه  <p> . </p>

  462. تأثير روشهاي كاشت در كارايي مصرف آب و خواص كمي و كيفي پياز در زنجان  <p> . </p>

  463. تأثير روشهاي خاك ورزي بر پراكنش عناصر غذايي و خصوصيات شيميايي خاك در كشت گندم  <p> . </p>

  464. تأثير روشهاي خاك ورزي بر توسعه و تراكم ريشه گندم در منطقة خوزستان  <p> . </p>

  465. تأثير رژيم هاي آبياري بر عملكرد و كارآيي مصرف آب آبياري يونجه  <p> . </p>

  466. تأثير سيستم هاي خاك ورزي و كود دامي بر حركت برميد در خاك  <p> . </p>

  467. تأثير شوري بر جذب و انتقال پتاسيم در پايه هاي پسته  <p> . </p>

  468. تأثير طولاني مدت كشت نيشكر بر خواص فيزيكي خاك ها  <p> . </p>

  469. تأثير عمليات خاك ورزي و فشردگي خاك بر روي خصوصيات فيزيكي خاك و عملكرد گندم ديم در آذربايجان غربي  <p> . </p>

  47. مدل هاي خطي برگشت فازي در خاكشناسي  <p> . </p>

  470. تأثير عمليات خاك ورزي و مقادير بذر بر عملكرد و صفات شبدر ايراني در چين هاي مختلف  <p> . </p>

  471. تابع توليد آب – عملكرد زعفران (. Crocus Sativus L) در دو روش آبياري كرتي و جويچه اي  <p> . </p>

  472. تاثير فسفر و پتاسيم بر عملكرد ذرت دانه اي در خوزستان  <p> . </p>

  473. تاثير كود روي بر عملكرد و ميزان فيتراستروژن ميوه انار در ارقام تجاري استان يزد  <p> . </p>

  474. تاثير كود زيستي و معدني فسفاته بر عملكرد نهائي دو رقم سورگوم علوفه اي (Humbo&Surgar graz) تحت شرايط شوري  <p> . </p>

  475. تاثير كاربرد و دور آبياري بر تركيب شيميايي و بعضي از شاخص هاي زيست شيميايي سه پايه پسته  <p> . </p>

  476. تاثير كاربرد ورمي كمپوست، اوره و سولفات روي بر شكل هاي مختلف روي در يك خاك آهكي  <p> . </p>

  477. تاثير كاربرد زئوليت بر نگهداشت نيترات و آمونيوم در خاك در شرايط رطوبت اشباع  <p> . </p>

  478. تاثير كاربرد سوشهاي مختلف ريزوبيوم در گره بندي يونجه هاي چند ساله  <p> . </p>

  479. تاثير كاشت ذرت و كودهاي مصرفي بر شكل هاي مختلف روي در يك خاك آهكي  <p> . </p>

  48. مديريت و نظامهاي بهره برداري از مراتع در سامانه هاي عرفي و اثرات آن برخصوصيات خاك  <p> . </p>

  480. تاثير لگومهاي علوفه اي يكساله به عنوان گياه پوششي بر ميزان ماده آلي و حاصلخيزي خاك  <p> . </p>

  481. تاثير مقادير مختلف ازت و فسفر بر عملكرد و كيفيت دانه و برخي ديگر از صفات آفتابگردان رقم شفق  <p> . </p>

  482. تاثير مقادير مختلف سولفات روي بر عملكرد و برخي صفات ارقام اميدبخش گندم آبي  <p> . </p>

  483. تاثير مقادير و منابع مختلف مواد آلي بر عملكرد محصول و خواص خاك در آذربايجان غربي  <p> . </p>

  484. تاثير منابع كود آلي بر كارآيي آب مصرفي و عملكرد گندم آبي رقم شهريار  <p> . </p>

  485. تاثير منابع مختلف كود آهن بر عملكرد كمي و كيفي ميوه درختان پرتقال  <p> . </p>

  486. تاثير منابع و مقادير ماده آلي بر خواص خاك و عملكرد ذرت دانه اي  <p> . </p>

  487. تاثير منابع و مقادير ماده آلي بر خواص خاك و عملكرد ذرت دانه اي  <p> . </p>

  488. تاثير منابع، مقادير و زمان كاربرد پتاسيم بر خصوصيات كمي و كيفي كلزا  <p> . </p>

  489. تاثير مواد آلي در افزايش قدرت حاصلخيزي خاك تحت كشت توتون  <p> . </p>

  49. مديريت روش مصرف كود در شرايط شور در توليد گندم  <p> . </p>

  490. تاثير ماده آلي بر فراهمي فسفر در خاكهاي آهكي  <p> . </p>

  491. تاثير محلول پاشي كلسيم و محلول غذايي در مرحله دانه بندي، بر عملكرد دو رقم سويا  <p> . </p>

  492. تاثير محلول پاشي سولفات روي، منگنز و منيزيم بر روي عملكرد كمي و كيفي پرتقال محلي جهرم  <p> . </p>

  493. تاثير مديريت مصرف پتاسيم بر شاخص هاي كمي و كيفي عملكرد يونجه همداني  <p> . </p>

  494. تاثير مصرف آهن بر غلظت عناصر معدني برگ و درصد روغن دانه آفتابگردان در خاكهاي شور  <p> . </p>

  495. تاثير مصرف توام سولفات روي و سولفات منگنز بر عملكرد و برخي خصوصيات كيفي سويا در مزارع شرق مازندران  <p> . </p>

  496. تاثير مصرف عناصر پر مصررف و كم مصرف بر عملكرد كمي و كيفي انگور ياقوتي در قم  <p> . </p>

  497. تاثير چند نوع ورمي كمپوست بر برخي از پارامترهاي رشد نهال پسته  <p> . </p>

  498. تاثير نوع و مقدار كود پتاسه و عناصر كم مصرف بر كلزا در خوزستان  <p> . </p>

  499. تاثير يونهاي موجود در محلولهاي شور بر سرعت جوانه زني سورگوم  <p> . </p>

  5. TDR ارزيابي عملكرد حسگرهاي تدفيني ساخته شده براي دستگاه رطوبت سنج  <p> . </p>

  50. مروري بر نقش عوامل فيزيكوشيميايي موثر بر اشكال فرسايش در پهنه هاي مارني  <p> . </p>

  500. تاثير گوگرد و ماده آلي بر افزايش قابليت جذب فسفر در يك خاك آهكي  <p> . </p>

  502. تاثير پتاسيم، بر و مس بر عملكرد تركيب شيميايي يونجه رقم همداني  <p> . </p>

  503. تاثير پخش سيلاب بر تحولات خاك و پوشش گياهي مرتعي ايستگاه آبخوانداري سرچاهان – هرمزگان  <p> . </p>

  504. تاثير پخش سيلاب بر خصوصيات فيزيكي و شيميائي عمقهاي مختلف خاك دشت آبدالان گچساران  <p> . </p>

  505. تاثير پساب نيروگاه حرارتي بر آبشويي پتاسيم و منيزيم از خاك  <p> . </p>

  506. تاثير آبياري و پساب صنعتي و شهري بر مقدار كادميوم، نيكل، سرب و كروم خاك در منطقه مازندران  <p> . </p>

  507. تاثير آبياري و عناصر غذائي نيتروژن و پتاسيم در كيفيت پرتقال تامسون ناول  <p> . </p>

  508. تاثير آبياري يك در ميان جويچه اي بر عملكرد و كارآيي مصرف آب ذرت علوفه اي  <p> . </p>

  509. تاثير آبياري با پساب شهري و صنعتي استان مازندران بر تجمع برخي از عناصر سنگين در گياهان برنج و اسفناج  <p> . </p>

  51. مروري بركاربرد داده هاي ماهواره اي درمطالعات خاك  <p> . </p>

  510. تاثير بور و نيتروژن بر رشد و تركيب شيميايي اسفناج  <p> . </p>

  511. تاثير برخي از گونه هاي درخت الكاليپتوس بر فرم هاي مختلف فسفر آلي و معدني خاك هاي دشت گربايگان شهرستان فسا  <p> . </p>

  512. تاثير تقسيط كود نيتروژن همراه با محلول پاشي بر برخي از صفات كمي و كيفي گندم پاييزه  <p> . </p>

  513. تاثير تنش آبي بر عملكرد كمي و كيفي ذرت و تعيين تابع توليد آن  <p> . </p>

  514. تاثير تزريق كلسيم بر غلظت آن در اندام هوايي نخل و عارضه خشكيدگي خوشه خرما  <p> . </p>

  515. تاثير تغذيه برگي سويا در مرحله دانه بندي، بر قدرت جوانه زني بذرهاي حاصله در شرايط شور  <p> . </p>

  516. تاثير تغذيه برگي عناصر غذايي در مرحله دانه بندي، بر كيفيت محصول دو رقم سويا  <p> . </p>

  517. تاثير حذف آهك بر اجزا و نوع بافت برخي از خاك هاي آهكي مناطق خشك و نيمه خشك ايران مركزي  <p> . </p>

  518. تاثير دفعات محلول پاشي با كود كامل ميكرو و مقادير گوگرد بر عملكرد و كيفيت دو رقم پياز روز بلند  <p> . </p>

  519. تاثير روي و كادميوم بر رشد و جذب روي و كادميوم توسط گياه برنج 1- مرحله رويشي  <p> . </p>

  52. مصرف بهينه كودهاي دامي و نيتروژن در زراعت پنبه  <p> . </p>

  520. تاثير روي، نيتروژن و فسفر در جذب عناصر غذايي در تناوب گندم – ذرت  <p> . </p>

  521. تاثير روشهاي مختلف مصرف منگنز بر عملكرد كاه و دانه و غلظت و مقدار كل منگنز اندام هوايي گندم در يك خاك شور  <p> . </p>

  522. تاثير زمان مصرف كود ازتي و تلقيح بذر با باكتري بر عملكرد سويا  <p> . </p>

  523. تاثير سه تيمار شوري آب آبياري بر عملكرد شش رقم گندم انتخاب شده متحمل به شوري  <p> . </p>

  524. تاثير سولفات روي و سولفات پتاسيم بر رشد عملكرد ذرت دانه اي  <p> . </p>

  525. تاثير سولفات روي بر عملكرد و كيفيت نارنگي انشو  <p> . </p>

  526. تاثير سامانه هاي مختلف آبياري در ميزان توليد غده، شكر خالص و قند قابل استحصال در طي سه دوره برداشت محصول چغندر قند  <p> . </p>

  527. تاثير سطوح مختلف نيتروژن بر عملكرد و اجراي عملكرد دانه شانزده رقم گندم نان در دو شرايط آبياري مطلوب و ديم  <p> . </p>

  528. تاثير سطوح مختلف پتاسيم و گوگرد بر ميزان روغن، پروتئين و برخي از شاخص هاي رشد در دو رقم آفتابگردان  <p> . </p>

  529. تاثير سطوح مختلف بور و روي و دو منبع روي بر رشد و تركيب شيميايي برنج  <p> . </p>

  53. مطالعه ميكروسكوپي شكل هاي پدوژنيك كربنات كلسيم در خاكهاي خشك و نيمه خشك جنوب ايران  <p> . </p>

  530. تاثير سطوح مختلف شوري و نيتروژن بر عملكرد و اجزاي عملكرد دانه گندم  <p> . </p>

  531. تاثير سطوح مختلف شوري آب آبياري بر عملكرد ارقام اصلاح شده برنج در شرايط گلخانه اي  <p> . </p>

  532. تاثير سطوح و تقسيط كود نيتروژنه بر رشد و عملكرد دانه ذرت شيرين  <p> . </p>

  533. تاثير شوري و نسبت جذب سديم محلول غذايي بر عملكرد برخي پارامترهاي كيفي گوجه فرنگي  <p> . </p>

  534. تاثير شوري بر الگوي جذب و تركيب شيميايي ژنوتيپ هاي مختلف گندم  <p> . </p>

  535. تاثير شوري خاك و آب بر رشد و عملكرد ژنوتيپ هاي گندم  <p> . </p>

  536. تاثير شيرابه حاصل از كمپوست زباله هاي شهري بر خصوصيات خاك  <p> . </p>

  537. تاثير عمق، ميزان ماده آلي و درصد رس خاك بر توليد مراتع در ارتفاعات و جهات مختلف  <p> . </p>

  538. تاثير عناصر ماكرو بر شدت خسارت كنه تارتن دو نقطه اي و برخي مشخصه هاي زراعي لوبيا قرمز رقم صياد در شهرستان بروجرد  <p> . </p>

  539. تاثير عناصر غذايي ماكرو بر شدت خسارت شته و برخي از مشخصه هاي زراعي كلزا  <p> . </p>

  54. مطالعه ويژگي هاي جذب روي در خاك هاي تحت كشت نيشكر در شمال خوزستان  <p> . </p>

  540. تاثير عصاره كود مرغي در توزيع عناصر روي، سرب و كادميوم در خاك با استفاده از عصاره گيري مرحله اي  <p> . </p>

  541. تاثيرشوري و SAR محلول غذايي بر روي جذبيت عناصر و تركيب شيميايي گوجه فرنگي در محيط كشت پرليت  <p> . </p>

  542. تاثر مصرف روي در رشد و عملكرد سويا و تعيين حد بحراني آن تحت شرايط گلخانه اي  <p> . </p>

  543. تاخير در نيتريفيكاسيون خاك يك منطقه صنعتي آلوده به كرم  <p> . </p>

  544. تجمع فلزات سنگين دراندامهاي ذرت علوفه اي تحت آبياري با فاضلاب  <p> . </p>

  545. تجمع نيترات (NO3) و روشهاي كاهش غلظت آن در سبزيجات  <p> . </p>

  546. تجزيه روغن ترانسفورمر بوسيله باكتري EL-1 در شرايط غرقابي و غير غرقابي در خاك  <p> . </p>

  547. تجزيه زيستي بعضي از هيدروكربن هاي آروماتيك نفتي خطرناك در محيط زيست جنوب غرب ايران به وسيله مخلوطي از گونه هاي باكتري استخراج شده از خاك هاي آلوده در تالاب شادگان  <p> . </p>

  548. تخمين هدايت هيدروليكي اشباع خاك بوسيله شبكه هاي عصبي مصنوعي  <p> . </p>

  549. تخمين پتانسيل توليد گندم و ارزيابي تناسب كيفي اراضي در مزارع انتخابي دشت ارزوئيه، استان كرمان  <p> . </p>

  55. مطالعه ويژگيهاي جذب روي در خاك هاي تحت كشت نيشكر در شمال خوزستان  <p> . </p>

  550. تخمين غيرپارامتريك منحني رطوبتي خاك با استفاده از توابع انتقالي  <p> . </p>

  551. تراس بندي وسكوبندي روش سنتي بهره برداري وحفاظ آب وخاك » مطالعه موردي استان آذربايجان غربي »  <p> . </p>

  552. تشكيل و پيدايش كاني هاي فييبري پالي گورسكايت و كاني هاي رسي همراه در ارتباط با واحدهاي مختلف اشكال زمين در منطقه دشت قزوين  <p> . </p>

  553. تطابق نتايج حاصل از رديابي منشاء رسها و سيلتها توسط لانتانيدها بامشاهدات صحرايي در ايستگاه پخش سيلاب تاسران  <p> . </p>

  554. تعيين قابليت توليد سيدروفور در سويه هاي ازتوباكتر كروكوكوم بومي گندم زارهاي استان چهارمحال و بختياري  <p> . </p>

  555. تعيين كاربري اراضي با استفاده از فناوري سيستم اطلاعات و سنجش از دور در حوضه آبخيز غرب شهرستان اروميه  <p> . </p>

  556. تعيين مناسب ترين برگ نخل خرما به منظور نمونه برداري و تعيين غلظت عناصر غذايي  <p> . </p>

  557. تعيين مناسب ترين زمان محلول پاشي كود كامل (mel spray) بر رشد و عملكرد گندم رقم تجن  <p> . </p>

  558. تعيين مناسبترين منبع و مقدار مصرف كود آلي در زراعت گندم در شاهرود  <p> . </p>

  559. تعيين مدل جذب سيال توسط پليمرهاي بيش اندوز T-A100 و T-A200  <p> . </p>

  56. مطالعه وضعيت پتاسيم در خاكهاي استان گيلان و تاثير خصوصيات فيزيكوشيميايي خاك بر آن  <p> . </p>

  560. تعيين نياز چغندر قند بذري در منطقه اردبيل  <p> . </p>

  561. تعيين نيازآبي گياه كلزا با استفاده از لايسيمتر در منطقه حاجي آباد هرمزگان  <p> . </p>

  562. تعيين همبستگي بين غلظت عناصر سنگين در خاك با آبياري رودخانه سياهرود  <p> . </p>

  563. تعيين آب مصرفي ذرت در شرايط استاندارد به روش لايسيمتري  <p> . </p>

  564. تعيين آزمايشگاهي خصو صيات هيدروليكي خاك هاي ماسه اي در تعادل با سطح ايستابي با استفاده از دستگاه TDR  <p> . </p>

  565. تعيين اجزاي مختلف فسفر معدني در تعدادي از خاك هاي انتخابي استان همدان و ارتباط آنها با خصصويات فيزيكي و شيميايي خاك  <p> . </p>

  566. تعيين بهترين زمان و ميزان مصرف ازت در زراعت كلزا  <p> . </p>

  567. تعيين توان توليد فيتوهورمون ايندولي ( IAA) توسط سويه هاي ريزوبيومي بومي برخي از خاك هاي ايران به دو روش كمي و كيفي  <p> . </p>

  568. تعيين توانايي توليد هيدروژن سيانيد در برخي سويه هاي ازتوباكتركروكوكوم بومي خاك هاي تحت كشت گندم در استان چهارمحال و بختياري  <p> . </p>

  569. تعيين حد متعادل عناصر غذايي درختان ليموشيرين در استان فارس با روش DRIS  <p> . </p>

  57. مطالعه پايداري خاكدانه ها در مناطق داراي فرسايش آبكندي استان فارس  <p> . </p>

  570. تعيين حد بحراني فسفر سورگوم علوفه اي در خاك هاي منطقه بيرجند  <p> . </p>

  571. تعيين روش مناسب تامين آهن مورد نياز مركبات براي افزايش عملكرد كمي و كيفي ميوه  <p> . </p>

  572. تعيين رابطه بين آب مصرفي و عملكرد پنبه در گرگان و كاشمر  <p> . </p>

  573. تعيين سطح بحراني پتاسيم با استفاده از روش گرافيكي كيت – نلسون و معادله ميچرليخ – بري براي ذرت در خاكهاي استان گيلان  <p> . </p>

  574. تعيين ضريب گياهي ذرت در منطقه نيمه خشك ورامين  <p> . </p>

  575. تعيين ضريب پخشيدگي و عامل تاخير املاح در خاك  <p> . </p>

  576. تعريف لاية كاپيلاريته و تعامل آن با آب زيرزميني به منظور تهيه نقشه ريسك و خطر شوري ( مطالعه موردي در منطقة گوربند، استان هرمزگان )  <p> . </p>

  577. تغيير و تحول در خصوصيات فيزيكو شيميايي و مينرالوژيكي خاك هاي با مواد مادري لسي در ارتباط با موقعيتهاي مختلف ژئومورفيك در دو منطقه با اقليم هاي متفاوت در استان گلستان  <p> . </p>

  578. تغيير برخي از خصوصيات فيزيكي خاك در اثر عمليات خاكورزي  <p> . </p>

  579. تغييرات فسفر و پتاس در خاك مرتعي و ديم زار و تغييرات آن در رواناب حاصله  <p> . </p>

  58. مطالعه اثر پايه و پيوندك بر ميزان جذب و مسموميت بر در ارقام مركبان  <p> . </p>

  580. تغييرات مكاني غلظت سرب در خاكهاي مجاور بزرگراه تهران – كرج  <p> . </p>

  581. تغييرات ويژگي هاي فيزيكي و شيميائي خاك در اثر پخش سيلاب در ايستگاه موسيان ايلام  <p> . </p>

  582. تغييرات پتاسيم محلول در اثر مصرف پتاسيم و كاني شناسي برخي خاك هاي زير كشت گندم در استان آذربايجان غربي با XRD  <p> . </p>

  583. تغييرات برخي ويژگي هاي شيميايي خاك در اثر آبياري با پساب  <p> . </p>

  584. تغييرات جرم مخصوص ظاهري و هدايت هيدروليكي اشباع خاك بستر بذر بر اثر سه روش آبياري غرقابي، باراني و زيرزميني  <p> . </p>

  585. تغييرات زماني شكل هاي شيميايي كادميوم در خاك هاي تيمار شده با سطوح و منابع متفاوت اين عنصر  <p> . </p>

  586. تغييرات سينتيك رهاسازي فسفر در خاك هاي چهار رديف اراضي مناطق اصفهان و چهارمحال وبختياري و تاثير آن بر جذب فسفر گندم  <p> . </p>

  587. تغذيه بهنيه گندم تحت ابياري با فاضلاب شهري  <p> . </p>

  588. جداسازي و خالص سازي باكتريهاي بومي جنس آزوسپيريلوم و بررسي كيفي توان توليد HCN آنها  <p> . </p>

  589. حفاظت و مديريت پايدار خاك با تكيه بر مديريت كاه وكلش و روش هاي مختلف خاك ورزي  <p> . </p>

  59. مطالعه اثر سويه هاي مختلف ريزوبيوم بر جذب عناصر ريزمغذي در گياه لوبيا  <p> . </p>

  590. خاك از ديدگاه قرآن  <p> . </p>

  591. دفع فاضلاب در خاك و تاثير آن بر كيفيت آبهاي زير زميني  <p> . </p>

  592. دانش بومي و تقويت حاصلخيزي خاك در روستاهاي كوهستاني استان يزد  <p> . </p>

  593. روند تغيير قابليت استفاده فسفر در يك خاك آهكي و تاثير كود دامي بر آن  <p> . </p>

  594. روي و سرب در اثر كاربرد آب فاضلاب در خاك، حركت كادميوم  <p> . </p>

  595. روش و ميزان مصرف سولفات آهن بر عملكرد و كيفيت كلزا  <p> . </p>

  596. روش جديد تجزيه برگي براي برطرف كردن كمبود آهن در مركبات  <p> . </p>

  597. رابطه مقدار رس با نرخ فرسايش پذيري بادي رسوبات بياباني  <p> . </p>

  598. رابطه بين كلرور آهن با اشكال مختلف آهن در مركبات  <p> . </p>

  599. رر سيي تأثيرمقاديرمختلف پليمرسوپر جاذب (TARAWAT A200) و سطوح مختلف تنش خشكي روي رشد و عملكرد ذرت علوفه اي ( Zea may )   <p> . </p>

  6. فرسايش گالي در تپه هاي لسي اطراف درياچه آلاگل  <p> . </p>

  60. مطالعه اثر شوري خاك و آب بر42 ژنوتيپ گندم و تعيين همبستگي عملكرد دانه با صفات مختلف در تنش شوري  <p> . </p>

  600. سينتيك آزاد سازي پتاسيم غير تبادلي در خاكهاي آهكي با استفاده از روش اصلاح شده سديم تترافنيل بوران  <p> . </p>

  602. سينتيك آزاد شدن پتاسيم غير تبادلي در خاك هاي انتخابي منطقه اروميه  <p> . </p>

  603. سينتيك تبديل فسفر قابل جذب به فسفر غير قابل جذب در تعدادي از خاك هاي همدان  <p> . </p>

  604. سينتيك رهاسازي فسفر در خاك هاي تيمار شده با كود مرغي در شماري از خاك هاي استان همدان  <p> . </p>

  605. شكل هاي مختلف فسفر معدني در خاك هاي منطقه بيرجند  <p> . </p>

  606. شكل هاي مختلف روي در برخي خاكهاي آهكي استان تهران و روابط آنها با ويژگي هاي خاك  <p> . </p>

  607. شناخت ناهنجاري هاي تغذيه در باغ هاي سيب منطقه كاكان استان كهگيلويه و بويراحمد با استفاده از روش DOP  <p> . </p>

  608. شناخت ناهنجاريهاي تغذيه اي گل رز در شمال خوزستان  <p> . </p>

  609. شبيه سازي حركت كادميم در خاك  <p> . </p>

  61. مطالعه اثرات محلولپاشي قبل از برداشت كلرور كلسيم روي صفات انباري انگور  <p> . </p>

  610. شبيه سازي عددي جريان غير اشباع آب در خاك با استفاده از مدل بقاي جرم  <p> . </p>

  611. طبقه بندي كيفي تناسب اراضي ايستگاه تحقيقات زيتون سر پل ذهاب براي درخت زيتون  <p> . </p>

  612. طبقه بندي تناسب كيفي اراضي براي گندم در منطقه خدابنده استان زنجان  <p> . </p>

  613. عكس العمل اكوتيپ هاي مختلف اسپرس به محلول پاشي اوره  <p> . </p>

  614. علت يابي ته نشيني كربنات كلسيم در سطح و خلل و فرج خاك در منطقه قهاوند – فامن  <p> . </p>

  615. عملكرد ماده خشك و عناصر غذايي كم مصرف در سويا تحت تاثير تيمارهاي خاكي و برگ پاشي آهن و منگنز  <p> . </p>

  616. عملكرد گندم در استان فارس و رابطه آن با وضعيت آهن، روي، مس، و منگنز خاك  <p> . </p>

  617. عوامل موثر بر جمعيت Rhizobium meliloti خاك و تشكيل غده در مزارع يونجه  <p> . </p>

  618. عرفي مدل جذب عناصر غذايي (NST.3) و بررسي كارايي آن در پيش بيني جذب پتاسيم توسط گندم  <p> . </p>

  619. غلظت بحراني فسفر در شاليزارهاي استان چهارمحال و بختياري  <p> . </p>

  62. مطالعه اثرات روي ، آهن و منگنز بر عملكرد و اجزاي عملكرد گندم  <p> . </p>

  620. غير متحرك كردن فلزات سنگين دريك خاك آلوده  <p> . </p>

  63. مطالعه اثرات عناصر كم مصرف بر عملكرد و اجزاي عملكرد در ذرت دانه اي  <p> . </p>

  64. مطالعه ارزيابي تناسب اراضي محصولات مهم زراعي دردشتهاي دمق،چورمق و سراوك استان همدان  <p> . </p>

  65. مطالعه تأثير تخليه بيولوژيك پتاسيم از خاك بر دگرگوني كانيهاي رسي  <p> . </p>

  66. مطالعه تاثير مقادير مختلف كود پتاسيم بر عملكرد چاي  <p> . </p>

  67. مطالعه تاثير ميكوريزا (AM) روي مورفولوژي ريشه و pH ريزوسفر در گياه برنج با استفاده از سيستم ريزوبوكس  <p> . </p>

  68. مطالعه تحول كاني هاي رسي در خاك هاي تحت كشت استان خوزستان ايران  <p> . </p>

  69. مطالعه تراكم بوته و تنش خشكي در مراحل مختلف رشد بر عملكرد و برخي خصوصيات زراعي ذرت (Sc301)   <p> . </p>

  7. كوددهي باغات پسته با استفاده از سيستم آبياري قطره اي و مقايسه آن با روش سنتي  <p> . </p>

  70. مطالعه خصوصيات فيزيكي، شيميايي و رده بندي پارينه خاك ها با مواد مادري لسي در منطقه قپان استان گلستان بر اساس دو روش نتلتون و مك  <p> . </p>

  71. مطالعه خصوصيات مورفولوژيكي، اقليمي و خاكي مناطق آبكندي در استان گلستان  <p> . </p>

  72. مطالعه سينتيك آزاد شدن فسفر در شماري از خاك هاي همدان  <p> . </p>

  73. مطالعات خاك شناسي طرح كنترل سيلاب دشت فيروزآباد  <p> . </p>

  74. مطالعة ظرفيت خاك براي تثبيت پتاسيم و كاني شناسي جزء رس، سيلت و شن خاك هاي زير كشت انگور منطقة اروميه با XRD   <p> . </p>

  75. معرفي يك نوع بارانساز مصنوعي قابل حمل براي بررسي فرسايش و رسوب  <p> . </p>

  76. نقش فرايندهاي پدوژنيكي در توزيع قابليت مغناطيسي خاك هاي استان كهگيلويه و بوير احمد  <p> . </p>

  77. نقش قارچ ها در اصلاح اراضي آلوده به سرب در فرآيند گياه بهسازي  <p> . </p>

  78. نقش قارچ هاي ميكوريزي خاك در تغذيه نهال گردو  <p> . </p>

  79. نقش گوگرد در ميزان عملكرد، پروتئين و روغن ارقام كلزا  <p> . </p>

  8. كاليبره كردن روش الكترواولترافيلتراسيون براي پتاسيم در خراسان  <p> . </p>

  80. نقش افق آرجيليك در ايجاد رژيم رطوبتي اكويك در خاك هاي جنگلي خيرودكنار نوشهر ( استان مازندران )  <p> . </p>

  81. نقش بور و روي بر توليد و پارامترهاي رشد ذرت دانه اي در خوزستان  <p> . </p>

  82. نقش تغذيه بهينه در كاهش عارضه سرخشكيدگي پسته  <p> . </p>

  83. نقش دور و ميزان آب آبياري بر كاهش شدت عارضه خشكيدگي خوشه خرما  <p> . </p>

  84. نقش عناصر غذايي اصلي بر عملكرد ميوه انگور و كيفيت آن  <p> . </p>

  85. نياز آبي گياه پنبه و ضريب گياهي Kc مربوط به آن به روش لايسيمتري در منطقه كاشمر  <p> . </p>

  86. نسبت كميت – شدت پتاسيم و همبستگي پارامترهاي آن با شاخص هاي گياه گندم و برخي از خصوصيات خاكهاي همدان  <p> . </p>

  87. هم دماهاي تبادلي پتاسيم (روابط كميت – شدت) و ارتباط آنها با ويژگي هاي خاك در برخي از خاك هاي قليايي – آهكي استان آذربايجان غربي  <p> . </p>

  88. همبستگي پارامترهاي كميت – شدت پتاسيم خاك (Q/I) با شاخص هاي گياهي گندم در منطقه آبيك  <p> . </p>

  89. همبستگي بين مهمترين خصوصيات بيولوژي و فيزيكو شيميايي خاك مزارع پنبه استان گلستان با شاخص بيماري (Disease Index )و درصد بيماري پژمردگي ورتيسيليومي پنبه   <p> . </p>

  9. كاليبراسيون منگنز براي سويا تحت شرايط مزرعه اي  <p> . </p>

  90. واكنش كلزا نسبت به مقادير مختلف فسفر و روش مصرف آن  <p> . </p>

  91. واسنجي عامل فرسايش پذيري يك مدل فرايندي در فرسايش آبي با استفاده از شبيه سازي باران  <p> . </p>

  92. وضعيت جبهه نمكي در فاروي پشته پهن  <p> . </p>

  93. پهنه بندي توزيع مكاني سرب و نيكل كل دو قطب صنعتي منطقه اصفهان  <p> . </p>

  94. پهنه بندي خطر شوري با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافيائي و ارزيابي چند معياري  <p> . </p>

  95. پيش بيني خصوصيات هيدروليكي خاك با روش معكوس در شرايط مزرعه اي  <p> . </p>

  96. پيشگويي آبشويي پتاسيم با استفاده از يك مدل ساده رياضي  <p> . </p>

  97. پارامترهاي سينتيكي جذب نيترات بوسيله ريشه سيب زميني در سه زمان از رشد گياه  <p> . </p>

  98. پاسخ ده ژنوتيپ گندم نان و دوروم به تنش خشكي در شرايط مزرعه و گلخانه  <p> . </p>

  99. آزمون مدل ANSWERS جهت محاسبه روان آب و فرسايش / رسوب در شرايط گوناگون اقليمي، مديريتي و خصوصيات مختلف فيزيكو شيميايي خاك هاي ايران  <p> . </p>

ارزيابي دقت پيش بيني وزن مخصوص ظاهري با استفاده از مدل شبكه هاي عصبي مصنوعي و توابع انتقالي خاك  <p> . </p>

انتخاب براي مقاومت به خشكي در لاين هاي كنجد  <p> . </p>

بررسي اثر تلفيقي روش هاي كاربرد خاك و كود – آبياري مقادير مختلف نيتروژن بر عملكرد اجزاء عملكرد ذرت دانه اي (رقم 704)  <p> . </p>

بررسي امكان مصرف خاكي كيليت آهن با بنيان «ئي دي تي اي» در باغ هلو  <p> . </p>

بررسي تثبيت Zn+2 توسط هيوميك اسيد استخراج شده از خاك جنگلي آمل در pH هاي مختلف  <p> . </p>

تاثير پتاسيم در كاهش خسارت لار و مينوز مركبات  <p> . </p>

سينتيك آزاد سازي روي در پانزده خاك آهكي استان فارس و اثركاربرد روي و فسفر بر آن  <p> . </p>

صفحه  <p> . </p>

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: